C-148/23
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że zmiana systemu wsparcia dla energii odnawialnej, wymagająca zawarcia umowy z operatorem państwowym, nie narusza pewności prawa ani uzasadnionych oczekiwań, o ile cele dyrektywy są realizowane.
Sprawa dotyczyła zmiany włoskiego systemu wsparcia dla producentów energii odnawialnej, polegającej na zastąpieniu systemu zielonych certyfikatów systemem zachęcających taryf gwarantowanych, który wymagał zawarcia umowy z państwowym operatorem GSE. Sądy krajowe miały wątpliwości, czy taka zmiana, narzucająca nowe warunki, nie narusza zasady pewności prawa, ochrony uzasadnionych oczekiwań oraz wolności prowadzenia działalności gospodarczej. Trybunał Sprawiedliwości uznał, że sama zmiana systemu wsparcia, nawet jeśli wiąże się z koniecznością zawarcia umowy, nie jest sprzeczna z prawem Unii, pod warunkiem, że cele dyrektywy dotyczące promowania energii odnawialnej są nadal realizowane, a zmiany są przewidywalne dla przedsiębiorców.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 2009/28/WE w sprawie promowania energii ze źródeł odnawialnych oraz art. 16 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, w kontekście zmiany włoskiego systemu wsparcia dla producentów energii odnawialnej. Spór dotyczył zastąpienia systemu zielonych certyfikatów systemem zachęcających taryf gwarantowanych, który wymagał od przedsiębiorców zawarcia umowy z państwowym operatorem GSE. Sądy krajowe miały wątpliwości, czy narzucenie tego obowiązku, wraz z innymi warunkami umownymi, nie narusza zasady pewności prawa, ochrony uzasadnionych oczekiwań oraz wolności prowadzenia działalności gospodarczej. Trybunał Sprawiedliwości, analizując przepisy dyrektywy, stwierdził, że państwa członkowskie mają pewien zakres uznania w zakresie kształtowania systemów wsparcia, pod warunkiem osiągnięcia celów unijnych. Orzekł, że sama zmiana systemu wsparcia, nawet jeśli wiąże się z koniecznością zawarcia umowy z operatorem państwowym, nie jest sprzeczna z prawem Unii, o ile cele dyrektywy są realizowane. Trybunał podkreślił, że zasady pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań wymagają, aby zmiany były przewidywalne dla przedsiębiorców, a przyznane im uprawnienia dyskrecjonalne były jasno określone. W odniesieniu do wolności prowadzenia działalności gospodarczej, Trybunał uznał, że narzucenie obowiązku zawarcia umowy nie narusza tej wolności, jeśli umowa stanowi jedynie narzędzie do wdrożenia systemu wsparcia, a jej warunki są zgodne z ramami regulacyjnymi i nie podlegają negocjacjom.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, o ile zmiany są przewidywalne dla przedsiębiorców, a cele dyrektywy 2009/28/WE są realizowane.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że państwa członkowskie mają zakres uznania w kształtowaniu systemów wsparcia, a zmiana systemu nie narusza pewności prawa ani uzasadnionych oczekiwań, jeśli jest przewidywalna i służy osiągnięciu celów dyrektywy. Włoskie przepisy i umowy zostały uznane za wystarczająco jasne i przewidywalne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gestore dei Servizi Energetici SpA – GSE | organ_krajowy | skarżący |
| Erg Eolica Ginestra Srl | spolka | pozwany |
| Erg Eolica Campania SpA | spolka | pozwany |
| Erg Eolica Fossa del Lupo Srl | spolka | pozwany |
| Erg Eolica Amaroni Srl | spolka | pozwany |
| Erg Eolica Adriatica Srl | spolka | pozwany |
| Erg Eolica San Vincenzo Srl | spolka | pozwany |
| Erg Eolica San Circeo Srl | spolka | pozwany |
| Erg Eolica Faeto Srl | spolka | pozwany |
| Green Vicari Srl | spolka | pozwany |
| Erg Wind Energy Srl | spolka | pozwany |
| Erg Wind Sicilia 3 Srl | spolka | pozwany |
| Erg Wind Sicilia 6 Srl | spolka | pozwany |
| Erg Wind 4 Srl | spolka | pozwany |
| Erg Wind 6 Srl | spolka | pozwany |
| Erg Wind Sicilia 5 Srl | spolka | pozwany |
| Erg Wind 2000 Srl | spolka | pozwany |
| Erg Wind Sicilia 2 Srl | spolka | pozwany |
| Erg Wind Sardegna Srl | spolka | pozwany |
| Erg Wind Sicilia 4 Srl | spolka | pozwany |
| Enel Hydro Appennino Centrale Srl | spolka | pozwany |
| Erg Power Generation SpA | spolka | pozwany |
| Ministero dello Sviluppo economico | organ_krajowy | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
Dyrektywa 2009/28/WE art. 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych
Ustanawia wspólne ramy dla promowania energii ze źródeł odnawialnych, w tym obowiązkowe cele krajowe.
Dyrektywa 2009/28/WE art. 3 § ust. 1, 2, 3 lit. a)
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych
Określa obowiązkowe cele krajowe i dopuszcza stosowanie systemów wsparcia.
Karta art. 16
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Chroniona jest wolność prowadzenia działalności gospodarczej.
Pomocnicze
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.
decreto legislativo n. 79/1999
Decreto legislativo n. 79 z dnia 16 marca 1999 r.
Wprowadzenie systemu zielonych certyfikatów we Włoszech.
decreto legislativo n. 28/2011
Decreto legislativo n. 28 z dnia 3 marca 2011 r.
Transpozycja dyrektywy 2009/28/WE, stopniowe znoszenie systemu zielonych certyfikatów i wprowadzenie systemu zachęcających taryf gwarantowanych.
dekret z dnia 6 lipca 2012 r.
Dekret z dnia 6 lipca 2012 r.
Wykonanie art. 24 dekretu ustawodawczego nr 28/2011, szczegółowe zasady przejścia na nowy system wsparcia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana systemu wsparcia jest dopuszczalna, jeśli służy osiągnięciu celów dyrektywy 2009/28/WE. Wymóg zawarcia umowy z GSE jest narzędziem administracyjnym, a nie naruszeniem wolności gospodarczej. Zmiany w systemie wsparcia były przewidywalne dla rozsądnych podmiotów gospodarczych.
Odrzucone argumenty
Naruszenie zasady pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań poprzez jednostronną zmianę warunków wsparcia. Naruszenie wolności prowadzenia działalności gospodarczej i swobody zawierania umów.
Godne uwagi sformułowania
zakres uznania przyznany państwom członkowskim w art. 3 ust. 3 lit. a) tej dyrektywy, odczytywanym w związku z jej motywem 25, w celu przyjmowania i utrzymywania efektywnych, a zatem niezbyt kosztownych systemów wsparcia rozważne i przezorne podmioty gospodarcze powinny być w stanie przewidzieć, że władze włoskie mogą skorzystać z tego zakresu uznania umowa ta wydaje się stanowić jedynie narzędzie do wprowadzenia w życie przez GSE [...] systemu zachęcających taryf gwarantowanych.
Skład orzekający
F. Biltgen
prezes_izby
A. Prechal
sprawozdawca
M.L. Arastey Sahún
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad pewności prawa, ochrony uzasadnionych oczekiwań i wolności działalności gospodarczej w kontekście zmian systemów wsparcia dla energii odnawialnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki włoskiego systemu prawnego i zmiany systemu wsparcia dla energii odnawialnej, ale zasady są uniwersalne dla prawa UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego tematu energii odnawialnej i potencjalnych konfliktów między interesami inwestorów a zmianami w prawie. Pokazuje, jak TSUE równoważy potrzebę stabilności z elastycznością ustawodawstwa krajowego.
“Czy zmiana przepisów o zielonej energii może zrujnować inwestycje? TSUE wyjaśnia granice pewności prawa.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI