Orzeczenie · 2026-05-13

C-155/25

Sąd
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Data
2026-05-13
cjeuprawo_pracyumowy o pracę na czas określonyWysokatrybunal
praca na czas określonynadużyciaprawo pracyszkolnictwopersonel pomocniczyprawo UEwłochyTSUE

Podsumowanie

Skarga Komisji Europejskiej dotyczyła naruszenia przez Republikę Włoską zobowiązań wynikających z klauzuli 5 Porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony, zawartego w ramach dyrektywy 1999/70/WE. Komisja zarzuciła Włochom brak wprowadzenia środków zapobiegających nadużyciom w zawieraniu kolejnych umów o pracę na czas określony w odniesieniu do zastępczego personelu administracyjnego, technicznego i pomocniczego (ATP) zatrudnianego w publicznych placówkach oświatowych. W szczególności wskazano na brak przepisów określających maksymalną łączną długość umów lub liczbę ich odnowień, a także na brak obiektywnych powodów uzasadniających odnowienie takich umów. Włochy argumentowały, że ich system naboru, oparty na dwuletnim stażu pracy i konkursach, uwzględnia specyfikę szkolnictwa i potrzebę elastyczności, a także że przygotowują reformy mające na celu poprawę sytuacji. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując włoskie przepisy, stwierdził, że nie przewidują one żadnych środków zapobiegających nadużyciom, ani nie zawierają równoważnych rozwiązań prawnych. W szczególności, przepisy te nie pozwalają na wyodrębnienie obiektywnych i przejrzystych kryteriów weryfikujących, czy odnawianie umów na czas określony faktycznie służy zaspokojeniu rzeczywistej potrzeby i jest zgodne z zasadą proporcjonalności. Trybunał uznał, że potrzeby tymczasowego obsadzenia stanowisk w oczekiwaniu na konkursy, ani potrzeba elastyczności właściwa dla edukacji publicznej, nie mogą stanowić podstawy do uznania zgodności włoskich regulacji z prawem UE, ponieważ prowadzą one do zaspokajania potrzeb o charakterze stałym i długotrwałym, a nie tymczasowym. W konsekwencji, Trybunał stwierdził uchybienie zobowiązaniom przez Republikę Włoską i obciążył ją kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja klauzuli 5 Porozumienia ramowego dotyczącego pracy na czas określony, w szczególności w kontekście sektora publicznego i edukacji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki włoskiego systemu prawnego i zatrudniania personelu pomocniczego w szkołach, ale zasady interpretacji prawa UE są uniwersalne.

Zagadnienia prawne (1)

Czy Republika Włoska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy klauzuli 5 Porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony, nie podejmując środków mających na celu zapobieganie nadużywaniu kolejnych umów o pracę na czas określony w odniesieniu do zastępczego personelu administracyjnego, technicznego i pomocniczego (ATP) zatrudnianego w publicznych placówkach oświatowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Republika Włoska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy klauzuli 5 Porozumienia ramowego.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że włoskie przepisy nie przewidują środków zapobiegających nadużyciom w zakresie umów na czas określony dla personelu ATP, takich jak maksymalna długość umów, liczba odnowień, ani obiektywne powody uzasadniające odnowienie. W szczególności, przepisy te nie pozwalają na wyodrębnienie kryteriów weryfikujących, czy odnawianie umów służy zaspokojeniu rzeczywistej potrzeby i jest proporcjonalne, co prowadzi do zaspokajania potrzeb o charakterze stałym, a nie tymczasowym.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Stwierdzono uchybienie
Strona wygrywająca
Komisja Europejska

Strony

NazwaTypRola
Komisja Europejskainstytucja_ueskarżąca
Republika Włoskapanstwo_czlonkowskiepozwana

Przepisy (9)

Główne

TFUE art. 258

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa do wniesienia skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego.

Dyrektywa 1999/70/WE § Klauzula 5

Dyrektywa Rady 1999/70/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. dotycząca Porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony

Nakłada na państwa członkowskie obowiązek wprowadzenia środków zapobiegających nadużyciom w stosowaniu kolejnych umów o pracę na czas określony.

Pomocnicze

Decreto legislativo n. 297/1994 art. 554

Reguluje zasady mianowania na stanowiska czwartego szczebla w szkolnictwie, w tym wymóg dwuletniego stażu pracy dla personelu ATP.

Legge n. 124/1999 art. 4

Reguluje zasady zatrudniania personelu ATP w drodze zastępstw rocznych i tymczasowych.

Decreto ministeriale n. 430/2000 art. 1

Określa rodzaje zastępstw dla personelu ATP.

Decreto legislativo n. 165/2001 art. 36

Ogólne przepisy dotyczące zatrudniania pracowników na czas określony w administracji publicznej, z wyłączeniem personelu ATP w placówkach oświatowych.

Decreto legislativo n. 81/2015 art. 29 § ust. 2 lit. c)

Wyłącza stosowanie przepisów o pracy na czas określony do zastępstw personelu ATP.

Legge n. 107/2015 art. 1 § ust. 131

Wcześniej wprowadzała maksymalny okres 36 miesięcy dla umów na czas określony dla personelu ATP, ale została uchylona.

Decreto-legge n. 87/2018

Uchylił art. 1 ust. 131 ustawy nr 107/2015.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak środków zapobiegających nadużyciom w stosowaniu kolejnych umów na czas określony dla personelu ATP. • Brak przepisów określających maksymalną długość umów lub liczbę ich odnowień. • Brak obiektywnych powodów uzasadniających odnowienie umów na czas określony. • Włoskie przepisy nie pozwalają na wyodrębnienie kryteriów weryfikujących, czy odnawianie umów służy zaspokojeniu rzeczywistej potrzeby i jest proporcjonalne. • Potrzeba elastyczności właściwa dla edukacji publicznej nie może uzasadniać nadużywania umów na czas określony.

Odrzucone argumenty

System naboru uwzględnia specyfikę szkolnictwa i potrzebę elastyczności. • Dwuletni staż pracy i konkursy sprzyjają zatrudnieniu na czas nieokreślony. • Uchylenie maksymalnego okresu 36 miesięcy miało na celu umożliwienie gromadzenia doświadczenia. • Przygotowywane są zmiany ustawodawcze mające na celu zapewnienie realnych szans na utrzymanie zatrudnienia.

Godne uwagi sformułowania

środki mające na celu zapobieganie nadużyciom • obiektywne powody uzasadniające odnowienie • potrzeba elastyczności właściwa dla kształcenia publicznego • potrzeby, które faktycznie mają nie tymczasowy, lecz stały i długookresowy charakter

Skład orzekający

R. Norkus

rzecznik generalny

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja klauzuli 5 Porozumienia ramowego dotyczącego pracy na czas określony, w szczególności w kontekście sektora publicznego i edukacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki włoskiego systemu prawnego i zatrudniania personelu pomocniczego w szkołach, ale zasady interpretacji prawa UE są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu umów na czas określony i nadużyć w sektorze publicznym, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców.

Czy umowy na czas określony w szkołach są legalne? TSUE rozstrzyga sprawę włoskiego personelu pomocniczego.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy