C-151/20

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2022-03-22
cjeukonkurencjakartelWysokatrybunal
ne bis in idemprawo konkurencjikartelTSUEpostępowanie karnegrzywnaorgany ochrony konkurencjipaństwa członkowskie

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że zasada ne bis in idem nie stoi na przeszkodzie postępowaniu antymonopolowemu w jednym państwie członkowskim, jeśli wcześniejsza decyzja innego państwa nie uwzględniała skutków naruszenia na terytorium pierwszego państwa.

Sprawa dotyczyła wykładni zasady ne bis in idem w kontekście postępowań antymonopolowych prowadzonych przez dwa krajowe organy ochrony konkurencji. Oberster Gerichtshof zapytał, czy można ścigać przedsiębiorstwo za to samo naruszenie art. 101 TFUE, jeśli zostało już ukarane w innym państwie członkowskim. Trybunał wyjaśnił, że zasada ne bis in idem może być ograniczona, jeśli postępowania służą różnym celom interesu ogólnego, ale podkreślił, że kluczowe jest, czy wcześniejsza decyzja uwzględniała skutki naruszenia na terytorium państwa prowadzącego nowe postępowanie.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Oberster Gerichtshof (sąd najwyższy Austrii) dotyczył wykładni art. 50 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej w kontekście zasady ne bis in idem. Sprawa rozpatrywana była w ramach sporu między austriackim organem ochrony konkurencji a firmami Nordzucker AG, Südzucker AG i Agrana Zucker GmbH, dotyczącym naruszenia art. 101 TFUE. Sąd odsyłający pytał, czy zasada ne bis in idem, która zakazuje ponownego sądzenia lub karania za ten sam czyn, może być stosowana, gdy dwa krajowe organy ochrony konkurencji prowadzą postępowania w sprawie tego samego naruszenia, a jedno z nich wydało już ostateczną decyzję. Trybunał Sprawiedliwości UE (wielka izba) orzekł, że zasada ne bis in idem nie stoi na przeszkodzie postępowaniu prowadzonym przez organ ochrony konkurencji jednego państwa członkowskiego, jeśli wcześniejsza ostateczna decyzja organu innego państwa członkowskiego nie uwzględniała antykonkurencyjnego celu lub skutku naruszenia na terytorium pierwszego państwa. Kluczowe jest ustalenie, czy wcześniejsza decyzja faktycznie objęła swoim zakresem skutki naruszenia na terytorium państwa prowadzącego nowe postępowanie. Trybunał dodał, że nawet postępowanie, które może jedynie stwierdzić naruszenie (np. w ramach programu łagodzenia kar), może podlegać zasadzie ne bis in idem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Zasada ne bis in idem nie stoi na przeszkodzie postępowaniu w jednym państwie członkowskim, jeśli wcześniejsza decyzja innego państwa nie uwzględniała skutków naruszenia na terytorium pierwszego państwa.

Uzasadnienie

Trybunał wyjaśnił, że kluczowe dla zastosowania zasady ne bis in idem jest ustalenie, czy wcześniejsza decyzja faktycznie objęła swoim zakresem antykonkurencyjny cel lub skutek naruszenia na terytorium państwa prowadzącego nowe postępowanie. Kumulacja postępowań i sankcji może być uzasadniona, jeśli służą one różnym celom interesu ogólnego, ale w tym przypadku głównym celem jest zapewnienie niezakłóconej konkurencji na rynku wewnętrznym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Bundeswettbewerbsbehördeorgan_krajowypozwany
Nordzucker AGspolkapozwany
Südzucker AGspolkapozwany
Agrana Zucker GmbHspolkapozwany
rząd belgijskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd niemieckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd greckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd włoskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd łotewskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd polskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (9)

Główne

TFUE art. 101

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Karta art. 50

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Rozporządzenie nr 1/2003 art. 3 § 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1/2003

Rozporządzenie nr 1/2003 art. 3 § 2

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1/2003

Pomocnicze

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Karta art. 52 § 1

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Rozporządzenie nr 1/2003 art. 5

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1/2003

Rozporządzenie nr 1/2003 art. 12 § 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1/2003

Rozporządzenie nr 1/2003 art. 23 § 2

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1/2003

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasada ne bis in idem może być ograniczona, jeśli postępowania służą różnym celom interesu ogólnego. Kluczowe jest, czy wcześniejsza decyzja uwzględniała skutki naruszenia na terytorium państwa prowadzącego nowe postępowanie. Postępowanie stwierdzające naruszenie, nawet bez nałożenia grzywny, może podlegać zasadzie ne bis in idem.

Godne uwagi sformułowania

zasada ne bis in idem stanowi podstawową zasadę prawa Unii nie można oceniać w sposób abstrakcyjny, lecz należy ją badać w odniesieniu do określonego obszaru i rynku produktów sama okoliczność, iż organ państwa członkowskiego w decyzji stwierdzającej naruszenie prawa konkurencji Unii [...] wymienia okoliczność faktyczną odnoszącą się do terytorium innego państwa członkowskiego, nie wystarczy, by uznać, że ta okoliczność faktyczna leży u podstaw postępowania

Skład orzekający

K. Lenaerts

prezes

L. Bay Larsen

wiceprezes

A. Arabadjiev

sędzia

K. Jürimäe

sprawozdawczyni

C. Lycourgos

sędzia

E. Regan

sędzia

N. Jääskinen

prezes izby

I. Ziemele

prezes izby

J. Passer

prezes izby

M. Ilešič

sędzia

T. von Danwitz

sędzia

A. Kumin

sędzia

N. Wahl

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady ne bis in idem w kontekście postępowań antymonopolowych prowadzonych przez różne państwa członkowskie, zwłaszcza w odniesieniu do tożsamości czynu i możliwości ograniczenia zasady ne bis in idem."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której dwa krajowe organy ochrony konkurencji prowadzą postępowania dotyczące tego samego naruszenia art. 101 TFUE, a kluczowe jest ustalenie zakresu wcześniejszej decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej zasady prawnej (ne bis in idem) w kontekście złożonych postępowań antymonopolowych, co jest istotne dla praktyków prawa konkurencji.

Czy można być ukaranym dwa razy za ten sam kartel? TSUE wyjaśnia granice zasady ne bis in idem.

Sektor

konkurencja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI