C-149/18
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że portugalski przepis o trzyletnim przedawnieniu roszczeń z wypadków drogowych nie jest automatycznie przepisem wymuszającym zastosowanie, chyba że sąd krajowy udowodni jego kluczowe znaczenie dla porządku prawnego.
Sprawa dotyczyła wykładni przepisów UE w kontekście wypadku drogowego, który miał miejsce w Hiszpanii, z udziałem obywatela Portugalii. Sąd portugalski pytał, czy portugalski przepis o trzyletnim terminie przedawnienia roszczeń odszkodowawczych może być uznany za przepis wymuszający zastosowanie (overriding mandatory provision) w rozumieniu rozporządzenia Rzym II, nawet jeśli prawo właściwe (hiszpańskie) przewiduje krótszy, roczny termin. Trybunał wyjaśnił, że taki przepis krajowy może być uznany za wymuszający zastosowanie tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy jego znaczenie dla porządku prawnego państwa jest kluczowe. Ponadto, Trybunał stwierdził, że art. 28 dyrektywy o ubezpieczeniach komunikacyjnych, nawet po transpozycji do prawa krajowego, nie stanowi normy kolizyjnej w rozumieniu rozporządzenia Rzym II.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Tribunal da Relação de Lisboa (sąd apelacyjny w Lizbonie) dotyczył wykładni przepisów rozporządzenia Rzym II (dotyczącego prawa właściwego dla zobowiązań pozaumownych) oraz dyrektywy o ubezpieczeniach komunikacyjnych. Sprawa wywodziła się ze sporu o odszkodowanie po wypadku drogowym, który miał miejsce w Hiszpanii, z udziałem obywatela Portugalii. Sąd portugalski miał wątpliwości, czy portugalski przepis o trzyletnim terminie przedawnienia roszczeń odszkodowawczych (art. 498 portugalskiego kodeksu cywilnego) może być uznany za bezwzględnie obowiązujący przepis wymuszający swoje zastosowanie w rozumieniu art. 16 rozporządzenia Rzym II, podczas gdy prawo właściwe (hiszpańskie) przewiduje roczny termin przedawnienia. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w swoim wyroku z dnia 31 stycznia 2019 r. wyjaśnił, że przepis prawa krajowego, taki jak portugalski przepis o trzyletnim terminie przedawnienia, nie może być automatycznie uznany za przepis wymuszający zastosowanie. Aby tak się stało, sąd krajowy musiałby na podstawie szczegółowej analizy wykazać, że przepis ten ma tak istotne znaczenie dla krajowego porządku prawnego, że uzasadnia odstąpienie od stosowania prawa właściwego ustalonego zgodnie z rozporządzeniem Rzym II. TSUE podkreślił, że takie przepisy należy interpretować ściśle. Ponadto, w odpowiedzi na drugie i trzecie pytanie prejudycjalne, TSUE stwierdził, że art. 28 dyrektywy 2009/103/WE, nawet po transpozycji do prawa krajowego, nie stanowi przepisu prawa Unii ustanawiającego normy kolizyjne w rozumieniu art. 27 rozporządzenia Rzym II. Dyrektywa ta ma na celu ochronę ofiar wypadków drogowych, ale nie ustanawia zasad prawa właściwego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Taki przepis prawa krajowego nie może być automatycznie uznany za przepis wymuszający zastosowanie. Wymaga to szczegółowej analizy jego znaczenia dla krajowego porządku prawnego, uzasadniającej odstąpienie od stosowania prawa właściwego.
Uzasadnienie
Trybunał przypomniał definicję przepisów wymuszających zastosowanie z rozporządzenia Rzym I i zastosował ją do rozporządzenia Rzym II, podkreślając potrzebę ścisłej interpretacji. Sąd krajowy musi wykazać, że przepis ma kluczowe znaczenie dla ochrony interesów publicznych państwa członkowskiego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Agostinho da Silva Martins | osoba_fizyczna | skarżący |
| Dekra Claims Services Portugal SA | spolka | pozwany |
| Rząd portugalski | inne | interwenient |
| Rząd hiszpański | inne | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (6)
Główne
Rozporządzenie Rzym II art. 16
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 864/2007
Przepisy prawa krajowego mogą być uznane za bezwzględnie obowiązujące przepisy wymuszające swoje zastosowanie, jeśli sąd krajowy stwierdzi, że mają one tak istotne znaczenie dla krajowego porządku prawnego, że uzasadnione jest odstąpienie od stosowania prawa właściwego ustalonego na podstawie art. 4.
Rozporządzenie Rzym II art. 27
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 864/2007
Rozporządzenie nie uchybia stosowaniu przepisów prawa Unii, które w odniesieniu do kwestii szczególnych ustanawiają normy kolizyjne odnoszące się do zobowiązań pozaumownych.
Dyrektywa 2009/103/WE art. 28
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/103/WE
Przepis ten umożliwia państwom członkowskim utrzymanie lub wprowadzenie przepisów korzystniejszych dla strony poszkodowanej, ale nie stanowi normy kolizyjnej.
Pomocnicze
Rozporządzenie Rzym I art. 9
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008
Definicja przepisów wymuszających swoje zastosowanie jako przepisów bezwzględnie obowiązujących, których przestrzeganie jest istotne dla ochrony interesów publicznych państwa.
Código Civil art. 498 § 1
Kodeks cywilny
Portugalski przepis przewidujący trzyletni termin przedawnienia roszczeń o naprawienie szkód poniesionych w wyniku wypadku.
Decreto-Lei nr 291/2007 art. 11 § 1 lit. b
Portugalski przepis stanowiący, że w odniesieniu do wypadków mających miejsce na terytorium innych państw EOG, prawo mające zastosowanie do wypadku zostaje zastąpione przez prawo portugalskie, o ile wprowadza ono dalej idącą ochronę.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Portugalski przepis o trzyletnim przedawnieniu nie jest automatycznie przepisem wymuszającym zastosowanie. Dyrektywa 2009/103/WE nie ustanawia norm kolizyjnych.
Godne uwagi sformułowania
przepisy wymuszające swoje zastosowanie prawo właściwe dla zobowiązania pozaumownego znacznie ściślejszy związek z państwem ochrona interesów publicznych ochrona ofiar wypadków drogowych
Skład orzekający
C. Toader
prezes izby
A. Rosas
sędzia
M. Safjan
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów rozporządzenia Rzym II dotyczących przepisów wymuszających zastosowanie oraz stosowania dyrektywy o ubezpieczeniach komunikacyjnych w kontekście wypadków drogowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej wykładni przepisów UE i wymaga analizy krajowego porządku prawnego przez sąd krajowy w celu zastosowania zasady przepisów wymuszających zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu ustalania prawa właściwego dla wypadków drogowych z elementem transgranicznym, co jest częstym zagadnieniem dla prawników zajmujących się odszkodowaniami i prawem UE.
“Czy krótszy termin przedawnienia w Hiszpanii może uniemożliwić dochodzenie odszkodowania po wypadku w Portugalii? TSUE wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI