C-157/14

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2015-12-17
cjeuochrona_konsumentowoswiadczenia-zywieniowe-zdrowotneWysokatrybunal
wody mineralnesódsóloświadczenia żywienioweochrona konsumentaetykietowaniereklamawolność wypowiedziwolność gospodarczazasada ostrożności

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że przepisy unijne dotyczące oświadczeń o niskiej zawartości sodu w wodach mineralnych są ważne i proporcjonalne, chroniąc konsumentów przed wprowadzającymi w błąd informacjami.

Sprawa dotyczyła wykładni przepisów UE dotyczących oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych w odniesieniu do naturalnych wód mineralnych, a konkretnie sposobu obliczania zawartości sodu i soli. Neptune Distribution chciała oznaczać swoje wody jako ubogie w sól, mimo że zawierały one wodorowęglan sodu. Sąd odsyłający pytał, czy takie oświadczenia są dozwolone i czy przepisy UE ograniczające takie praktyki są ważne. Trybunał uznał, że przepisy te są ważne, ponieważ chronią konsumentów przed wprowadzającymi w błąd informacjami i zapewniają wysoki poziom ochrony zdrowia, a ograniczenia wolności wypowiedzi i działalności gospodarczej są proporcjonalne do tych celów.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Conseil d’État (Francja) dotyczył wykładni rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych oraz ważności przepisów dyrektywy 2009/54/WE w kontekście oświadczeń dotyczących zawartości sodu i soli w naturalnych wodach mineralnych. Spór powstał między Neptune Distribution SNC a francuskim ministrem gospodarki w związku z wezwaniem do usunięcia z etykiet i reklam wód "Saint-Yorre" i "Vichy Célestins" oznaczeń sugerujących niską zawartość soli lub sodu. Neptune Distribution argumentowała, że ich wody zawierają sód głównie w postaci wodorowęglanu, a nie chlorku sodu (soli kuchennej), i że są one ubogie w sól. Francuskie sądy administracyjne podtrzymały decyzję o wezwaniu do usunięcia naruszenia. Conseil d’État zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniami dotyczącymi sposobu obliczania "równoważnej ilości soli" w kontekście rozporządzenia nr 1924/2006 oraz ważności przepisów dyrektyw 2000/13 i 2009/54 w świetle wolności wypowiedzi i prowadzenia działalności gospodarczej (art. 11 i 16 Karty praw podstawowych UE, art. 10 EKPC). Sąd odsyłający wątpił, czy ograniczenia te są konieczne i proporcjonalne, zwłaszcza że wodorowęglan sodu może nie mieć tak negatywnego wpływu na ciśnienie tętnicze jak chlorek sodu. Trybunał Sprawiedliwości UE, rozpatrując pierwsze pytanie, orzekł, że przepisy Unii należy interpretować w ten sposób, że zabraniają one umieszczania na etykietach i w reklamach naturalnych wód mineralnych oświadczeń sugerujących niską zawartość sodu lub soli, jeśli łączna zawartość sodu we wszystkich jego postaciach chemicznych wynosi co najmniej 20 mg/l. Trybunał podkreślił, że celem tych przepisów jest zapewnienie konsumentom przejrzystej informacji i ochrony zdrowia, a także uczciwego handlu. Odnosząc się do drugiego pytania, Trybunał stwierdził, że przepisy dyrektywy 2009/54 (art. 9 ust. 1 i 2) w związku z rozporządzeniem nr 1924/2006 są ważne. Uznał, że ingerencja w wolność wypowiedzi i prowadzenia działalności gospodarczej jest uzasadniona i proporcjonalna do celów ochrony zdrowia konsumentów i zapewnienia im rzetelnej informacji. Trybunał powołał się na zasadę ostrożności, wskazując, że nawet przy niepewności co do pełnego zakresu ryzyka zdrowotnego związanego z różnymi formami sodu, prawodawca Unii może podjąć środki ochronne. W związku z tym, zakaz umieszczania wprowadzających w błąd oświadczeń jest zgodny z prawem Unii.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Przepisy Unii należy interpretować w ten sposób, że zabraniają one umieszczania na etykietach i w reklamach naturalnych wód mineralnych oświadczeń sugerujących niską zawartość sodu lub soli, jeśli łączna zawartość sodu we wszystkich jego postaciach chemicznych wynosi co najmniej 20 mg/l.

Uzasadnienie

Trybunał podkreślił, że celem przepisów jest zapewnienie konsumentom przejrzystej informacji o zawartości sodu, ochrona ich zdrowia i zapewnienie uczciwego handlu. Rozróżnianie postaci sodu nie jest konieczne, gdyż całkowita zawartość sodu jest istotna dla zdrowia, a zasada ostrożności uzasadnia szerokie środki ochronne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Neptune Distribution SNCspolkaskarżący
Ministre de l’Économie et des Financesorgan_krajowypozwany
Rząd francuskiorgan_krajowyinterwenient
Rząd greckiorgan_krajowyinterwenient
Rząd włoskiorgan_krajowyinterwenient
Parlament Europejskiinstytucja_ueinterwenient
Rada Unii Europejskiejinstytucja_ueinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (14)

Główne

Rozporządzenie nr 1924/2006 art. 8 § 1

Rozporządzenie (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności

Zakazuje stosowania w odniesieniu do naturalnych wód mineralnych i innych wód oświadczenia „bardzo niska zawartość sodu [lub] soli” i każdego innego oświadczenia, które może mieć taki sam sens dla konsumenta.

Rozporządzenie nr 1924/2006

Rozporządzenie (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności

Załącznik do rozporządzenia określa warunki stosowania oświadczeń żywieniowych, w tym dotyczące zawartości sodu/soli.

Dyrektywa 2009/54/WE art. 9 § 2

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/54/WE z dnia 18 czerwca 2009 r. w sprawie wydobywania i wprowadzania do obrotu naturalnych wód mineralnych

Sprzeciwia się temu, by opakowania, etykiety lub reklama naturalnych wód mineralnych zawierały oświadczenia lub oznaczenia mające przekonać konsumenta, iż dane wody mają niską zawartość sodu lub soli lub iż są one odpowiednie dla diety ubogiej w sód, w przypadku gdy łączna zawartość sodu pod wszelkimi występującymi w tych wodach postaciami chemicznymi wynosi co najmniej 20 mg/l.

Dyrektywa 2009/54/WE

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/54/WE z dnia 18 czerwca 2009 r. w sprawie wydobywania i wprowadzania do obrotu naturalnych wód mineralnych

Załącznik III do dyrektywy zawiera oznaczenie „Odpowiednia dla diety ubogiej w sód” powiązane z kryterium zawartości sodu poniżej 20 mg/l.

Karta art. 11 § 1

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Gwarantuje wolność wypowiedzi i informacji.

Karta art. 16

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Uznaje wolność prowadzenia działalności gospodarczej.

Karta art. 52 § 1

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Określa warunki ograniczania praw i wolności (ustawa, istota prawa, proporcjonalność, konieczność).

EKPC art. 10

Europejska Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

Gwarantuje wolność wyrażania opinii.

TFUE art. 6 § 1

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Przyznaje Karcie praw podstawowych moc prawną równą traktatom.

Pomocnicze

Dyrektywa 2000/13 art. 2 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/13/WE z dnia 20 marca 2000 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich w zakresie etykietowania, prezentacji i reklamy środków spożywczych

Zakazuje wprowadzania nabywcy w błąd co do właściwości środka spożywczego.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Karta art. 52 § 3

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Określa relację między prawami z Karty a EKPC.

code de la consommation art. R. 112-7

Francuski kodeks konsumencki

Transpozycja art. 2 dyrektywy 2000/13.

code de la santé publique art. R. 1322-44-13, R. 1322-44-14

Francuski kodeks zdrowia publicznego

Transpozycja art. 9 dyrektywy 2009/54.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ochrona konsumentów przed wprowadzającymi w błąd informacjami dotyczącymi zawartości sodu/soli w wodach mineralnych. Zapewnienie wysokiego poziomu ochrony zdrowia konsumentów. Utrzymanie uczciwego handlu i funkcjonowania rynku wewnętrznego. Zasada ostrożności w ocenie ryzyka zdrowotnego związanego ze spożyciem sodu. Proporcjonalność ograniczeń wolności wypowiedzi i działalności gospodarczej w stosunku do celów ochrony zdrowia i informacji konsumentów.

Odrzucone argumenty

Argument Neptune Distribution, że ograniczenia wykraczają poza to, co niezbędne, ponieważ dotyczą wszystkich form sodu, w tym wodorowęglanu sodu, który rzekomo nie ma negatywnego wpływu na ciśnienie tętnicze. Argument, że oświadczenia o niskiej zawartości soli (chlorku sodu) są prawdziwe i nie wprowadzają w błąd, nawet jeśli całkowita zawartość sodu jest wyższa.

Godne uwagi sformułowania

łączna zawartość sodu pod wszelkimi występującymi w tych wodach postaciami chemicznymi zasada ostrożności ingerencja w wolność wypowiedzi przedsiębiorcy i udzielania przez niego informacji oraz w jego wolność prowadzenia działalności gospodarczej jest w niniejszym wypadku proporcjonalna do zamierzonych celów.

Skład orzekający

L. Bay Larsen

prezes trzeciej izby, pełniący obowiązki prezesa czwartej izby

J. Malenovský

sędzia

M. Safjan

sprawozdawca

A. Prechal

sędzia

K. Jürimäe

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów UE dotyczących oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych, ochrona konsumentów, wolność wypowiedzi i działalności gospodarczej w kontekście regulacji rynkowych."

Ograniczenia: Dotyczy głównie wód mineralnych i oświadczeń o zawartości sodu/soli, ale zasady interpretacji przepisów o ochronie konsumentów i proporcjonalności ograniczeń wolności gospodarczych mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy codziennego produktu (wody mineralnej) i pokazuje, jak złożone przepisy UE chronią konsumentów przed wprowadzającymi w błąd informacjami, jednocześnie balansując wolności gospodarcze.

Czy Twoja woda mineralna jest naprawdę uboga w sól? TSUE wyjaśnia, jak czytać etykiety!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI