C-147/08
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że dyskryminacja ze względu na orientację seksualną w zakresie uzupełniających świadczeń emerytalnych dla byłych pracowników sektora publicznego jest niezgodna z prawem UE, nawet jeśli prawo krajowe chroni małżeństwo.
Sprawa dotyczyła Jürgena Römera, byłego pracownika Freie und Hansestadt Hamburg, który otrzymywał niższe uzupełniające świadczenia emerytalne niż jego koledzy w związkach małżeńskich, ponieważ sam pozostawał w zarejestrowanym związku partnerskim. Trybunał Sprawiedliwości uznał, że takie zróżnicowanie stanowi dyskryminację ze względu na orientację seksualną, zakazaną przez dyrektywę 2000/78/WE. Podkreślono, że ochrona małżeństwa przez prawo krajowe nie może uzasadniać dyskryminacji osób pozostających w zarejestrowanych związkach partnerskich.
Sprawa C-147/08 dotyczyła wykładni dyrektywy 2000/78/WE ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy oraz art. 157 TFUE w kontekście dyskryminacji ze względu na orientację seksualną. Jürgen Römer, były pracownik Freie und Hansestadt Hamburg, zakwestionował wysokość swojego uzupełniającego świadczenia emerytalnego. Zgodnie z niemieckim prawem krajowym (§ 10 ust. 6 Erstes Ruhegeldgesetz), świadczenia te były obliczane na podstawie korzystniejszej klasy podatkowej (III/0) dla osób pozostających w związku małżeńskim i niebędących w separacji, podczas gdy dla pozostałych beneficjentów stosowano mniej korzystną klasę podatkową (I). Römer, który zawarł zarejestrowany związek partnerski z mężczyzną, argumentował, że jest dyskryminowany, ponieważ jego świadczenie byłoby wyższe, gdyby był w związku małżeńskim. Trybunał Sprawiedliwości uznał, że uzupełniające świadczenia emerytalne stanowią wynagrodzenie w rozumieniu art. 157 TFUE i nie są wyłączone z zakresu stosowania dyrektywy 2000/78/WE, nawet jeśli pochodzą z systemów publicznych lub dotyczą stanu cywilnego. Stwierdzono, że przepis krajowy różnicujący wysokość świadczeń w zależności od tego, czy beneficjent jest w związku małżeńskim czy partnerskim, stanowi bezpośrednią dyskryminację ze względu na orientację seksualną, jeśli zarejestrowany związek partnerski jest prawnie i faktycznie porównywalny z małżeństwem w kontekście przyznawania świadczenia. Trybunał podkreślił, że ochrona małżeństwa przez prawo krajowe (art. 6 ust. 1 niemieckiej ustawy zasadniczej) nie może stanowić uzasadnienia dla takiej dyskryminacji. Jednostka może dochodzić równego traktowania najwcześniej po upływie terminu implementacji dyrektywy (3 grudnia 2003 r.), bez konieczności oczekiwania na zmianę prawa krajowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Uzupełniające świadczenia emerytalne stanowią wynagrodzenie w rozumieniu art. 157 TFUE i nie są wyłączone z zakresu stosowania dyrektywy 2000/78/WE ani z uwagi na art. 3 ust. 3, ani na motyw 22.
Uzasadnienie
Trybunał przypomniał, że dyrektywa 2000/78/WE ma zastosowanie do świadczeń stanowiących wynagrodzenie w rozumieniu art. 157 TFUE. Wyłączenie dotyczące systemów zabezpieczenia społecznego lub przepisów dotyczących stanu cywilnego nie ma zastosowania, gdy świadczenie jest bezpośrednio związane z pracą i stanowi wynagrodzenie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (Jürgen Römer)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Jürgen Römer | osoba_fizyczna | skarżący |
| Freie und Hansestadt Hamburg | organ_krajowy | pozwany |
| Komisja Wspólnot Europejskich | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (12)
Główne
TFUE art. 157
Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Definiuje pojęcie 'wynagrodzenia' w kontekście równości płci, ale jest też podstawą do interpretacji szerszego pojęcia wynagrodzenia w kontekście równości traktowania.
Dyrektywa 2000/78/WE art. 1
Dyrektywa Rady 2000/78/WE
Określa cel dyrektywy: walka z dyskryminacją ze względu na religię, przekonania, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną w zatrudnieniu i pracy.
Dyrektywa 2000/78/WE art. 2 § ust. 1
Dyrektywa Rady 2000/78/WE
Definiuje zasadę równego traktowania jako brak bezpośredniej lub pośredniej dyskryminacji z przyczyn określonych w art. 1.
Dyrektywa 2000/78/WE art. 2 § ust. 2 lit. a)
Dyrektywa Rady 2000/78/WE
Definiuje dyskryminację bezpośrednią jako mniej przychylne traktowanie osoby w porównywalnej sytuacji z powodu przyczyny wymienionej w art. 1.
Dyrektywa 2000/78/WE art. 3 § ust. 1 lit. c)
Dyrektywa Rady 2000/78/WE
Określa zakres stosowania dyrektywy, obejmujący warunki zatrudnienia i pracy, w tym wynagradzanie.
LPartG
Ustawa o zarejestrowanych związkach partnerskich
Reguluje status prawny zarejestrowanych związków partnerskich w Niemczech.
HmbZVG
Ustawa kraju związkowego Hamburga o uzupełniających świadczeniach emerytalnych
Reguluje system uzupełniających świadczeń emerytalnych dla pracowników sektora publicznego w Hamburgu.
1.RGG art. 10 ust. 6
Pierwsza ustawa o uzupełniających świadczeniach emerytalnych kraju związkowego Hamburga
Przepis, który różnicował wysokość świadczeń emerytalnych w zależności od stanu cywilnego (małżeństwo vs. związek partnerski).
Pomocnicze
Dyrektywa 2000/78/WE art. 3 § ust. 3
Dyrektywa Rady 2000/78/WE
Wyłącza z zakresu stosowania dyrektywy płatności z systemów zabezpieczenia społecznego i ochrony socjalnej, których korzyści nie są tożsame z wynagrodzeniem.
Dyrektywa 2000/78/WE § motyw 22
Dyrektywa Rady 2000/78/WE
Stwierdza, że dyrektywa nie narusza przepisów prawa krajowego dotyczących stanu cywilnego i wynikających z niego świadczeń.
art. 13 WE art. 13
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
Podstawa prawna dla działań UE w zakresie zwalczania dyskryminacji.
Grundgesetz art. 6 ust. 1
Ustawa zasadnicza Republiki Federalnej Niemiec
Przepis dotyczący szczególnej ochrony małżeństwa i rodziny przez państwo.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uzupełniające świadczenia emerytalne stanowią wynagrodzenie w rozumieniu art. 157 TFUE i podlegają dyrektywie 2000/78/WE. Różnicowanie wysokości świadczeń emerytalnych między małżeństwami a związkami partnerskimi stanowi bezpośrednią dyskryminację ze względu na orientację seksualną. Ochrona małżeństwa przez prawo krajowe nie może uzasadniać dyskryminacji ze względu na orientację seksualną. Jednostka może dochodzić równego traktowania na podstawie dyrektywy 2000/78/WE od daty upływu terminu jej implementacji.
Odrzucone argumenty
Świadczenia emerytalne są wyłączone z zakresu dyrektywy 2000/78/WE jako płatności z systemów publicznych lub dotyczące stanu cywilnego. Prawo krajowe chroniące małżeństwo uzasadnia różnicowanie świadczeń.
Godne uwagi sformułowania
Ocena porównywalnego charakteru mieści się w kompetencjach sądu krajowego i powinna koncentrować się na odpowiednich prawach i obowiązkach małżonków oraz osób pozostających w zarejestrowanym związku partnerskim, uregulowanych w ramach odpowiadających im instytucji, mających znaczenie w świetle celu i warunków przyznawania rozpatrywanego świadczenia. Istnieje bezpośrednia dyskryminacja ze względu na orientację seksualną, ponieważ w prawie krajowym zarejestrowany partner znajduje się w sytuacji prawnej i faktycznej porównywalnej z sytuacją osoby pozostającej w związku małżeńskim w odniesieniu do tego świadczenia. Osoba taka jak skarżący [...] mogłaby dochodzić prawa do równego traktowania najwcześniej po upływie terminu do implementacji omawianej dyrektywy [...] bez potrzeby oczekiwania, by przepis ten został uzgodniony z prawem Unii przez ustawodawcę krajowego.
Skład orzekający
V. Skouris
prezes
A. Tizzano
sędzia
J.N. Cunha Rodrigues
sędzia
K. Lenaerts
sędzia
J.C. Bonichot
sędzia
A. Arabadjiev
sędzia
D. Šváby
sprawozdawca
E. Juhász
sędzia
G. Arestis
sędzia
A. Borg Barthet
sędzia
T. von Danwitz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakazu dyskryminacji ze względu na orientację seksualną w kontekście świadczeń pracowniczych, w tym emerytalnych, oraz relacja między prawem UE a krajowymi przepisami dotyczącymi małżeństwa i związków partnerskich."
Ograniczenia: Dotyczy głównie sytuacji pracowników sektora publicznego i świadczeń emerytalnych, ale zasady są szerzej stosowalne do równości traktowania w zatrudnieniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii dyskryminacji ze względu na orientację seksualną w kontekście świadczeń pracowniczych i pokazuje, jak prawo UE może korygować krajowe przepisy, nawet te chroniące tradycyjne instytucje jak małżeństwo.
“Czy ochrona małżeństwa w prawie krajowym może usprawiedliwiać dyskryminację osób LGBT w pracy? TSUE odpowiada: NIE!”
Sektor
prawo_pracy
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI