C-16/23

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że przepisy unijne dotyczące usług nie stoją na przeszkodzie krajowym ograniczeniom w liczbie punktów sprzedaży tytoniu, o ile są one uzasadnione ochroną zdrowia publicznego i proporcjonalne.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy o usługach na rynku wewnętrznym oraz przepisów TFUE w kontekście włoskich ograniczeń dotyczących lokalizacji punktów sprzedaży wyrobów tytoniowych. Włoskie przepisy uzależniały wydanie zezwolenia od spełnienia warunków minimalnej odległości między punktami sprzedaży a liczbą mieszkańców. Sąd odsyłający pytał, czy takie ograniczenia są zgodne z prawem UE, zwłaszcza gdy nie uwzględniają one okresowego wzrostu liczby konsumentów. Trybunał uznał, że przepisy te mogą być zgodne z prawem UE, jeśli są uzasadnione ochroną zdrowia publicznego, proporcjonalne, nie dyskryminujące, stosowane również do automatów sprzedażowych i zgodne z zasadą proporcjonalności oraz wymogami przejrzystości.

Sprawa dotyczyła wniosku o wykładnię przepisów unijnych w związku z włoskimi regulacjami dotyczącymi zezwoleń na sprzedaż wyrobów tytoniowych. Włoskie prawo uzależniało utworzenie nowego punktu sprzedaży od spełnienia warunków dotyczących minimalnej odległości od innych punktów sprzedaży oraz liczby mieszkańców. Sąd odsyłający, Tribunale amministrativo regionale per la Liguria, zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniami, czy takie ograniczenia są zgodne z dyrektywą 2006/123/WE (dyrektywa o usługach na rynku wewnętrznym) oraz art. 49, 56 i 106 ust. 2 TFUE. W szczególności sąd pytał, czy przepisy te stoją na przeszkodzie regulacjom krajowym, które nie pozwalają na uwzględnienie okresowego wzrostu liczby konsumentów, np. w sezonie turystycznym. Trybunał najpierw rozpatrzył kwestię dopuszczalności wniosku, uznając go za dopuszczalny w zakresie wykładni dyrektywy 2006/123/WE, ale niedopuszczalny w zakresie wykładni art. 49, 56 i 106 ust. 2 TFUE, ponieważ sprawa miała charakter czysto wewnętrzny i nie wykazano jej związku z prawem UE w tym zakresie. Następnie Trybunał zbadał zakres stosowania dyrektywy 2006/123/WE, stwierdzając, że sprzedaż detaliczna wyrobów tytoniowych, mimo że podlega systemowi zezwoleń, nie stanowi monopolu w rozumieniu dyrektywy i jest objęta jej zakresem. W dalszej części wyroku Trybunał analizował zgodność włoskich przepisów z art. 10 dyrektywy 2006/123/WE, który określa kryteria systemów zezwoleń. Stwierdzono, że warunki dotyczące odległości i liczby mieszkańców mogą być uzasadnione nadrzędnym interesem publicznym, jakim jest ochrona zdrowia publicznego, pod warunkiem, że są proporcjonalne, niedyskryminacyjne i stosowane w sposób przejrzysty. Trybunał podkreślił, że celem takich ograniczeń może być zniechęcanie do konsumpcji tytoniu oraz zapobieganie nielegalnemu obrotowi. Jednocześnie zaznaczono, że przepisy te nie mogą być stosowane w sposób arbitralny i muszą być zgodne z zasadą proporcjonalności. Sąd odsyłający został zobowiązany do zbadania, czy włoskie przepisy faktycznie spełniają te wymogi, w tym czy uwzględniają one wpływ automatów sprzedażowych oraz czy kryterium „zainteresowania usługą” nie podważa przejrzystości i obiektywności systemu.

Zagadnienia prawne (3)

Rozstrzygnięcie

Strony

Przepisy (17)

Argumenty

Skład orzekający

Informacje dodatkowe

Powiązane tematy