C-159/11

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2012-12-19
cjeuzamowienia_publicznewyłączenia z zakresu stosowania dyrektywyWysokatrybunal
zamówienia publicznepodmioty publicznewspółpracamisja publicznakonkurencjaprzejrzystośćprawo UE

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że prawo UE dotyczące zamówień publicznych sprzeciwia się przepisom krajowym zezwalającym na zawieranie umów między podmiotami publicznymi bez stosowania procedur przetargowych, jeśli umowa nie dotyczy wspólnej misji publicznej lub może faworyzować prywatnych wykonawców.

Sprawa dotyczyła umowy między włoskim zakładem opieki zdrowotnej (ASL) a uniwersytetem na wykonanie badań sejsmicznych budynków szpitalnych. Umowa była odpłatna, ale wynagrodzenie pokrywało jedynie koszty. Sądy krajowe miały wątpliwości, czy taka umowa nie narusza dyrektywy o zamówieniach publicznych, zwłaszcza że uniwersytet mógł być uznany za wykonawcę. Trybunał stwierdził, że umowa ta może podlegać dyrektywie, chyba że spełnia specyficzne kryteria wyłączenia, takie jak wspólna misja publiczna i brak faworyzowania prywatnych podmiotów.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 2004/18/WE w sprawie zamówień publicznych. Sprawa rozpatrywana przez włoski Consiglio di Stato dotyczyła umowy między Azienda Sanitaria Locale di Lecce (ASL) a Università del Salento na wykonanie badań wytrzymałości sejsmicznej budynków szpitalnych. Umowa ta, zawarta bez przetargu, przewidywała wynagrodzenie pokrywające jedynie poniesione koszty. Sądy krajowe zastanawiały się, czy taka umowa, zawarta między dwoma podmiotami publicznymi, gdzie jeden z nich (uniwersytet) mógł być uznany za wykonawcę w rozumieniu dyrektywy, nie narusza zasad konkurencji i przejrzystości w zamówieniach publicznych. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wyjaśnił, że umowa o charakterze odpłatnym, której przedmiotem są usługi wymienione w dyrektywie, stanowi zamówienie publiczne, nawet jeśli wykonawca jest podmiotem publicznym i wynagrodzenie pokrywa jedynie koszty. TSUE wskazał jednak na dwa wyjątki od stosowania prawa zamówień publicznych: (1) umowy udzielane przez podmiot publiczny odrębnej osobie prawnej, nad którą sprawuje on kontrolę analogiczną do kontroli nad własnymi służbami, oraz (2) umowy ustanawiające współpracę między podmiotami publicznymi w celu wykonania wspólnej misji publicznej, pod warunkiem, że są zawierane wyłącznie między podmiotami publicznymi, nie faworyzują prywatnych wykonawców i są dyktowane wyłącznie względami interesu publicznego. TSUE pozostawił sądowi krajowemu ocenę, czy umowa w postępowaniu głównym spełnia te kryteria, wskazując, że może ona nie spełniać wymogu wspólnej misji publicznej ani nie wykluczać faworyzowania prywatnych usługodawców.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, taka umowa może podlegać dyrektywie o zamówieniach publicznych, chyba że spełnia określone kryteria wyłączenia.

Uzasadnienie

Trybunał wyjaśnił, że umowa odpłatna między instytucją zamawiającą a wykonawcą, dotycząca usług wymienionych w dyrektywie, stanowi zamówienie publiczne. Dotyczy to również sytuacji, gdy wykonawcą jest podmiot publiczny, a wynagrodzenie pokrywa jedynie koszty. Wyjątki od stosowania dyrektywy obejmują umowy między podmiotami publicznymi w ramach wspólnej misji publicznej, pod warunkiem braku faworyzowania prywatnych wykonawców i dyktowania przez interes publiczny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Azienda Sanitaria Locale di Lecceorgan_krajowyskarżący
Università del Salentoorgan_krajowyskarżący
Ordine degli Ingegneri della Provincia di Lecceorgan_krajowypozwany
Consiglio Nazionale degli Ingegneriorgan_krajowyinterwenient
Associazione delle Organizzazioni di Ingegneri, di Architettura e di Consultazione Tecnico-Economica (OICE)inneinterwenient
Consiglio Nazionale degli Architetti, Pianificatori, Paesaggisti e Conservatori (CNAPPC)organ_krajowyinterwenient
Rząd włoskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd czeskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd polskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd szwedzkipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (8)

Główne

Dyrektywa 2004/18/WE art. 1 § 2 lit. a) i d)

Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Definiuje zamówienia publiczne jako odpłatne umowy pisemne między instytucjami zamawiającymi a wykonawcami, dotyczące robót budowlanych, dostaw lub usług. Zamówienia na usługi obejmują te wymienione w załączniku IIA.

Dyrektywa 2004/18/WE art. 2

Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Nakłada na instytucje zamawiające obowiązek zapewnienia równego i niedyskryminacyjnego traktowania wykonawców oraz działania w sposób przejrzysty.

Dyrektywa 2004/18/WE art. 7 § lit. b)

Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Określa próg wartości zamówienia (206 000 EUR), od którego stosuje się dyrektywę do zamówień na usługi udzielanych przez instytucje zamawiające inne niż centralne organy rządowe.

Dyrektywa 2004/18/WE art. 28

Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Stanowi, że instytucje zamawiające stosują krajowe procedury dostosowane do celów dyrektywy.

Dyrektywa 2004/18/WE § Załącznik IIA, kategorie 8 i 12

Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Wymienia kategorie usług, do których stosuje się przepisy dyrektywy, w tym usługi badawcze i rozwojowe (kat. 8) oraz usługi architektoniczne i inżynieryjne (kat. 12).

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.

Pomocnicze

Legge n. 241/1990 art. 15

Ustawa nr 241 z dnia 7 sierpnia 1990 r.

Pozwala organom administracji publicznej na zawieranie między sobą porozumień regulujących wzajemną współpracę w zakresie działalności prowadzonej we wspólnym interesie.

DPR n. 382/1980 art. 66 § akapit pierwszy

Dekret prezydenta republiki nr 382 z dnia 11 lipca 1980 r.

Zezwala uniwersytetom na prowadzenie działalności badawczej i doradczej na podstawie umów z podmiotami publicznymi i prywatnymi, o ile nie jest to sprzeczne z ich zadaniami naukowo-dydaktycznymi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa między podmiotami publicznymi może podlegać dyrektywie o zamówieniach publicznych, jeśli nie spełnia kryteriów wyłączenia (wspólna misja publiczna, brak faworyzowania prywatnych wykonawców, interes publiczny). Podmioty publiczne, w tym uniwersytety, mogą być uznane za wykonawców w rozumieniu dyrektywy. Wynagrodzenie pokrywające jedynie koszty nie wyłącza umowy z zakresu zamówień publicznych.

Odrzucone argumenty

Umowa między ASL a uniwersytetem stanowiła jedynie współpracę między organami administracji publicznej w ramach wspólnej działalności, wyłączoną z prawa zamówień publicznych.

Godne uwagi sformułowania

podmiot publiczny, który może być uznany za wykonawcę umowy, które ustanawiają współpracę między podmiotami publicznymi, mającą za przedmiot zapewnienie wykonania przez nie wspólnej misji publicznej żaden usługodawca prywatny nie znajduje się w uprzywilejowanej sytuacji względem swoich konkurentów

Skład orzekający

V. Skouris

prezes

K. Lenaerts

wiceprezes

A. Tizzano

sędzia

M. Ilešič

sędzia

L. Bay Larsen

sędzia

J. Malenovský

prezes izby

U. Lõhmus

sędzia

J.C. Bonichot

sędzia

A. Arabadjiev

sędzia

C. Toader

sędzia

J.J. Kasel

sędzia

M. Safjan

sędzia

D. Šváby

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Określenie zakresu stosowania dyrektywy o zamówieniach publicznych do umów między podmiotami publicznymi, w tym wyłączeń i kryteriów oceny."

Ograniczenia: Konieczność indywidualnej oceny przez sąd krajowy, czy dana umowa spełnia kryteria wyłączenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia granicznego w prawie zamówień publicznych – kiedy współpraca między instytucjami publicznymi wymaga stosowania procedur przetargowych. Jest to kluczowe dla efektywności i uczciwości wydatkowania środków publicznych.

Czy współpraca między urzędami to zawsze przetarg? TSUE wyjaśnia granice zamówień publicznych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI