C-150/24

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2026-03-05

cjeuazyl_imigracjadetencja-powrotyWysokatrybunal

detencjapowrotynielegalny pobytochrona podstawowaprawo do wolnościkontrola sądowaTSUEdyrektywa powrotowa

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że okresy detencji osób nielegalnie przebywających w UE w celu wydalenia należy sumować, a kontrola sądowa przekroczenia maksymalnego okresu detencji nie może być uzależniona od wniosku zatrzymanego.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 2008/115/WE w sprawie powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich. Sąd fiński pytał, czy okresy detencji należy sumować przy obliczaniu maksymalnego czasu zatrzymania, oraz jakie są wymogi kontroli sądowej przekroczenia tego okresu. Trybunał orzekł, że wszystkie okresy detencji w celu wykonania tej samej decyzji o powrocie należy sumować. Ponadto, kontrola sądowa przekroczenia maksymalnego sześciomiesięcznego okresu detencji nie może być uzależniona od wniosku zatrzymanego i powinna być przeprowadzana niezwłocznie po wydaniu decyzji o przedłużeniu, choć jej opóźnienie nie skutkuje automatycznym zwolnieniem, jeśli przesłanki materialne nadal są spełnione.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Korkein oikeus (sąd najwyższy, Finlandia) dotyczył wykładni art. 15 dyrektywy 2008/115/WE w sprawie powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich. Sprawa dotyczyła obywatela państwa trzeciego (A), który był wielokrotnie umieszczany w ośrodku detencyjnym w celu wydalenia. Sąd odsyłający pytał, czy kolejne okresy detencji należy sumować przy obliczaniu maksymalnego czasu zatrzymania (sześciu miesięcy, z możliwością przedłużenia do 18 miesięcy), oraz jakie są wymogi dotyczące kontroli sądowej przekroczenia tego okresu. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że przy obliczaniu maksymalnego okresu detencji należy zsumować wszystkie okresy zastosowania środka detencyjnego w celu wykonania tej samej decyzji nakazującej powrót, niezależnie od przerw między nimi czy ewentualnych zmian w uzasadnieniu faktycznym. Ponadto, Trybunał stwierdził, że art. 15 ust. 3 dyrektywy stoi na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, które uzależniają kontrolę sądową przekroczenia maksymalnego sześciomiesięcznego okresu detencji od wniosku osoby zatrzymanej. Taka kontrola powinna być przeprowadzana przez organ sądowy niezwłocznie po wydaniu decyzji o przedłużeniu, choć jej opóźnienie nie skutkuje automatycznym zwolnieniem, jeśli materialne przesłanki detencji nadal są spełnione, a maksymalny okres 18 miesięcy nie został osiągnięty.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism

Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, należy zsumować wszystkie okresy zastosowania środka detencyjnego w celu wykonania tej samej decyzji nakazującej powrót.

Uzasadnienie

Trybunał podkreślił, że środek detencyjny stanowi poważną ingerencję w prawo do wolności, a celem art. 15 ust. 5 i 6 dyrektywy jest ograniczenie czasu pozbawienia wolności. Nieuwzględnienie wszystkich okresów detencji mogłoby prowadzić do obejścia przepisów i naruszenia zasady proporcjonalności oraz prawa do skutecznej ochrony sądowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

Nazwa	Typ	Rola
A	osoba_fizyczna	wnoszący_odwołanie
Rikoskomisario B	organ_krajowy	pozwany
Rząd fiński	panstwo_czlonkowskie	interwenient
Rząd czeski	panstwo_czlonkowskie	interwenient
Rząd niderlandzki	panstwo_czlonkowskie	interwenient
Komisja Europejska	instytucja_ue	interwenient

Przepisy (15)

Główne

Dyrektywa 2008/115/WE art. 15 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich

Środek detencyjny może być stosowany tylko w celu przygotowania powrotu lub przeprowadzenia procesu wydalenia, gdy inne środki są niewystarczające, a istnieje ryzyko ucieczki lub utrudniania powrotu.

Dyrektywa 2008/115/WE art. 15 § 2

Decyzja o zastosowaniu środka detencyjnego musi być pisemna i uzasadniona. W przypadku decyzji administracyjnej, wymagana jest kontrola sądowa lub możliwość jej wszczęcia przez zatrzymanego.

Dyrektywa 2008/115/WE art. 15 § 3

Środek detencyjny podlega kontroli w rozsądnych odstępach czasu, a w przypadku przedłużonych okresów pobytu, kontroli sądowej. Kontrola ta nie może być uzależniona od wniosku zatrzymanego.

Dyrektywa 2008/115/WE art. 15 § 4

Osoba musi zostać zwolniona, gdy ustają przesłanki detencji lub nie ma rozsądnych perspektyw wydalenia.

Dyrektywa 2008/115/WE art. 15 § 5

Określa maksymalny okres stosowania środka detencyjnego (6 miesięcy), który może być utrzymany tylko do czasu zapewnienia skutecznego wydalenia.

Dyrektywa 2008/115/WE art. 15 § 6

Dopuszcza przedłużenie okresu detencji o maksymalnie 12 miesięcy, jeśli wydalenie opóźnia się z powodu braku współpracy lub opóźnień w uzyskaniu dokumentacji.

Ulkomaalaislaki art. 117a