C-156/21
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE oddalił skargę Węgier o stwierdzenie nieważności rozporządzenia warunkującego dostęp do środków unijnych od poszanowania państwa prawnego, uznając je za zgodne z prawem UE.
Węgry wniosły skargę o stwierdzenie nieważności rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092, ustanawiającego ogólny system warunkowości służący ochronie budżetu Unii w przypadku naruszeń zasad państwa prawnego. Skarżąca podnosiła m.in. brak podstawy prawnej, obejście art. 7 TUE oraz naruszenie zasady pewności prawa. Trybunał Sprawiedliwości UE, rozpoznając sprawę w pełnym składzie, oddalił skargę, uznając rozporządzenie za zgodne z prawem UE, w szczególności z art. 322 ust. 1 lit. a) TFUE, i odrzucając argumenty o obejściu art. 7 TUE oraz naruszeniu zasady pewności prawa.
W niniejszym wyroku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej rozpoznał skargę Węgier o stwierdzenie nieważności rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092 w sprawie ogólnego systemu warunkowości służącego ochronie budżetu Unii. Węgry zarzucały rozporządzeniu brak podstawy prawnej, obejście art. 7 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) oraz naruszenie zasady pewności prawa. Trybunał, rozpoznając sprawę w pełnym składzie, oddalił skargę Węgier. Stwierdził, że art. 322 ust. 1 lit. a) Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) stanowi właściwą podstawę prawną dla rozporządzenia, ponieważ mechanizm warunkowości związany z poszanowaniem państwa prawnego mieści się w pojęciu „zasad finansowych” określających warunki wykonywania budżetu Unii. Trybunał odrzucił również argument o obejściu art. 7 TUE, wskazując, że procedura przewidziana w rozporządzeniu ma inny cel i przedmiot niż procedura z art. 7 TUE, a mianowicie ochronę budżetu Unii, a nie karanie państwa członkowskiego za naruszenie wartości UE. Ponadto, Trybunał uznał, że rozporządzenie nie narusza zasady pewności prawa, ponieważ pojęcia użyte w rozporządzeniu, w tym „państwo prawne”, są wystarczająco precyzyjne, a ich stosowanie podlega kontroli sądowej. W konsekwencji, skarga Węgier została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (5)
Odpowiedź sądu
Tak, art. 322 ust. 1 lit. a) TFUE stanowi właściwą podstawę prawną, ponieważ mechanizm warunkowości związany z poszanowaniem państwa prawnego mieści się w pojęciu „zasad finansowych” określających warunki wykonywania budżetu Unii.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że zasady finansowe w rozumieniu art. 322 ust. 1 lit. a) TFUE obejmują nie tylko zasady dotyczące uchwalania i wykonywania budżetu, ale także zasady kontroli i audytu oraz zasady zapewniające przestrzeganie zasady należytego zarządzania finansami. Mechanizm warunkowości, powiązany z poszanowaniem państwa prawnego, jest zgodny z tym pojęciem, ponieważ naruszenia państwa prawnego mogą wpływać na należyte zarządzanie budżetem Unii.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skarge
Strona wygrywająca
pozwani (Parlament Europejski i Rada UE)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Węgry | panstwo_czlonkowskie | skarżący |
| Rzeczpospolita Polska | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Parlament Europejski | instytucja_ue | pozwany |
| Rada Unii Europejskiej | instytucja_ue | pozwany |
| Królestwo Belgii | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Królestwo Danii | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Republika Federalna Niemiec | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Irlandia | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Królestwo Hiszpanii | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Republika Francuska | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Wielkie Księstwo Luksemburga | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Królestwo Niderlandów | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Republika Finlandii | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Królestwo Szwecji | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (22)
Główne
TFUE art. 322 § 1 lit. a)
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna dla przyjęcia zasad finansowych, w tym mechanizmu warunkowości związanego z państwem prawnym.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092 art. 1
Cel rozporządzenia: ochrona budżetu Unii w przypadku naruszeń państwa prawnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092 art. 2 § lit. a)
Definicja 'państwa prawnego'.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092 art. 3
Przesłanki wskazujące na naruszenie zasad państwa prawnego.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092 art. 4 § 1
Warunki przyjęcia środków ochrony budżetu.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092 art. 4 § 2
Elementy naruszeń państwa prawnego mające znaczenie dla budżetu Unii.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092 art. 5 § 1-4
Środki ochrony budżetu Unii i ich proporcjonalność.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092 art. 6
Procedura przyjmowania środków ochrony budżetu.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092 art. 7 § 1 i 2
Uchylanie środków ochrony budżetu.
Pomocnicze
TUE art. 7
Traktat o Unii Europejskiej
Procedura dotycząca naruszenia wartości UE, uznana za odmienną od procedury warunkowości.
TFUE art. 269
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Ograniczenie kompetencji Trybunału w zakresie kontroli sądowej aktów przyjętych na podstawie art. 7 TUE.
TUE art. 2
Traktat o Unii Europejskiej
Wartości UE, w tym państwo prawne, stanowiące podstawę rozporządzenia.
TFUE art. 4 § 1
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Zasada przyznania kompetencji.
TFUE art. 5 § 2
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Zasada przyznania kompetencji.
TUE art. 13 § 2
Traktat o Unii Europejskiej
Zasada lojalnej współpracy instytucjonalnej.
Rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 art. 2 § 1
Prawo dostępu do dokumentów instytucji.
Rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 art. 4
Wyjątki od prawa dostępu do dokumentów.
Rozporządzenie finansowe (UE, Euratom) 2018/1046 art. 61
Konflikt interesów.
Rozporządzenie finansowe (UE, Euratom) 2018/1046 art. 62 § 1
Metody wykonywania budżetu.
Rozporządzenie finansowe (UE, Euratom) 2018/1046 art. 63 § 2 i 8
Zarządzanie dzielone z państwami członkowskimi.
Rozporządzenie finansowe (UE, Euratom) 2018/1046 art. 131 § 3
Zawieszenie płatności lub wykonania zobowiązania prawnego.
Rozporządzenie finansowe (UE, Euratom) 2018/1046 art. 135
Ochrona interesów finansowych Unii.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 322 ust. 1 lit. a) TFUE stanowi właściwą podstawę prawną dla rozporządzenia. Rozporządzenie nie stanowi obejścia art. 7 TUE. Rozporządzenie nie narusza zasady pewności prawa. Rozporządzenie nie narusza równowagi instytucjonalnej. Rozporządzenie nie rozszerza kompetencji Trybunału w sposób niezgodny z art. 269 TFUE.
Odrzucone argumenty
Brak podstawy prawnej dla rozporządzenia. Obejście art. 7 TUE. Naruszenie zasady pewności prawa. Naruszenie równowagi instytucjonalnej. Rozszerzenie kompetencji Trybunału w sposób niezgodny z art. 269 TFUE.
Godne uwagi sformułowania
ochrona budżetu Unii w przypadku naruszeń zasad państwa prawnego państwo prawne jako wartość Unii należyte zarządzanie finansami mechanizm warunkowości obejście art. 7 TUE zasada pewności prawa
Skład orzekający
K. Lenaerts
prezes
L. Bay Larsen
wiceprezes
A. Arabadjiev
sprawozdawca
A. Prechal
sędzia
K. Jürimäe
sędzia
C. Lycourgos
sędzia
E. Regan
sędzia
S. Rodin
sędzia
I. Jarukaitis
sędzia
N. Jääskinen
sędzia
I. Ziemele
sędzia
J. Passer
prezes izby
M. Ilešič
sędzia
J.C. Bonichot
sędzia
M. Safjan
sędzia
F. Biltgen
sędzia
P.G. Xuereb
sędzia
N. Piçarra
sędzia
L.S. Rossi
sędzia
A. Kumin
sędzia
N. Wahl
sędzia
D. Gratsias
sędzia
M.L. Arastey Sahún
sędzia
M. Gavalec
sędzia
Z. Csehi
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności i zgodności z prawem UE mechanizmu warunkowości finansowej powiązanego z poszanowaniem państwa prawnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rozporządzenia i jego podstawy prawnej; interpretacja pojęcia 'państwa prawnego' w kontekście ochrony budżetu UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii powiązania środków finansowych UE z poszanowaniem państwa prawnego, co jest tematem gorących debat politycznych i prawnych w Unii Europejskiej.
“UE może wstrzymać fundusze za łamanie praworządności? TSUE rozwiewa wątpliwości.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI