C-145/10
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł w sprawie C-145/10, że fotografie portretowe mogą być chronione prawem autorskim, jeśli są twórczością intelektualną autora, a media nie mogą samodzielnie wykorzystywać chronionych utworów powołując się na bezpieczeństwo publiczne.
Sprawa C-145/10 dotyczyła wykładni przepisów UE dotyczących jurysdykcji w sprawach cywilnych oraz prawa autorskiego. Trybunał rozstrzygnął, że fotografie portretowe mogą być chronione prawem autorskim, jeśli stanowią twórczą ekspresję autora. Ponadto, media nie mogą samodzielnie decydować o publikacji chronionych utworów w celach bezpieczeństwa publicznego, a muszą działać w porozumieniu z organami państwowymi. Orzeczenie wyjaśniło również zasady dotyczące cytowania utworów i obowiązku podawania autora.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w sprawie C-145/10 dotyczył wykładni rozporządzenia nr 44/2001 w sprawie jurysdykcji oraz dyrektywy 2001/29/WE w sprawie harmonizacji niektórych aspektów prawa autorskiego. Głównym przedmiotem sporu było wykorzystanie przez wydawnictwa prasowe fotografii portretowych wykonanych przez Ewę-M. Painer. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że fotografie portretowe mogą być chronione prawem autorskim, pod warunkiem, że są one twórczością intelektualną autora, odzwierciedlającą jego osobowość poprzez swobodne i twórcze wybory. Ochrona taka nie jest słabsza niż ochrona innych utworów. Ponadto, Trybunał stwierdził, że media nie mogą samodzielnie decydować o publikacji chronionych utworów powołując się na cel bezpieczeństwa publicznego. Mogą one przyczynić się do tego celu poprzez publikację fotografii poszukiwanej osoby, ale tylko jeśli ich inicjatywa wpisuje się w działania organów państwowych i odbywa się w porozumieniu z nimi. Orzeczenie wyjaśniło również, że cytowanie utworów w celach krytyki lub recenzji jest dopuszczalne, nawet jeśli cytat nie stanowi sam w sobie utworu chronionego prawem autorskim, a obowiązek podania źródła i nazwiska autora jest spełniony, gdy podano źródło, a podanie nazwiska było niemożliwe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (5)
Odpowiedź sądu
Tak, sama okoliczność, że powództwa opierają się na różnych podstawach prawnych, nie stoi na przeszkodzie stosowaniu art. 6 pkt 1 rozporządzenia nr 44/2001, pod warunkiem istnienia ścisłej więzi między sprawami i ryzyka sprzecznych orzeczeń. Sąd krajowy musi ocenić te okoliczności.
Uzasadnienie
Przepis art. 6 pkt 1 rozporządzenia nr 44/2001 ma na celu uniknięcie sprzecznych orzeczeń i wymaga ścisłej więzi między sprawami. Różnice w podstawach prawnych nie są przeszkodą, jeśli sąd krajowy oceni ryzyko sprzecznych orzeczeń.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Eva-Maria Painer | osoba_fizyczna | skarżący |
| Standard VerlagsGmbH | spolka | pozwany |
| Axel Springer AG | spolka | pozwany |
| Süddeutsche Zeitung GmbH | spolka | pozwany |
| Spiegel-Verlag Rudolf Augstein GmbH & Co KG | spolka | pozwany |
| Verlag M. DuMont Schauberg Expedition der Kölnischen Zeitung GmbH & Co KG | spolka | pozwany |
| Rząd austriacki | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd hiszpański | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd włoski | organ_krajowy | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (10)
Główne
Rozporządzenie nr 44/2001 art. 6 § pkt 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001
Dopuszcza łączne rozpoznanie spraw przeciwko kilku pozwanym, jeśli istnieje ścisła więź między sprawami i ryzyko sprzecznych orzeczeń, nawet jeśli podstawy prawne różnią się między państwami członkowskimi.
Dyrektywa 93/98/EWG art. 6
Dyrektywa Rady 93/98/EWG
Fotografia portretowa może być chroniona prawem autorskim, jeśli jest twórczością intelektualną autora odzwierciedlającą jego osobowość i przejawiającą się swobodnymi i twórczymi wyborami. Ochrona nie jest słabsza od innych utworów.
Dyrektywa 2001/29/WE art. 5 § ust. 3 lit. d)
Dyrektywa 2001/29/WE
Dopuszcza cytowanie utworów w celach krytyki lub recenzji, pod warunkiem podania źródła i nazwiska autora (chyba że niemożliwe), jeśli utwór został legalnie udostępniony i korzystanie jest zgodne z uczciwymi praktykami.
Dyrektywa 2001/29/WE art. 5 § ust. 3 lit. e)
Dyrektywa 2001/29/WE
Dopuszcza wykorzystanie utworów do celów bezpieczeństwa publicznego lub w celu zapewnienia sprawnego przebiegu procedur administracyjnych, parlamentarnych lub sądowych.
Dyrektywa 2001/29/WE art. 5 § ust. 5
Dyrektywa 2001/29/WE
Wyjątki i ograniczenia stosuje się tylko w szczególnych przypadkach, nie naruszając normalnego wykorzystania dzieła ani uzasadnionych interesów podmiotów praw autorskich.
Pomocnicze
Dyrektywa 2001/29/WE art. 2
Dyrektywa 2001/29/WE
Określa wyłączne prawo do zezwalania lub zabraniania zwielokrotniania utworu.
Dyrektywa 2001/29/WE art. 3
Dyrektywa 2001/29/WE
Określa wyłączne prawo do zezwalania lub zabraniania publicznego udostępniania utworów.
Konwencja berneńska art. 10 § ust. 1
Konwencja berneńska o ochronie dzieł literackich i artystycznych
Dozwala na przytaczanie cytatów z dzieła już legalnie udostępnionego, pod pewnymi warunkami.
Konwencja berneńska art. 2
Konwencja berneńska o ochronie dzieł literackich i artystycznych
Definiuje zakres pojęcia 'dzieła literackie i artystyczne', w tym dzieła fotograficzne.
Konwencja berneńska art. 37
Konwencja berneńska o ochronie dzieł literackich i artystycznych
W przypadku sporu co do interpretacji różnych wersji językowych, rozstrzygająca jest wersja francuska.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Fotografie portretowe, jako twórczość intelektualna autora odzwierciedlająca jego osobowość, podlegają ochronie prawa autorskiego. Media nie mogą samodzielnie decydować o publikacji chronionych utworów w celach bezpieczeństwa publicznego, muszą działać w koordynacji z organami państwowymi. Cytowanie utworów w celach krytyki lub recenzji jest dopuszczalne, nawet jeśli cytat nie stanowi sam w sobie utworu chronionego prawem autorskim. Obowiązek podania źródła i nazwiska autora przy cytowaniu jest spełniony, gdy podano źródło, a podanie nazwiska było niemożliwe (np. z powodu wcześniejszego udostępnienia przez organy bezpieczeństwa publicznego bez podania nazwiska).
Odrzucone argumenty
Argumenty pozwanych kwestionujące dopuszczalność wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym. Argumenty pozwanych, że fotografie portretowe mają zbyt małą możliwość inwencji twórczej, aby podlegać ochronie prawa autorskiego. Argumenty pozwanych, że media mogą samodzielnie decydować o publikacji wizerunku w interesie bezpieczeństwa publicznego, powołując się na wolność prasy.
Godne uwagi sformułowania
fotografia portretowa może na mocy tego przepisu być chroniona prawem autorskim, pod warunkiem – czego sprawdzenie należy do sądu krajowego w każdym konkretnym przypadku – że jest ona twórczością intelektualną autora odzwierciedlającą jego osobowość i przejawiającą się swobodnymi i twórczymi wyborami dokonanymi przezeń w trakcie realizacji tej fotografii. media, takie jak wydawca prasowy, nie mogą z własnej inicjatywy wykorzystać utworu chronionego prawem autorskim, powołując się na cel bezpieczeństwa publicznego. Należy wymagać, by inicjatywa ta, po pierwsze, wpisywała się w kontekst decyzji podjętej lub działania prowadzonego przez właściwe organy krajowe z zamiarem zapewnienia bezpieczeństwa publicznego, a po drugie, by była podjęta w uzgodnieniu i we współpracy ze wspomnianymi organami w celu uniknięcia ryzyka działania wbrew środkom podjętym przez te organy.
Skład orzekający
K. Lenaerts
prezes_izby
J. Malenovský
sprawozdawca
E. Juhász
sędzia
G. Arestis
sędzia
T. von Danwitz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących jurysdykcji w sprawach transgranicznych, ochrony prawa autorskiego do fotografii, zasad cytowania utworów oraz wykorzystania materiałów chronionych w kontekście bezpieczeństwa publicznego i wolności prasy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy wykładni prawa UE, które jest wiążące dla państw członkowskich. Konkretne zastosowanie wymaga analizy stanu faktycznego przez sąd krajowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa porusza ważne kwestie dotyczące praw autorskich do fotografii, które są powszechnie wykorzystywane, oraz balansuje między prawami twórców a wolnością prasy i bezpieczeństwem publicznym. Jest to temat aktualny i interesujący dla prawników, twórców i mediów.
“Czy zdjęcie portretowe to już dzieło sztuki? TSUE wyjaśnia granice prawa autorskiego i wolności prasy.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI