C-145/04

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2006-09-12
cjeuprawo_ue_ogolneobywatelstwo UEWysokatrybunal
obywatelstwo UEprawo głosuwybory do Parlamentu EuropejskiegoGibraltarCommonwealthprawo wspólnotowetraktaty UE

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że przyznanie prawa głosu i kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego obywatelom Commonwealth zamieszkałym w Gibraltarze, którzy nie posiadają obywatelstwa Unii, nie narusza prawa wspólnotowego.

Hiszpania wniosła skargę o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom przez Zjednoczone Królestwo w związku z ustawą EPRA 2003, która przyznała prawo głosu w wyborach do Parlamentu Europejskiego obywatelom Commonwealth zamieszkałym w Gibraltarze. Hiszpania argumentowała, że prawo to powinno przysługiwać wyłącznie obywatelom Unii. Trybunał uznał, że prawo wspólnotowe nie definiuje w sposób wyczerpujący kręgu osób uprawnionych do głosowania, a państwa członkowskie mają swobodę w tym zakresie, pod warunkiem nienaruszania prawa wspólnotowego. Zjednoczone Królestwo działało w celu wykonania wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i przyznało prawa wyborcze na zasadach równoważnych.

Skarga Hiszpanii dotyczyła naruszenia przez Zjednoczone Królestwo prawa wspólnotowego poprzez przyznanie prawa głosowania i kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego obywatelom Commonwealth (QCC) zamieszkałym w Gibraltarze, którzy nie posiadają obywatelstwa Unii. Hiszpania argumentowała, że przepisy traktatów WE (art. 17, 19, 189, 190) ustanawiają ścisły związek między obywatelstwem Unii a prawem do głosowania, co oznacza, że tylko obywatele Unii powinni mieć takie prawo. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, rozpatrując sprawę, stwierdził, że prawo wspólnotowe na obecnym etapie jego rozwoju nie określa w sposób wyczerpujący osób uprawnionych do głosowania i kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego. Artykuły 189 i 190 WE mówią o „przedstawicielach narodów państw członkowskich”, co nie jest jednoznaczne z „obywatelami Unii”. Artykuł 19 ust. 2 WE jedynie stosuje zasadę niedyskryminacji między obywatelami Unii a obywatelami państwa członkowskiego, w którym zamieszkują. Trybunał podkreślił, że Zjednoczone Królestwo przyjęło przepisy EPRA 2003 w celu wykonania wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie Matthews przeciwko Zjednoczonemu Królestwu, który nakazywał organizację wyborów w Gibraltarze. Zjednoczone Królestwo zobowiązało się do zapewnienia wyborcom z Gibraltaru udziału w wyborach na takich samych zasadach jak wyborcom w Wielkiej Brytanii, co zostało zrealizowane poprzez dostosowanie przepisów krajowych do warunków Gibraltaru. Trybunał uznał, że przyznanie prawa głosu QCC nie narusza prawa wspólnotowego, ponieważ nie wpływa na wybór ani liczbę przedstawicieli wybieranych w innych państwach członkowskich, a państwa członkowskie zachowują pewną swobodę w określaniu zasad wyborczych, o ile nie naruszają prawa UE. Hiszpania podniosła również zarzut naruszenia aktu z 1976 r. i deklaracji z 18 lutego 2002 r. dotyczącej tworzenia okręgów wyborczych, argumentując, że EPRA 2003 narusza międzynarodowy status Gibraltaru. Trybunał uznał ten zarzut za bezzasadny, stwierdzając, że Zjednoczone Królestwo prawidłowo dostosowało swoje przepisy do warunków Gibraltaru, aby umożliwić jego mieszkańcom udział w wyborach na równych zasadach, zgodnie z zobowiązaniami międzynarodowymi i orzecznictwem ETPCz.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przyznanie takiego prawa nie narusza prawa wspólnotowego, ponieważ prawo to nie jest zarezerwowane wyłącznie dla obywateli Unii, a państwa członkowskie mają swobodę w jego przyznawaniu, pod warunkiem nienaruszania prawa wspólnotowego.

Uzasadnienie

Prawo wspólnotowe nie definiuje wyczerpująco osób uprawnionych do głosowania w wyborach do PE. Artykuły traktatów nie ustanawiają ścisłego związku między obywatelstwem Unii a prawem głosu. Państwa członkowskie mogą przyznawać takie prawa osobom posiadającym ścisłe więzi z państwem, nawet jeśli nie są obywatelami UE, o ile nie narusza to prawa wspólnotowego. Zjednoczone Królestwo działało w celu wykonania wyroku ETPCz i zapewnienia równoważnych zasad głosowania dla mieszkańców Gibraltaru.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skarge

Strona wygrywająca

Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej

Strony

NazwaTypRola
Królestwo Hiszpaniipanstwo_czlonkowskieskarżący
Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnejpanstwo_czlonkowskiepozwany
Komisja Wspólnot Europejskichinstytucja_ueinterwenient

Przepisy (6)

Główne

TWE art. 19 § 2

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Przyznaje obywatelom Unii mającym miejsce zamieszkania w państwie członkowskim, którego nie są obywatelami, prawo głosowania i kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego w tym państwie na takich samych zasadach jak obywatele tego państwa.

EPRA 2003

European Parliament (Representation) Act 2003

Ustawa brytyjska przyznająca prawo głosu w wyborach do PE obywatelom Commonwealth zamieszkałym w Gibraltarze.

Pomocnicze

TWE art. 17

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Definiuje obywatelstwo Unii i stanowi, że obywatele Unii korzystają z praw i podlegają obowiązkom przewidzianym w traktacie.

TWE art. 189

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Stanowi, że Parlament Europejski jest złożony z przedstawicieli narodów państw członkowskich.

TWE art. 190

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Reguluje wybory do Parlamentu Europejskiego w powszechnych wyborach bezpośrednich i upoważnia Radę do ustanowienia jednolitej procedury.

Akt z 1976 r. art. 8

Akt dotyczący wyborów członków Parlamentu Europejskiego w powszechnych wyborach bezpośrednich

Stanowi, że procedura wyborcza w każdym państwie członkowskim podlega przepisom krajowym, o ile nie naruszają one proporcjonalnego charakteru systemu wyborczego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo wspólnotowe nie ogranicza prawa głosowania w wyborach do PE wyłącznie do obywateli Unii. Państwa członkowskie mają swobodę w określaniu zasad wyborczych, o ile nie naruszają prawa wspólnotowego. Zjednoczone Królestwo działało w celu wykonania wyroku ETPCz i zapewnienia równoważnych zasad głosowania dla mieszkańców Gibraltaru. Przyznanie prawa głosu QCC nie wpływa na instytucje Unii ani innych państw członkowskich.

Odrzucone argumenty

Przyznanie prawa głosu QCC narusza art. 17, 19, 189, 190 TWE, które ustanawiają związek między obywatelstwem Unii a prawem głosu. Utworzenie złożonego okręgu wyborczego narusza akt z 1976 r. i deklarację z 18 lutego 2002 r.

Godne uwagi sformułowania

Na obecnym etapie rozwoju prawa wspólnotowego określenie osób, którym przysługuje prawo głosowania i kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego, należy do kompetencji każdego państwa członkowskiego, pod warunkiem że nie narusza ono prawa wspólnotowego. Artykuły 189 WE i 190 WE dotyczące Parlamentu Europejskiego nie dostarczają jakiejkolwiek jasnej odpowiedzi w tym względzie, stanowiąc, że Parlament ten złożony jest z przedstawicieli narodów państw członkowskich, podczas gdy zwrot „naród” nie jest zdefiniowany i może posiadać różne znaczenia w zależności od państwa członkowskiego i języka Unii. Zjednoczone Królestwo przyjęło zaskarżone przez Królestwo Hiszpanii przepisy w celu podporządkowania się wyrokowi Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie Matthews przeciwko Zjednoczonemu Królestwu.

Skład orzekający

V. Skouris

prezes

P. Jann

sędzia

C. W. A. Timmermans

sędzia

A. Rosas

sprawozdawca

K. Schiemann

sędzia

J. Makarczyk

prezes izby

J.-P. Puissochet

sędzia

P. Kūris

sędzia

E. Juhász

sędzia

E. Levits

sędzia

A. Ó Caoimh

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa głosu w wyborach do Parlamentu Europejskiego, zakres kompetencji państw członkowskich w zakresie prawa wyborczego, status prawny Gibraltaru w kontekście prawa UE."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej Gibraltaru i obywateli Commonwealth, a także kontekstu wykonania wyroku ETPCz. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w innych państwach członkowskich bez podobnych tradycji konstytucyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa obywatelskiego – prawa głosu – w kontekście wyborów do Parlamentu Europejskiego, a także specyficznego statusu Gibraltaru i obywateli Commonwealth, co czyni ją interesującą z perspektywy prawa UE i historii.

Czy obywatele Commonwealth mogą głosować w wyborach do Parlamentu Europejskiego? TSUE wyjaśnia zasady.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI