C-147/22

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2023-10-19
cjeuprawo_ue_ogolnezasada ne bis in idemWysokatrybunal
ne bis in idemzasadapostępowanie karneumorzenieprawomocnośćSchengenKarta praw podstawowychkorupcjapaństwa członkowskie

Podsumowanie

Zasada ne bis in idem nie stoi na przeszkodzie postępowaniu karnemu w drugim państwie członkowskim, jeśli pierwsze postępowanie zostało umorzone przez prokuratora bez dogłębnej oceny dowodów, a podejrzany nie został przesłuchany.

Trybunał Sprawiedliwości UE rozpatrzył sprawę dotyczącą zasady ne bis in idem w kontekście umorzenia postępowania karnego w Austrii i wszczęcia nowego postępowania na Węgrzech w sprawie tych samych czynów korupcyjnych. Kluczowe było ustalenie, czy umorzenie przez prokuratora austriackiego, bez przesłuchania podejrzanego i z powodu braku dowodów, można uznać za prawomocne orzeczenie wykluczające dalsze ściganie. Trybunał orzekł, że takie umorzenie nie zawsze wyklucza nowe postępowanie, jeśli nie było ono poprzedzone dogłębną oceną sprawy.

Sprawa dotyczyła wykładni zasady ne bis in idem (art. 54 Konwencji wykonawczej do Układu z Schengen i art. 50 Karty praw podstawowych UE) w kontekście postępowania karnego wszczętego na Węgrzech przeciwko osobie, której postępowanie w Austrii zostało umorzone przez prokuratora. Węgierski sąd zwrócił się do TSUE z pytaniem, czy umorzenie postępowania przez prokuratora austriackiego, bez przesłuchania podejrzanego i z powodu braku dowodów, można uznać za prawomocne orzeczenie wykluczające dalsze ściganie. Trybunał przypomniał, że zasada ne bis in idem wymaga prawomocnego orzeczenia wydanego po ocenie sprawy co do istoty. Analizując austriackie przepisy, TSUE stwierdził, że możliwość wznowienia postępowania w określonych warunkach (np. nowe dowody, brak przesłuchania podejrzanego) nie podważa prawomocności orzeczenia, o ile nie nastąpiło przedawnienie. Jednakże, jeśli postępowanie przygotowawcze było powierzchowne, a podejrzany nie został przesłuchany, drugie państwo członkowskie może uznać, że nie doszło do oceny sprawy co do istoty, co może pozwolić na wszczęcie nowego postępowania. Kluczowe jest, czy prokuratura pierwszego państwa miała obowiązek przeprowadzić bardziej szczegółowe dochodzenie, w tym przesłuchać podejrzanego, aby zapewnić skuteczne zastosowanie zasady ne bis in idem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko jeśli postępowanie było wystarczająco dogłębne i oceniono sprawę co do istoty. Brak przesłuchania podejrzanego może być brany pod uwagę jako wskazówka braku dogłębności, jeśli istniał obowiązek takiego przesłuchania.

Uzasadnienie

Trybunał wyjaśnił, że zasada ne bis in idem wymaga prawomocnego orzeczenia wydanego po ocenie sprawy co do istoty. Umorzenie przez prokuratora bez dogłębnego dochodzenia, w tym bez przesłuchania podejrzanego, może nie spełniać tych wymogów, co pozwala na wszczęcie nowego postępowania w innym państwie członkowskim, jeśli nie było ono poprzedzone wystarczającą analizą dowodów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Terhelt5osoba_fizycznaoskarżony
Központi Nyomozó Főügyészségorgan_krajowystrona w postępowaniu głównym
rząd węgierskiorgan_krajowyinterwenient
rząd austriackiorgan_krajowyinterwenient
rząd szwajcarskiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (13)

Główne

KWUS art. 54

Konwencja wykonawcza do Układu z Schengen

Karta praw podstawowych art. 50

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Pomocnicze

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

ustawa zasadnicza Węgier art. XXVIII ust. 6

Magyarország Alaptörvénye

kodeks postępowania karnego Węgier art. § 4 ust. 3

Büntetőeljárásról szóló 2017. évi XC. törvény

kodeks postępowania karnego Węgier art. § 4 ust. 7

Büntetőeljárásról szóló 2017. évi XC. törvény

kodeks karny Węgier art. § 254 ust. 1 i 2

Büntető Törvénykönyvről szóló 1978. évi IV. törvény

StPO art. § 190

Strafprozessordnung

StPO art. § 193 ust. 2

Strafprozessordnung

StPO art. § 195

Strafprozessordnung

StGB art. § 307 ust. 1 pkt 6

Strafgesetzbuch

TUE art. 3 ust. 2

Traktat o Unii Europejskiej

TUE art. 4 ust. 3

Traktat o Unii Europejskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umorzenie postępowania przez prokuratora bez dogłębnej oceny dowodów i bez przesłuchania podejrzanego nie stanowi prawomocnego orzeczenia w rozumieniu zasady ne bis in idem. Brak przesłuchania podejrzanego może być istotną poszlaką wskazującą na brak szczegółowego postępowania przygotowawczego.

Odrzucone argumenty

Umorzenie postępowania przez prokuratora, nawet bez przesłuchania podejrzanego, powinno być traktowane jako prawomocne orzeczenie, jeśli prawo krajowe na to pozwala. Możliwość wznowienia postępowania w Austrii, nawet po upływie terminu przedawnienia, powinna być traktowana jako kontynuacja pierwotnego postępowania.

Godne uwagi sformułowania

ocena sprawy co do istoty ostatecznie wygasnąć szczegółowe postępowanie przygotowawcze wzajemne zaufanie między państwami członkowskimi brak przesłuchania podejrzanego może zostać uwzględniony wśród innych ewentualnych istotnych poszlak

Skład orzekający

A. Prechal

sprawozdawca

A. Prechal

prezes izby

F. Biltgen

sędzia

N. Wahl

sędzia

J. Passer

sędzia

M.L. Arastey Sahún

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady ne bis in idem w kontekście umorzenia postępowania karnego przez prokuratora w jednym państwie członkowskim i wszczęcia nowego postępowania w innym, zwłaszcza gdy brak jest dogłębnej oceny dowodów i przesłuchania podejrzanego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności prawnych Austrii i Węgier, ale jego zasady wykładni prawa UE mają zastosowanie we wszystkich państwach członkowskich. Konieczność oceny szczegółowości postępowania przygotowawczego przez sąd krajowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej zasady prawnej ne bis in idem i jej praktycznego zastosowania w kontekście transgranicznego ścigania karnego, co jest istotne dla prawników i obywateli UE.

Czy umorzenie sprawy przez prokuratora chroni przed ponownym procesem? TSUE wyjaśnia zasadę ne bis in idem.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI