C-147/11 i C-148/11

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2012-09-06
cjeuswobody_rynkuswobodny przepływ osóbWysokatrybunal
prawo pobytuobywatelstwo UEswoboda przedsiębiorczościświadczenia socjalnedzieci migrantówprawo stałego pobytuprzystąpienie do UE

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że prawo pobytu dla opiekuna dziecka pracownika migrującego nie obejmuje opiekuna dziecka osoby prowadzącej działalność na własny rachunek, ale obywatelka niedawno przystępującego państwa członkowskiego może uzyskać prawo stałego pobytu po 5 latach legalnego zamieszkiwania, nawet jeśli część tego okresu przypadała przed akcesją.

Sprawa dotyczyła prawa pobytu obywateli UE w Wielkiej Brytanii, w szczególności w kontekście świadczeń socjalnych. Trybunał rozstrzygnął, że art. 12 rozporządzenia nr 1612/68 chroni opiekunów dzieci pracowników migrujących, ale nie dzieci osób prowadzących działalność na własny rachunek. Jednocześnie potwierdzono, że obywatelka niedawno przystępującego państwa członkowskiego (Polska) może nabyć prawo stałego pobytu po 5 latach legalnego zamieszkiwania, nawet jeśli część tego okresu przypadała przed akcesją Polski do UE, pod warunkiem spełnienia wymogów dyrektywy 2004/38.

Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczyły wykładni art. 12 rozporządzenia nr 1612/68 oraz art. 16 ust. 1 dyrektywy 2004/38/WE. Sprawy C-147/11 i C-148/11 dotyczyły obywateli Polski (Łucja Czop) i Czech (Margita Punakova), które ubiegały się o dodatek socjalny w Wielkiej Brytanii. Odmówiono im świadczeń, uznając je za "osoby zagraniczne". Trybunał orzekł, że art. 12 rozporządzenia nr 1612/68 przyznaje prawo pobytu rodzicowi sprawującemu faktyczną pieczę nad dzieckiem pracownika migrującego lub byłego pracownika migrującego, które pobiera naukę w przyjmującym państwie członkowskim. Jednakże przepis ten nie obejmuje sytuacji, gdy rodzic sprawuje pieczę nad dzieckiem osoby prowadzącej działalność na własny rachunek. W przypadku Łucji Czop, która prowadziła działalność na własny rachunek, Trybunał stwierdził, że nie może ona wywodzić prawa pobytu z faktu sprawowania pieczy nad synem, ponieważ ani ona, ani ojciec dziecka nie byli pracownikami najemnymi. Jednocześnie Trybunał rozstrzygnął, że obywatelka niedawno przystępującego państwa członkowskiego (Polska) może powołać się na prawo stałego pobytu na podstawie art. 16 ust. 1 dyrektywy 2004/38, jeśli zamieszkiwała w przyjmującym państwie członkowskim (Wielka Brytania) przez nieprzerwany okres pięciu lat, nawet jeśli część tego okresu przypadała przed przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej. Kluczowe jest, aby zamieszkiwanie to było zgodne z warunkami określonymi w art. 7 ust. 1 dyrektywy 2004/38, co w przypadku Łucji Czop zostało potwierdzone przez rząd Zjednoczonego Królestwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, art. 12 rozporządzenia nr 1612/68 należy interpretować w ten sposób, że przyznano w nim prawo pobytu osobie rzeczywiście sprawującej pieczę nad dzieckiem pracownika migrującego lub byłego pracownika migrującego, które pobiera naukę w przyjmującym państwie członkowskim, ale nie osobie sprawującej rzeczywistą pieczę nad dzieckiem osoby prowadzącej działalność na własny rachunek.

Uzasadnienie

Językowe i systemowe brzmienie art. 12 rozporządzenia nr 1612/68 oraz jego podstawa prawna (art. 49 TWE, obecnie art. 40 TFUE) wskazują, że przepis ten dotyczy wyłącznie pracowników najemnych, a nie osób prowadzących działalność na własny rachunek. Wykładnia rozszerzająca pozbawiałaby przepis jego jasnego znaczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

częściowo skarżący (M. Punakova), częściowo pozwany (Secretary of State for Work and Pensions)

Strony

NazwaTypRola
Secretary of State for Work and Pensionsorgan_krajowypozwany
Łucja Czoposoba_fizycznaskarżący
Margita Punakovaosoba_fizycznaskarżący
rząd Zjednoczonego Królestwapanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd polskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (8)

Główne

rozporządzenie nr 1612/68 art. 12

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1612/68 z dnia 15 października 1968 r. w sprawie swobodnego przepływu pracowników wewnątrz Wspólnoty

Przepis dotyczy wyłącznie dzieci pracowników najemnych, a nie dzieci osób prowadzących działalność na własny rachunek.

dyrektywa 2004/38/WE art. 7 § ust. 1

Dyrektywa 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich

Warunki legalnego pobytu dla obywateli UE, w tym posiadanie wystarczających zasobów i pełnego ubezpieczenia zdrowotnego.

dyrektywa 2004/38/WE art. 16 § ust. 1

Dyrektywa 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich

Prawo stałego pobytu po pięciu latach nieprzerwanego legalnego pobytu. Okresy pobytu przed akcesją państwa członkowskiego są uwzględniane, jeśli spełnione są warunki z art. 7 ust. 1.

Pomocnicze

rozporządzenie nr 492/2011 art. 10

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 492/2011 z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie swobodnego przepływu pracowników wewnątrz Unii

TFUE art. 49

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Social Security Contributions and Benefits Act 1992

Social Security Contributions and Benefits Act 1992

Income Support (General) Regulations 1987

Income Support (General) Regulations 1987

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo pobytu dla opiekuna dziecka pracownika migrującego na podstawie art. 12 rozporządzenia nr 1612/68. Możliwość uwzględnienia okresu pobytu przed akcesją państwa członkowskiego do UE przy nabywaniu prawa stałego pobytu na podstawie art. 16 ust. 1 dyrektywy 2004/38.

Odrzucone argumenty

Rozszerzająca interpretacja art. 12 rozporządzenia nr 1612/68 na dzieci osób prowadzących działalność na własny rachunek. Odmowa uwzględnienia okresu pobytu przed akcesją przy nabywaniu prawa stałego pobytu.

Godne uwagi sformułowania

Prawo dostępu do kształcenia wiąże się z prawem pobytu dziecka pracownika migrującego lub byłego pracownika migrującego, jeśli dziecko to zamierza odbywać naukę w przyjmującym państwie członkowskim, oraz odpowiadające mu prawo pobytu na rzecz rodzica sprawującego faktycznie pieczę nad tym dzieckiem. Prawo dziecka do przebywania w tym państwie w celu odbywania tam nauki zgodnie z art. 12 rozporządzenia nr 1612/68 i w konsekwencji prawo pobytu rodzica sprawującego faktycznie nad nim pieczę nie mogą zatem być uzależnione od przesłanki, zgodnie z którą jedno z rodziców dziecka w chwili rozpoczęcia przez nie nauki powinno wykonywać działalność zawodową jako pracownik migrujący w przyjmującym państwie członkowskim. Z jasnego i precyzyjnego brzmienia art. 12 rozporządzenia nr 1612/68, wymieniającego „[d]zieci obywatela państwa członkowskiego, który jest lub był zatrudniony” wynika, że przepis ten znajduje zastosowanie wyłącznie do dzieci pracowników najemnych.

Skład orzekający

P. Cruz Villalón

rzecznik generalny

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu stosowania art. 12 rozporządzenia nr 1612/68 w odniesieniu do dzieci osób samozatrudnionych oraz zasady uwzględniania okresów pobytu przed akcesją przy nabywaniu prawa stałego pobytu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych sytuacji osób samozatrudnionych i obywateli państw członkowskich, które niedawno przystąpiły do UE. Konieczność spełnienia warunków z art. 7 ust. 1 dyrektywy 2004/38.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z prawami obywateli UE, zwłaszcza tych z nowszych państw członkowskich, w kontekście dostępu do świadczeń socjalnych i prawa pobytu. Pokazuje subtelne różnice w traktowaniu pracowników i osób samozatrudnionych.

Czy dzieci samozatrudnionych migrantów mają takie same prawa do pobytu jak dzieci pracowników? TSUE wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI