C-152/20 i C-218/20

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2021-07-15
cjeuprawo_pracyprawo umów o pracęWysokatrybunal
prawo pracyprawo umówprawo właściweodesłanie prejudycjalnepłaca minimalnakierowcydelegowanie pracownikówochrona pracownikaswoboda wyboru prawa

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że wybór prawa właściwego dla umowy o pracę nie wyłącza stosowania przepisów państwa, w którym pracownik zazwyczaj świadczy pracę, jeśli te przepisy zapewniają mu lepszą ochronę, a także że swoboda wyboru prawa nie jest naruszona przez klauzule umowne narzucone przez pracodawcę, o ile nie ma przymusu wyboru konkretnego prawa krajowego.

Sprawy dotyczyły rumuńskich kierowców pracujących dla rumuńskich firm, którzy domagali się stosowania włoskich lub niemieckich przepisów o płacy minimalnej, powołując się na miejsce faktycznego świadczenia pracy. Trybunał Sprawiedliwości UE wyjaśnił, że wybór prawa właściwego dla umowy o pracę nie może pozbawić pracownika ochrony wynikającej z przepisów państwa, w którym zazwyczaj świadczy pracę, jeśli te przepisy są korzystniejsze. Ponadto, nawet jeśli umowa zawiera klauzulę wyboru prawa zredagowaną przez pracodawcę, a pracownik ją akceptuje, nie narusza to zasady swobody wyboru, o ile nie ma przymusu wyboru konkretnego prawa krajowego.

Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczyły wykładni art. 3 i 8 rozporządzenia Rzym I w sprawach rumuńskich kierowców samochodów ciężarowych, którzy pracowali dla rumuńskich spółek, ale świadczyli pracę głównie we Włoszech lub Niemczech. Kierowcy domagali się stosowania przepisów o płacy minimalnej obowiązujących w tych krajach, powołując się na miejsce faktycznego świadczenia pracy. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że art. 8 ust. 1 rozporządzenia Rzym I należy interpretować w ten sposób, że wybór prawa właściwego dla indywidualnej umowy o pracę nie wyklucza stosowania przepisów państwa, w którym pracownik zazwyczaj świadczy pracę, jeśli te przepisy zapewniają mu ochronę, której nie można wyłączyć w drodze umowy. Do takich przepisów mogą co do zasady należeć przepisy dotyczące płacy minimalnej. Trybunał podkreślił, że celem tego przepisu jest zapewnienie pracownikowi ochrony przewidzianej przez prawo państwa, w którym wykonuje swoją działalność zawodową. Ponadto, w odniesieniu do pytań dotyczących swobody wyboru prawa, Trybunał stwierdził, że strony umowy o pracę dysponują swobodą wyboru prawa właściwego, nawet jeśli umowa zawiera klauzulę uzupełniającą przepisy prawa krajowego, pod warunkiem, że przepis krajowy nie zmusza do wyboru konkretnego prawa. Swoboda ta nie jest również naruszona, gdy klauzula wyboru prawa została zredagowana przez pracodawcę, a pracownik ją zaakceptował, o ile wybór ten jest dokonany swobodnie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, wybór prawa właściwego nie wyklucza stosowania przepisów państwa, w którym pracownik zazwyczaj świadczy pracę, jeśli te przepisy zapewniają ochronę, której nie można wyłączyć w drodze umowy, i są korzystniejsze dla pracownika.

Uzasadnienie

Celem art. 8 rozporządzenia Rzym I jest ochrona pracownika poprzez zapewnienie mu stosowania przepisów państwa, w którym faktycznie wykonuje pracę, jeśli są one korzystniejsze niż prawo wybrane przez strony. Prawo wybrane przez strony stosuje się w pozostałym zakresie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

pracownicy (kierowcy)

Strony

NazwaTypRola
DGosoba_fizycznaskarżący
EHosoba_fizycznaskarżący
SC Gruber Logistics SRLspolkapozwany
Sindicatul Lucrătorilor din Transporturiinneskarżący
TDosoba_fizycznaskarżący
SC Samidani Trans SRLspolkapozwany

Przepisy (7)

Główne

Rzym I art. 3

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008

Określa zasadę autonomii woli stron w wyborze prawa właściwego dla zobowiązań umownych. Wybór może być wyraźny lub dorozumiany. Nie narusza stosowania przepisów państwa, których nie można wyłączyć w drodze umowy.

Rzym I art. 8 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008

Indywidualna umowa o pracę podlega prawu wybranemu przez strony, ale wybór ten nie może pozbawić pracownika ochrony wynikającej z przepisów, których nie można wyłączyć w drodze umowy, na mocy prawa właściwego w przypadku braku wyboru.

Pomocnicze

Rzym I art. 8 § 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008

W przypadku braku wyboru prawa, umowa o pracę podlega prawu państwa, w którym pracownik zazwyczaj świadczy pracę.

Rzym I art. 8 § 3

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008

Jeżeli nie można ustalić prawa właściwego zgodnie z ust. 2, umowa podlega prawu państwa, w którym znajduje się przedsiębiorstwo, za pośrednictwem którego zatrudniono pracownika.

Rzym I art. 8 § 4

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008

Jeżeli ze wszystkich okoliczności wynika, że umowa wykazuje ściślejszy związek z państwem innym niż wskazane w ust. 2 lub 3, stosuje się prawo tego innego państwa.

Legea nr. 53/2003

Ustawa nr 53/2003 – Kodeks pracy

Przepisy rumuńskiego kodeksu pracy, które mogły być wskazane jako uzupełniające postanowienia umowy.

rozporządzenie nr 64/2003 art. 2 § 1

Ordinul ministrului muncii și solidarității sociale nr. 64

Wymaga, aby indywidualne umowy o pracę zawierały elementy wskazane w standardowym wzorze.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Płaca minimalna obowiązująca w państwie, w którym pracownik zazwyczaj świadczy pracę, stanowi przepis, którego nie można wyłączyć w drodze umowy, zapewniając pracownikowi lepszą ochronę. Wybór prawa właściwego przez strony nie wyklucza stosowania korzystniejszych przepisów państwa faktycznego świadczenia pracy, jeśli są one bezwzględnie obowiązujące. Swoboda wyboru prawa nie jest naruszona przez klauzule umowne zredagowane przez pracodawcę, o ile nie ma przymusu wyboru konkretnego prawa krajowego.

Odrzucone argumenty

Wybór prawa rumuńskiego przez strony umowy o pracę automatycznie wyklucza stosowanie przepisów o płacy minimalnej z Włoch lub Niemiec. Włączenie do umowy klauzuli odwołującej się do rumuńskiego kodeksu pracy, nawet jeśli narzucone przez pracodawcę, stanowi wiążący wybór prawa rumuńskiego.

Godne uwagi sformułowania

nie należy pozbawiać pracowników ochrony przyznanej im na mocy przepisów, których nie można wyłączyć w drodze umowy lub od których możliwe jest odstępstwo jedynie na korzyść pracowników taki wybór prawa nie może jednak prowadzić do pozbawienia pracownika ochrony przyznanej mu na podstawie przepisów, których nie można wyłączyć w drodze umowy, na mocy prawa, jakie, w przypadku braku wyboru, byłoby właściwe przepisy dotyczące płacy minimalnej obowiązujące w państwie, w którym pracownik zazwyczaj świadczył pracę, można co do zasady zakwalifikować jako „przepis[y], których nie można wyłączyć w drodze umowy, na mocy prawa, jakie, w przypadku braku wyboru, byłoby właściwe”

Skład orzekający

J.-C. Bonichot

prezes izby

L. Bay Larsen

sędzia

C. Toader

sędzia

M. Safjan

sprawozdawca

N. Jääskinen

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 8 rozporządzenia Rzym I w kontekście umów o pracę, zwłaszcza w przypadku pracowników świadczących pracę w różnych państwach członkowskich. Potwierdzenie priorytetu ochrony pracownika i bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa pracy nad swobodnym wyborem prawa przez strony."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy głównie interpretacji rozporządzenia Rzym I i jego zastosowania do umów o pracę. Konkretne przepisy o płacy minimalnej (włoskie, niemieckie) nie są analizowane w szczegółach, a ich stosowanie zależy od oceny sądu krajowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu pracowników transgranicznych i ich praw, w szczególności płacy minimalnej, co jest istotne dla wielu osób i firm działających na rynku UE.

Czy Twoja umowa o pracę chroni Cię przed zaniżonym wynagrodzeniem? TSUE wyjaśnia, kiedy prawo kraju pracy jest ważniejsze niż wybór stron.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI