C-156/22 do C-158/22

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2023-05-11
cjeutransporttransport lotniczyWysokatrybunal
transport lotniczyodszkodowanie dla pasażerówodwołanie lotunadzwyczajne okolicznościrozporządzenie 261/2004załogachorobaśmierćTSUE

Podsumowanie

Niespodziewana śmierć lub choroba członka załogi niezbędnego do lotu, która nastąpiła krótko przed odlotem, nie stanowi nadzwyczajnej okoliczności zwalniającej przewoźnika lotniczego z obowiązku wypłaty odszkodowania pasażerom za odwołany lot.

Sprawa dotyczyła wykładni art. 5 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 261/2004, który zwalnia przewoźników lotniczych z obowiązku wypłaty odszkodowania pasażerom w przypadku odwołania lotu z powodu „nadzwyczajnych okoliczności”. Landgericht Stuttgart zapytał Trybunał Sprawiedliwości UE, czy nagła śmierć lub choroba członka załogi, która uniemożliwiła wykonanie lotu, może być uznana za taką okoliczność. Trybunał orzekł, że zarządzanie personelem, w tym nieprzewidziane nieobecności spowodowane chorobą lub śmiercią, wpisuje się w normalne wykonywanie działalności przewoźnika lotniczego i nie stanowi nadzwyczajnej okoliczności.

W niniejszym wyroku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej rozstrzygnął kwestię, czy nagła śmierć lub choroba członka załogi, która uniemożliwiła wykonanie lotu, może być uznana za „nadzwyczajną okoliczność” w rozumieniu art. 5 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 261/2004, zwalniającą przewoźnika lotniczego z obowiązku wypłaty odszkodowania pasażerom za odwołany lot. Sprawa wywodzi się z odwołania lotu TAP Portugal z powodu niespodziewanej śmierci drugiego pilota tuż przed planowanym odlotem. Przewoźnik odmówił wypłaty odszkodowania, twierdząc, że zdarzenie to stanowiło nadzwyczajną okoliczność. Sądy krajowe miały różne interpretacje tej kwestii. Trybunał przypomniał, że pojęcie „nadzwyczajnych okoliczności” obejmuje zdarzenia, które nie są wpisane w normalne wykonywanie działalności przewoźnika i pozostają poza jego kontrolą. Stwierdził, że środki dotyczące personelu, w tym nieprzewidziane nieobecności spowodowane chorobą lub śmiercią, są nierozerwalnie związane z normalnym wykonywaniem działalności przewoźnika lotniczego, zwłaszcza w kontekście planowania załóg i rozkładu czasu pracy. Dlatego też, nawet jeśli takie zdarzenie jest tragiczne, nie może być uznane za nadzwyczajną okoliczność w rozumieniu rozporządzenia. W konsekwencji, przewoźnik lotniczy nie jest zwolniony z obowiązku wypłaty odszkodowania pasażerom w takiej sytuacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, niespodziewana nieobecność, z powodu choroby lub śmierci, członka załogi niezbędnego do wykonania lotu, która nastąpiła na krótko przed planowanym odlotem, nie wchodzi w zakres pojęcia „nadzwyczajnych okoliczności” w rozumieniu art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 261/2004.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że zarządzanie personelem, w tym nieprzewidziane nieobecności spowodowane chorobą lub śmiercią, wpisuje się w normalne wykonywanie działalności przewoźnika lotniczego. Są to zdarzenia, które przewoźnik musi uwzględniać przy planowaniu załóg i rozkładu czasu pracy. Dlatego też, nawet jeśli są one tragiczne, nie spełniają przesłanki „nie wpisania się w normalne wykonywanie działalności” ani „pozostawania poza skuteczną kontrolą” przewoźnika.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

pasażerowie (pośrednio)

Strony

NazwaTypRola
TAP Portugalspolkapozwany
flightright GmbHspolkaskarżący
Myflyright GmbHspolkaskarżący
Rząd polskiorgan_krajowyinterwenient
Rząd portugalskiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (4)

Główne

Rozporządzenie 261/2004 art. 5 § ust. 3

Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady

Nadzwyczajne okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków, zwalniają przewoźnika z obowiązku wypłaty odszkodowania. Niespodziewana nieobecność członka załogi z powodu choroby lub śmierci nie jest taką okolicznością.

Rozporządzenie 261/2004 art. 5 § ust. 1 lit. c

Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady

Pasażerowie mają prawo do odszkodowania w przypadku odwołania lotu, chyba że zostali poinformowani o odwołaniu z odpowiednim wyprzedzeniem lub zaoferowano im zmianę planu podróży.

Rozporządzenie 261/2004 art. 7 § ust. 1

Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady

Określa wysokość odszkodowania dla pasażerów w zależności od odległości lotu.

Pomocnicze

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna dla odesłań prejudycjalnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespodziewana nieobecność członka załogi z powodu choroby lub śmierci wpisuje się w normalne wykonywanie działalności przewoźnika lotniczego. Zarządzanie personelem i uwzględnianie nieprzewidzianych nieobecności jest obowiązkiem przewoźnika przy planowaniu lotów. Pojęcie „nadzwyczajnych okoliczności” należy interpretować ściśle, ponieważ stanowi ono odstępstwo od prawa pasażerów do odszkodowania.

Odrzucone argumenty

Nagła śmierć lub choroba członka załogi jest zdarzeniem zewnętrznym, pozostającym poza kontrolą przewoźnika. Tragiczny charakter zdarzenia (śmierć pilota) powinien być traktowany jako nadzwyczajna okoliczność.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie „nadzwyczajnych okoliczności” w rozumieniu art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 261/2004 należy poddawać wykładni ścisłej środki dotyczące personelu obsługującego przewoźnika lotniczego wchodzą w zakres normalnego wykonywania działalności tego przewoźnika zarządzanie taką nieobecnością pozostaje zatem nierozerwalnie związane z kwestią planowania załogi i rozkładu czasu pracy personelu

Skład orzekający

K. Jürimäe

prezes_izby

M. Safjan

sprawozdawca

N. Piçarra

sędzia

N. Jääskinen

sędzia

M. Gavalec

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy wypłaty odszkodowania przez przewoźnika lotniczego z powodu choroby lub śmierci członka załogi."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji odwołania lotu z powodu nagłej nieobecności członka załogi, a nie innych przyczyn odwołania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu odwoływanych lotów i prawa pasażerów do odszkodowania, a także wyjaśnia, co faktycznie stanowi 'nadzwyczajną okoliczność' w transporcie lotniczym.

Czy śmierć pilota to zawsze „nadzwyczajna okoliczność”? TSUE wyjaśnia, kiedy przysługuje odszkodowanie za odwołany lot.

Sektor

transport lotniczy

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI