C-158/21
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że europejski nakaz aresztowania nie może być odmówiony z powodu braku właściwości sądu wydającego nakaz, chyba że istnieją systemowe nieprawidłowości w sądownictwie państwa członkowskiego.
Sprawa dotyczyła możliwości odmowy wykonania europejskiego nakazu aresztowania przez sąd wykonujący, gdy sąd wydający nakaz nie był właściwy lub gdy istniało ryzyko naruszenia praw podstawowych. Trybunał orzekł, że sąd wykonujący nie może kwestionować właściwości sądu wydającego nakaz, chyba że istnieją systemowe nieprawidłowości w sądownictwie państwa członkowskiego. Odmowa wykonania jest możliwa tylko w wyjątkowych okolicznościach, gdy istnieje rzeczywiste ryzyko naruszenia praw podstawowych, a sąd wykonujący musi przeprowadzić dwuetapowe badanie.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni decyzji ramowej Rady 2002/584/WSiSW w sprawie europejskiego nakazu aresztowania. Sąd najwyższy Hiszpanii zapytał, czy sąd wykonujący nakaz może odmówić jego wykonania z powodu braku właściwości sądu wydającego nakaz lub ryzyka naruszenia praw podstawowych. Trybunał Sprawiedliwości UE (wielka izba) orzekł, że sąd wykonujący nakaz nie może kwestionować właściwości sądu wydającego nakaz, chyba że istnieją systemowe lub ogólne nieprawidłowości w sądownictwie państwa członkowskiego, które prowadzą do naruszenia praw podstawowych, w szczególności prawa do rzetelnego procesu przed sądem ustanowionym ustawą. Odmowa wykonania jest możliwa tylko w wyjątkowych okolicznościach, po przeprowadzeniu dwuetapowego badania, które obejmuje ocenę informacji o systemowych nieprawidłowościach oraz analizę indywidualnej sytuacji osoby, której dotyczy nakaz. Trybunał podkreślił znaczenie zasady wzajemnego zaufania i lojalnej współpracy między państwami członkowskimi, jednocześnie zapewniając ochronę praw podstawowych. Orzeczenie dopuszcza również możliwość wydania kolejnych europejskich nakazów aresztowania, o ile nie naruszają one prawa UE i są proporcjonalne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (6)
Odpowiedź sądu
Nie, wykonujący nakaz organ sądowy nie jest uprawniony do odmowy wykonania europejskiego nakazu aresztowania w oparciu o podstawę odmowy wynikającą nie z decyzji ramowej, lecz jedynie z prawa państwa członkowskiego wykonującego nakaz. Może jednak stosować przepis krajowy przewidujący odmowę wykonania, jeśli prowadziłoby to do naruszenia prawa podstawowego ustanowionego w prawie Unii, pod warunkiem że zakres tego przepisu nie wykracza poza zakres art. 1 ust. 3 decyzji ramowej.
Uzasadnienie
Decyzja ramowa 2002/584 ustanawia wyczerpujący katalog podstaw odmowy wykonania ENA. Przyznanie państwom członkowskim prawa do dodawania własnych podstaw odmowy zagroziłoby jednolitemu stosowaniu prawa UE i podważyłoby zasadę wzajemnego uznawania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytania prejudycjalne
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Lluís Puig Gordi | osoba_fizyczna | oskarżony w postępowaniu głównym |
| Carles Puigdemont Casamajó | osoba_fizyczna | oskarżony w postępowaniu głównym |
| Antoni Comín Oliveres | osoba_fizyczna | oskarżony w postępowaniu głównym |
| Clara Ponsatí Obiols | osoba_fizyczna | oskarżony w postępowaniu głównym |
| Meritxell Serret Aleu | osoba_fizyczna | oskarżony w postępowaniu głównym |
| Marta Rovira Vergés | osoba_fizyczna | oskarżony w postępowaniu głównym |
| Anna Gabriel Sabaté | osoba_fizyczna | oskarżony w postępowaniu głównym |
| Ministerio Fiscal | organ_krajowy | uczestnik postępowania |
| Abogacía del Estado | organ_krajowy | uczestnik postępowania |
| Partido político VOX | inne | uczestnik postępowania |
| Rząd hiszpański | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd belgijski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd polski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd rumuński | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (14)
Główne
Decyzja ramowa 2002/584 art. 1 § 1
Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW
Europejski nakaz aresztowania stanowi decyzję sądową wydaną przez państwo członkowskie w celu aresztowania i przekazania osoby w celu przeprowadzenia postępowania karnego lub wykonania kary.
Decyzja ramowa 2002/584 art. 1 § 2
Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW
Państwa członkowskie wykonują każdy europejski nakaz aresztowania w oparciu o zasadę wzajemnego uznawania i zgodnie z przepisami tej decyzji ramowej.
Decyzja ramowa 2002/584 art. 1 § 3
Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW
Decyzja ramowa nie modyfikuje obowiązku poszanowania praw podstawowych. Może pozwolić na odmowę wykonania ENA w drodze wyjątku, jeśli istnieje rzeczywiste ryzyko naruszenia praw podstawowych.
Decyzja ramowa 2002/584 art. 6 § 1
Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW
Wydającym nakaz organem sądowym jest organ sądowy wydającego nakaz państwa członkowskiego, właściwy do wydania europejskiego nakazu aresztowania na mocy prawa obowiązującego w tym państwie.
Decyzja ramowa 2002/584 art. 15 § 2
Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW
Jeśli wykonujący organ sądowy uważa informacje za niewystarczające, występuje o przekazanie niezbędnych informacji uzupełniających.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Karta praw podstawowych art. 47 § 2
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy, gwarancja rzetelnego procesu.
Pomocnicze
Decyzja ramowa 2002/584 art. 3
Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW
Decyzja ramowa 2002/584 art. 4
Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW
Decyzja ramowa 2002/584 art. 4a
Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW
Decyzja ramowa 2002/584 art. 8
Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW
Decyzja ramowa 2002/584 art. 15 § 3
Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW
loi du 19 décembre 2003 art. 4 § 5
Ustawa z dnia 19 grudnia 2003 r. o europejskim nakazie aresztowania
Przepis krajowy przewidujący odmowę wykonania ENA, jeśli narusza prawa podstawowe. Trybunał uznał, że może być stosowany, jeśli jego zakres nie wykracza poza art. 1 ust. 3 decyzji ramowej.
TUE art. 2
Traktat o Unii Europejskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wykonujący organ sądowy nie może odmówić wykonania ENA z powodu braku właściwości sądu wydającego nakaz. Odmowa wykonania ENA z powodu ryzyka naruszenia praw podstawowych jest możliwa tylko w wyjątkowych okolicznościach, po przeprowadzeniu dwuetapowego badania. Sprawozdanie WGAD nie jest wystarczające do uzasadnienia odmowy wykonania ENA. Organ wykonujący nakaz musi zwrócić się o informacje uzupełniające przed odmową wykonania ENA. Możliwe jest wydawanie kolejnych ENA, o ile są proporcjonalne i nie naruszają prawa UE.
Odrzucone argumenty
Wykonujący organ sądowy może odmówić wykonania ENA na podstawie przepisów krajowych nieprzewidzianych w decyzji ramowej. Wykonujący organ sądowy może badać właściwość sądu wydającego nakaz. Raport WGAD stanowi wystarczającą podstawę do odmowy wykonania ENA. Organ wykonujący nakaz nie musi zwracać się o informacje uzupełniające. Wydanie kolejnych ENA po odmowie wykonania poprzedniego jest niedopuszczalne.
Godne uwagi sformułowania
zasada wzajemnego uznawania stanowi kamień węgielny współpracy sądowej wykonanie europejskiego nakazu aresztowania stanowi zasadę, zaś odmowa wykonania – wyjątek, który winien być interpretowany ściśle wykonujący nakaz organ sądowy nie może sprawdzać, czy europejski nakaz aresztowania został wydany przez organ sądowy właściwy w tym celu istnienie rzeczywistego ryzyka naruszenia praw podstawowych może pozwolić organowi sądowemu wykonującemu nakaz [...] na wstrzymanie się od wykonania europejskiego nakazu aresztowania zasada lojalnej współpracy powinna przyświecać dialogowi między wydającymi nakaz organami sądowymi a wykonującymi nakaz organami sądowymi
Skład orzekający
K. Lenaerts
prezes
L. Bay Larsen
sprawozdawca
C. Lycourgos
prezes_izby
E. Regan
prezes_izby
P. G. Xuereb
prezes_izby
L. S. Rossi
prezes_izby
M. Ilešič
sędzia
J.-C. Bonichot
sędzia
N. Piçarra
sędzia
I. Jarukaitis
sędzia
A. Kumin
sędzia
N. Jääskinen
sędzia
N. Wahl
sędzia
I. Ziemele
sędzia
J. Passer
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących europejskiego nakazu aresztowania, w szczególności w zakresie kontroli właściwości sądu wydającego nakaz oraz możliwości odmowy wykonania ze względu na naruszenie praw podstawowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy wykładni prawa UE i ma zastosowanie do postępowań w sprawie europejskiego nakazu aresztowania w państwach członkowskich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii związanych z europejskim nakazem aresztowania, prawami podstawowymi i zaufaniem między państwami członkowskimi, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem karnym i europejskim.
“Czy sąd w jednym kraju UE może odmówić wydania podejrzanego innemu krajowi UE z powodu wątpliwości co do uczciwości tamtejszego sądu?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI