C-148/02

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2003-10-02
cjeuprawo_ue_ogolneobywatelstwo UEWysokatrybunal
obywatelstwo UEpodwójne obywatelstwonazwisko rodoweswoboda przemieszczania sięzakaz dyskryminacjiprawo rodzinneprawo prywatne międzynarodowe

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że obywatelstwo Unii Europejskiej i zakaz dyskryminacji ze względu na przynależność państwową stoją na przeszkodzie odmowie zmiany nazwiska dzieciom posiadającym podwójne obywatelstwo, jeśli celem jest przyjęcie nazwiska zgodnego z prawem drugiego państwa członkowskiego.

Sprawa dotyczyła odmowy zmiany nazwiska dzieciom posiadającym podwójne obywatelstwo belgijskie i hiszpańskie. Dzieci nosiły nazwisko ojca zgodnie z prawem belgijskim, ale rodzice chcieli nadać im nazwisko zgodne z tradycją hiszpańską (łączące nazwisko ojca i matki). Belgijskie organy administracyjne odmówiły, powołując się na prawo krajowe. Trybunał uznał, że obywatelstwo Unii i zakaz dyskryminacji wymagają uwzględnienia wniosku, gdyż odmowa powoduje niedogodności dla dzieci.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Conseil d’État w Belgii w sprawie Carlosa Garcii Avella przeciwko państwu belgijskiemu. Dotyczył on wykładni art. 17 i 18 Traktatu WE w kontekście odmowy zmiany nazwiska rodowego dzieci posiadających podwójne obywatelstwo belgijskie i hiszpańskie. Dzieci, urodzone w Belgii, nosiły nazwisko ojca zgodnie z prawem belgijskim, jednak rodzice chcieli nadać im nazwisko zgodne z tradycją hiszpańską, łączące nazwisko ojca i matki. Belgijskie organy administracyjne odmówiły, powołując się na zasadę, że w Belgii dzieci noszą nazwisko ojca. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że status obywatela Unii Europejskiej, ustanowiony w art. 17 WE, oraz zakaz dyskryminacji ze względu na przynależność państwową (art. 12 WE) wymagają, aby państwa członkowskie przestrzegały prawa wspólnotowego przy stosowaniu przepisów krajowych, w tym tych dotyczących nazwiska. Stwierdzono, że odmowa zmiany nazwiska w sytuacji, gdy dzieci posiadają podwójne obywatelstwo i chcą nosić nazwisko zgodne z prawem drugiego państwa członkowskiego, może prowadzić do niedogodności i stanowi formę dyskryminacji. Trybunał podkreślił, że zasada stałego charakteru nazwiska nie jest absolutna i powinna być dostosowana do sytuacji obywateli UE z podwójnym obywatelstwem, a celem integracyjnym nie jest narzucanie jednolitego nazwiska.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, art. 12 WE i 17 WE należy interpretować w ten sposób, że stoją na przeszkodzie odmowie pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku o zmianę nazwiska małoletnich dzieci zamieszkujących w państwie członkowskim i posiadających podwójne obywatelstwo tego państwa oraz innego państwa członkowskiego, jeśli celem jest umożliwienie dzieciom noszenia nazwiska, do którego miałyby prawo zgodnie z prawem i tradycją drugiego państwa członkowskiego.

Uzasadnienie

Odmowa zmiany nazwiska dzieciom z podwójnym obywatelstwem, które chcą nosić nazwisko zgodne z prawem drugiego państwa członkowskiego, stanowi dyskryminację ze względu na przynależność państwową i narusza zasadę obywatelstwa UE. Taka odmowa powoduje niedogodności i nie jest uzasadniona ani zasadą stałości nazwiska, ani celem integracyjnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (Carlos Garcia Avello w imieniu dzieci)

Strony

NazwaTypRola
Carlos Garcia Avelloosoba_fizycznaskarżący
państwo belgijskiepanstwo_czlonkowskiepozwany
rząd duńskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd niderlandzkipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Wspólnot Europejskichinstytucja_ueinterwenient

Przepisy (8)

Główne

TWE art. 12

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Zakazuje wszelkiej dyskryminacji ze względu na przynależność państwową w zakresie zastosowania traktatu.

TWE art. 17

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Ustanawia obywatelstwo Unii, które uzupełnia obywatelstwo krajowe i przyznaje obywatelom UE prawa i obowiązki.

Pomocnicze

TWE art. 18

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Przyznaje prawo do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich.

C. civ. (Belgia) art. 3 § akapit trzeci

Kodeks cywilny (Belgia)

Stosuje prawo krajowe do spraw stanu cywilnego, zdolności prawnej i zdolności do czynności prawnych obywateli.

C. civ. (Belgia) art. 335 § ust. 1

Kodeks cywilny (Belgia)

Określa nazwisko dziecka w odniesieniu do ojca.

Ustawa z dnia 15 maja 1987 r. art. 2

Ustawa o imionach i nazwiskach (Belgia)

Reguluje procedurę zmiany imienia lub nazwiska.

Ustawa z dnia 15 maja 1987 r. art. 3

Ustawa o imionach i nazwiskach (Belgia)

Określa warunki udzielenia zgody na zmianę imienia lub nazwiska przez ministra sprawiedliwości lub króla.

Konwencja haska art. 3

Konwencja haska z dnia 12 kwietnia 1930 r. w sprawie pewnych zagadnień dotyczących kolizji ustaw o obywatelstwie

Dotyczy traktowania osób z podwójnym obywatelstwem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obywatelstwo Unii Europejskiej przyznaje prawa, które nie mogą być ograniczane przez państwo członkowskie. Zakaz dyskryminacji ze względu na przynależność państwową wymaga równego traktowania obywateli UE. Odmowa zmiany nazwiska dzieciom z podwójnym obywatelstwem, które chcą nosić nazwisko zgodne z prawem drugiego państwa członkowskiego, powoduje niedogodności i stanowi dyskryminację. Zasada stałości nazwiska nie jest absolutna i powinna być dostosowana do sytuacji obywateli UE z podwójnym obywatelstwem. Prawo wspólnotowe powinno być stosowane przez państwa członkowskie nawet w dziedzinach należących do ich kompetencji (np. prawo nazwiska).

Odrzucone argumenty

Prawo dotyczące nazwiska należy do kompetencji państw członkowskich i nie podlega prawu wspólnotowemu. Zasada stałego charakteru nazwiska rodowego jest podstawową zasadą porządku społecznego i zapobiega ryzyku pomyłki co do tożsamości lub pokrewieństwa. Odmowa zmiany nazwiska sprzyja integracji obywateli UE w Belgii poprzez stosowanie jednolitego systemu nazwisk. Dzieci mogą powołać się na swoją hiszpańską przynależność państwową i nazwisko rodowe w każdym państwie członkowskim poza Belgią.

Godne uwagi sformułowania

Obywatelstwo Unii uzupełnia obywatelstwo krajowe, nie zastępując go jednak. Status obywatela Unii powinien stanowić podstawowy status obywateli państw członkowskich. Państwa członkowskie powinny, w ramach wykonywania swoich kompetencji, przestrzegać prawa wspólnotowego. Odmowa zmiany nazwiska w sytuacji rozbieżności nazwisk rodowych może spowodować poważne niedogodności dla zainteresowanych. Nieproporcjonalny charakter odmowy udzielanej przez organy belgijskie.

Skład orzekający

G.C. Rodríguez Iglesias

prezes

M. Wathelet

prezes_izby

R. Schintgen

prezes_izby

C.W.A. Timmermans

prezes_izby

D.A.O. Edward

sędzia

A. La Pergola

sędzia

P. Jann

sędzia

V. Skouris

sędzia

F. Macken

sędzia

N. Colneric

sędzia

S. von Bahr

sędzia

J.N. Cunha Rodrigues

sprawozdawca

A. Rosas

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o obywatelstwie UE i zakazie dyskryminacji w kontekście prawa krajowego dotyczącego nazwiska, zwłaszcza w przypadku podwójnego obywatelstwa."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, w których obywatelstwo UE i prawo drugiego państwa członkowskiego są istotne dla określenia nazwiska.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych praw obywateli UE i pokazuje, jak prawo wspólnotowe może wpływać na pozornie wewnętrzne kwestie, takie jak nazwisko rodowe, w kontekście podwójnego obywatelstwa.

Twoje dziecko ma podwójne obywatelstwo? Belgia nie może narzucić mu nazwiska!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI