C-160/14
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że pojęcie 'przejęcia zakładu' w prawie UE obejmuje sytuacje, gdy spółka przejmuje działalność, pracowników i aktywa innej spółki, nawet jeśli nie zachowano pierwotnej struktury organizacyjnej, oraz że państwo ponosi odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez błędne orzeczenia sądów ostatniej instancji, nawet jeśli prawo krajowe wymaga wcześniejszego uchylenia takiego orzeczenia.
Sprawa dotyczyła wykładni pojęcia 'przejęcia zakładu' w kontekście ochrony praw pracowniczych oraz odpowiedzialności państwa za szkody wyrządzone przez orzeczenia sądów ostatniej instancji. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że przejęcie działalności, pracowników i aktywów przez inną spółkę, nawet bez zachowania pierwotnej struktury, stanowi 'przejęcie zakładu' w rozumieniu dyrektywy 2001/23. Ponadto, Trybunał stwierdził, że państwo ponosi odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez błędne orzeczenia sądów ostatniej instancji, nawet jeśli prawo krajowe uzależnia możliwość dochodzenia odszkodowania od wcześniejszego uchylenia takiego orzeczenia, co w praktyce może być niemożliwe.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 1 ust. 1 dyrektywy 2001/23/WE w sprawie ochrony praw pracowniczych w przypadku przejęcia przedsiębiorstw, art. 267 akapit trzeci TFUE oraz zasad ogólnych prawa Unii. Sprawa wywodziła się ze sporu między pracownikami portugalskiej linii lotniczej Air Atlantis SA (AIA), która została rozwiązana, a państwem portugalskim. Pracownicy domagali się odszkodowania, twierdząc, że ich zwolnienia grupowe były niezgodne z prawem, ponieważ doszło do przejęcia zakładu przez inną linię lotniczą (TAP), która kontynuowała działalność AIA, przejęła część jej aktywów i zatrudniła niektórych byłych pracowników. Portugalski Sąd Najwyższy (Supremo Tribunal de Justiça) oddalił ich roszczenia, uznając, że nie doszło do przejęcia zakładu, a także odmówił skierowania pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości, uznając wykładnię prawa UE za oczywistą. Pracownicy wnieśli następnie powództwo o odpowiedzialność państwa za szkody wyrządzone przez błędne orzeczenie Sądu Najwyższego. Sąd odsyłający (Varas Cíveis de Lisboa) zadał Trybunałowi trzy pytania: 1) czy w opisanych okolicznościach doszło do 'przejęcia zakładu' w rozumieniu dyrektywy 2001/23; 2) czy Sąd Najwyższy miał obowiązek skierować pytanie prejudycjalne; 3) czy prawo UE sprzeciwia się portugalskiemu przepisowi uzależniającemu dochodzenie odszkodowania od wcześniejszego uchylenia orzeczenia powodującego szkodę. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że pojęcie 'przejęcia zakładu' obejmuje sytuację, gdy spółka przejmuje działalność, umowy, pracowników i wyposażenie innej spółki, nawet jeśli nie zachowano pierwotnej struktury organizacyjnej, a jedynie więź funkcjonalną między przejętymi elementami a kontynuowaną działalnością. Stwierdził również, że Sąd Najwyższy miał obowiązek skierować pytanie prejudycjalne, gdyż wykładnia pojęcia 'przejęcia zakładu' była niejednoznaczna i budziła wątpliwości w orzecznictwie krajowym. Wreszcie, Trybunał uznał, że prawo UE sprzeciwia się portugalskiemu przepisowi, który uzależnia możliwość dochodzenia odszkodowania od wcześniejszego uchylenia orzeczenia sądu ostatniej instancji, ponieważ takie uzależnienie w praktyce uniemożliwia lub nadmiernie utrudnia dochodzenie odszkodowania za naruszenie prawa UE, co narusza zasadę skuteczności i odpowiedzialności państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Pojęcie 'przejęcia zakładu' obejmuje taką sytuację, gdy spółka dominująca przejmuje działalność, umowy, pracowników i wyposażenie rozwiązanej spółki, nawet jeśli nie zachowano pierwotnej struktury organizacyjnej, a jedynie więź funkcjonalną między przejętymi elementami a kontynuowaną działalnością.
Uzasadnienie
Trybunał podkreślił, że decydującym kryterium jest zachowanie tożsamości jednostki gospodarczej, co wynika z faktycznej kontynuacji lub podjęcia działalności. W ocenie należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne, takie jak przejęcie aktywów, pracowników, klienteli oraz stopień podobieństwa działalności. W przypadku sektora lotniczego, przejęcie wyposażenia i personelu, a także kontynuacja działalności na tych samych trasach, świadczą o przejęciu zakładu, nawet jeśli elementy te zostały włączone w nową strukturę organizacyjną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (w zakresie udzielenia odpowiedzi na pytania)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| João Filipe Ferreira da Silva e Brito i in. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Estado português | panstwo_czlonkowskie | pozwany |
| Rząd czeski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd francuski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd włoski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (4)
Główne
Dyrektywa 2001/23/WE art. 1 § 1
Dyrektywa Rady 2001/23/WE
Pojęcie 'przejęcia zakładu' obejmuje sytuację, w której spółka dominująca przejmuje działalność, umowy, pracowników i wyposażenie rozwiązanej spółki, nawet jeśli nie zachowano pierwotnej struktury organizacyjnej, a jedynie więź funkcjonalną między przejętymi elementami a kontynuowaną działalnością.
TFUE art. 267 § akapit trzeci
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Sąd krajowy ostatniej instancji jest zobowiązany zwrócić się do Trybunału z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, jeśli wykładnia prawa UE budzi wątpliwości i istnieje ryzyko rozbieżności w orzecznictwie.
RRCEE art. 13 § 2
Ustawa nr 67/2007 (Portugalia)
Prawo krajowe uzależniające możliwość dochodzenia odszkodowania od wcześniejszego uchylenia orzeczenia powodującego szkodę jest sprzeczne z prawem Unii, jeśli takie uchylenie jest w praktyce niemożliwe.
Pomocnicze
Dyrektywa 2001/23/WE art. 3 § 1
Dyrektywa Rady 2001/23/WE
Argumenty
Skuteczne argumenty
Interpretacja pojęcia 'przejęcia zakładu' powinna uwzględniać faktyczną kontynuację działalności i więź funkcjonalną między przejętymi elementami, nawet przy zmianie struktury organizacyjnej. Sąd ostatniej instancji ma obowiązek skierować pytanie prejudycjalne, gdy wykładnia prawa UE budzi wątpliwości i istnieje ryzyko rozbieżności orzeczniczych. Prawo UE sprzeciwia się przepisom krajowym, które uniemożliwiają dochodzenie odszkodowania za naruszenie prawa UE przez sądy ostatniej instancji, np. poprzez uzależnienie od wcześniejszego uchylenia orzeczenia.
Odrzucone argumenty
Brak obowiązku skierowania pytania prejudycjalnego, gdyż wykładnia prawa UE jest oczywista (argument Sądu Najwyższego Portugalii). Przepis krajowy uzależniający dochodzenie odszkodowania od uchylenia orzeczenia jest zgodny z zasadą powagi rzeczy osądzonej i pewności prawa.
Godne uwagi sformułowania
decydującym kryterium dla ustalenia istnienia przejęcia w rozumieniu tej dyrektywy jest zatem okoliczność, czy dana jednostka zachowuje swą tożsamość, co wynika w szczególności z faktycznej kontynuacji działalności lub jej ponownego podjęcia waga, jaką należy przypisać poszczególnym kryteriom różni się oczywiście w zależności od prowadzonej działalności obowiązek wystąpienia z odesłaniem prejudycjalnym [...] powstaje tylko wtedy, gdy owe sądy uznają, że odwołanie się do prawa Unii jest niezbędne dla rozstrzygnięcia toczącego się przed nimi sporu, a także wtedy, gdy pojawiła się kwestia dotycząca wykładni tego prawa prawidłowe zastosowanie prawa Unii jest tak oczywiste, że nie pozostawia ono miejsca na jakiekolwiek racjonalne wątpliwości istnienie sprzecznych ze sobą orzeczeń wydanych przez inne sądy krajowe nie może stanowić decydującego czynnika, który może narzucać obowiązek stosowania art. 267 akapit trzeci TFUE pełna skuteczność tych norm zostałaby zakwestionowana, a ochrona praw, jakie ustanawiają, uległaby osłabieniu, gdyby była wykluczona możliwość uzyskania przez jednostki, pod pewnymi warunkami, naprawienia szkody wyrządzonej im w związku z naruszeniem prawa wspólnotowego przez orzeczenie sądu państwa członkowskiego orzekającego w ostatniej instancji zasada odpowiedzialności państwa członkowskiego za szkody wyrządzone jednostkom wskutek naruszenia przez to państwo prawa Unii
Skład orzekający
R. Silva de Lapuerta
sprawozdawca
K. Lenaerts
prezes_izby
J.C. Bonichot
sędzia
A. Arabadjiev
sędzia
C. Lycourgos
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia pojęcia 'przejęcia zakładu' w prawie UE, obowiązek kierowania pytań prejudycjalnych przez sądy ostatniej instancji, odpowiedzialność państwa za błędy sądów ostatniej instancji."
Ograniczenia: Konkretne okoliczności faktyczne sprawy mogą wpływać na zastosowanie wytycznych dotyczących 'przejęcia zakładu'.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii ochrony praw pracowniczych w kontekście restrukturyzacji firm oraz odpowiedzialności państwa za błędy sądowe, co ma szerokie implikacje praktyczne i teoretyczne.
“Czy błąd sądu ostatniej instancji może kosztować państwo miliony? TSUE odpowiada.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI