C-146/22
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że stosowanie różnych obniżonych stawek VAT do podobnych napojów mlecznych, w zależności od sposobu ich sprzedaży (detaliczna vs. przygotowanie na gorąco w kawiarni), nie narusza zasady neutralności podatkowej, jeśli istnieją istotne różnice wpływające na decyzję konsumenta.
Sprawa dotyczyła możliwości stosowania przez Polskę różnych obniżonych stawek VAT (5% i 8%) do napojów mlecznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zapytał TSUE, czy takie zróżnicowanie, zależne od tego, czy napój jest sprzedawany jako produkt gotowy w sklepie, czy przygotowywany na gorąco w kawiarni z dodatkowymi usługami, jest zgodne z prawem UE, w szczególności z zasadą neutralności podatkowej. Trybunał uznał, że takie rozróżnienie jest dopuszczalne, o ile istnieją obiektywne różnice między produktami lub towarzyszącymi im usługami, które istotnie wpływają na decyzję przeciętnego konsumenta.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w związku ze sporem dotyczącym stawki VAT na gorący napój mleczny „Classic Hot Chocolate” sprzedawany przez sieć kawiarni YD. Polski organ podatkowy zastosował stawkę 8%, klasyfikując sprzedaż jako usługę gastronomiczną (dział 56 PKWiU), podczas gdy YD domagała się stawki 5%, wskazując na podobieństwo do innych napojów mlecznych objętych tą stawką (załącznik nr 10 do ustawy o VAT) i powołując się na naruszenie zasady neutralności podatkowej. Sąd odsyłający miał wątpliwości, czy polskie przepisy, które różnicują stawki VAT w zależności od klasyfikacji towaru (CN vs. PKWiU) oraz od towarzyszących usług przygotowania i podania, są zgodne z dyrektywą VAT i zasadami neutralności podatkowej oraz pewności prawa. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując sprawę, przypomniał, że państwa członkowskie mają pewną swobodę w stosowaniu obniżonych stawek VAT, pod warunkiem przestrzegania zasady neutralności podatkowej. Zasada ta wymaga, aby podobne i konkurencyjne towary lub usługi były traktowane jednakowo. Trybunał stwierdził, że sama metoda klasyfikacji, oparta na tym, czy dostawie towarzyszą usługi dodatkowe, nie jest sama w sobie niezgodna z prawem UE. Kluczowe jest jednak zbadanie, czy napoje mleczne sprzedawane detalicznie i te przygotowywane na gorąco w kawiarni są wzajemnie zastępowalne w oczach przeciętnego konsumenta. Trybunał wskazał, że sąd krajowy musi ocenić, czy istnieją istotne różnice w właściwościach, smaku, konsystencji, zapachu, a także w kontekście zakupu (natychmiastowe spożycie, możliwość dodania składników), które wpływają na decyzję konsumenta. Jeśli takie różnice istnieją i istotnie wpływają na wybór konsumenta, zastosowanie różnych stawek VAT nie narusza zasady neutralności podatkowej. W konsekwencji, Trybunał orzekł, że prawo UE nie stoi na przeszkodzie takiemu uregulowaniu krajowemu, pod warunkiem spełnienia wskazanych kryteriów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, jest to dopuszczalne, pod warunkiem że istnieją obiektywne różnice między tymi produktami lub towarzyszącymi im usługami, które istotnie wpływają na decyzję przeciętnego konsumenta o zakupie.
Uzasadnienie
Trybunał wyjaśnił, że państwa członkowskie mają pewną swobodę w stosowaniu obniżonych stawek VAT, ale muszą przestrzegać zasady neutralności podatkowej. Kluczowe jest ustalenie, czy napoje są podobne i konkurencyjne z punktu widzenia przeciętnego konsumenta. Jeśli istnieją istotne różnice w właściwościach, smaku, konsystencji, czy kontekście zakupu (np. usługi dodatkowe, natychmiastowe spożycie), które wpływają na decyzję konsumenta, zastosowanie różnych stawek VAT nie narusza tej zasady.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie (z korzyścią dla stanowiska organu podatkowego w zakresie dopuszczalności różnicowania stawek)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| YD | osoba_fizyczna | skarżący |
| Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej | organ_krajowy | pozwany |
| Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd polski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (11)
Główne
Dyrektywa VAT art. 2 § 1 lit. a) i c)
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Definicja dostawy towarów i świadczenia usług podlegających VAT.
Dyrektywa VAT art. 14 § 1
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Definicja dostawy towarów.
Dyrektywa VAT art. 24 § 1
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Definicja świadczenia usług.
Dyrektywa VAT art. 98 § 1-3
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Możliwość stosowania obniżonych stawek VAT do określonych kategorii towarów i usług.
Rozporządzenie wykonawcze nr 282/2011 art. 6 § 1 i 2
Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 282/2011 ustanawiające środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112
Definicja usług restauracyjnych i cateringowych, z naciskiem na usługi wspomagające.
Dyrektywa VAT § Załącznik III, pkt 1 i 12a
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Kategorie dostaw towarów i usług, do których można zastosować obniżone stawki VAT (środki spożywcze, usługi restauracyjne i cateringowe).
ustawa o VAT art. 41 § 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Stawka 7% (obecnie 8%) dla towarów i usług z załącznika nr 3.
ustawa o VAT art. 41 § 2a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Stawka 5% dla towarów i usług z załącznika nr 10.
ustawa o VAT art. 41 § 12f pkt 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Wyłączenie ze stawki 7% (obecnie 8%) sprzedaży napojów innych niż wymienione w załącznikach, w tym ich przygotowania i podania, w ramach usług gastronomicznych.
Pomocnicze
CN art. 2202
Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej taryfy celnej
Nomenklatura scalona obejmująca napoje bezalkoholowe.
PKWiU art. dział 56
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 września 2015 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług
Klasyfikacja usług związanych z wyżywieniem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Różnice między napojami mlecznymi sprzedawanymi detalicznie a tymi przygotowywanymi na gorąco w kawiarni (np. smak, konsystencja, możliwość dodania składników, kontekst spożycia) mogą być na tyle istotne, że wpływają na decyzję przeciętnego konsumenta, co uzasadnia zastosowanie różnych stawek VAT. Klasyfikacja oparta na obecności usług dodatkowych (przygotowanie, podanie na gorąco) jest dopuszczalna w świetle prawa UE, o ile usługi te mają przeważający charakter i pozwalają na natychmiastowe spożycie.
Odrzucone argumenty
Stosowanie różnych stawek VAT do podobnych napojów mlecznych narusza zasadę neutralności podatkowej i pewności prawa, ponieważ zaspokajają one tę samą potrzebę konsumenta. Polskie przepisy, stosujące jednocześnie klasyfikację CN i PKWiU oraz różnicujące stawki w zależności od usług dodatkowych, są niezgodne z dyrektywą VAT.
Godne uwagi sformułowania
pod warunkiem że owe środki spożywcze nie wykazują analogicznych właściwości pomimo wspólnego głównego składnika lub że różnice między tymi środkami, w tym dotyczące usług wspomagających, jakie towarzyszą ich dostawom, w istotny sposób wpływają na decyzję przeciętnego konsumenta o zakupie jednego lub drugiego z tych środków. zasadniczo należy uwzględniać punkt widzenia przeciętnego konsumenta. Towary lub usługi są podobne, gdy wykazują analogiczne właściwości i zaspokajają te same potrzeby konsumenta, według kryterium porównywalności w użytkowaniu, i gdy istniejące różnice nie wpływają w znaczący sposób na decyzję przeciętnego konsumenta o skorzystaniu z jednego lub drugiego towaru bądź usługi.
Skład orzekający
M. Safjan
prezes
N. Jääskinen
sprawozdawca
M. Gavalec
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania różnych stawek VAT dla podobnych produktów w zależności od kontekstu sprzedaży i towarzyszących usług, zwłaszcza w branży gastronomicznej i handlu detalicznego."
Ograniczenia: Ocena podobieństwa i wpływu różnic na decyzję konsumenta pozostaje w gestii sądu krajowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy codziennego doświadczenia konsumentów (różne ceny napojów) i pokazuje, jak złożone są zasady VAT w praktyce, co jest interesujące dla prawników i przedsiębiorców z branży spożywczej.
“Czy gorąca czekolada w kawiarni powinna mieć inny VAT niż ta kupiona w sklepie? TSUE wyjaśnia.”
Sektor
gastronomia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI