Orzeczenie · 2026-01-22

C-144/24

Sąd
Trybunał Sprawiedliwości
Data
2026-01-22
cjeuswobody_rynkuswoboda_przedsiebiorczosciWysokatrybunal
swoboda przedsiębiorczościdyskryminacjaopłata eksploatacyjnamateriały budowlaneprawo węgierskietrybunał sprawiedliwościuchybienie zobowiązaniom

Podsumowanie

Skarga Komisji Europejskiej przeciwko Węgrom dotyczyła naruszenia art. 49 TFUE (swoboda przedsiębiorczości) oraz art. 5 ust. 1 dyrektywy 2015/1535 (procedura informacyjna dotycząca przepisów technicznych). Komisja zarzuciła Węgrom, że przepisy dotyczące dodatkowej opłaty eksploatacyjnej (dekret nr 404/2021) oraz obowiązek minimalnego wydobycia (dekret nr 405/2021), a także ramy prawne dla nich (art. 27/A-27/C ustawy o górnictwie), naruszają swobodę przedsiębiorczości. Kluczowym elementem sporu była dodatkowa opłata eksploatacyjna, która wynosiła 90% różnicy między ceną referencyjną a ceną sprzedaży, przy czym ceny referencyjne były niższe od rynkowych. Komisja wykazała, że opłata ta dotyczyła głównie czterech przedsiębiorstw, z których trzy miały siedzibę w innych państwach członkowskich, co stanowiło dyskryminację pośrednią. Trybunał zgodził się z tym argumentem, stwierdzając, że opłata ta ogranicza swobodę przedsiębiorczości i nie jest uzasadniona nadrzędnymi względami interesu ogólnego, takimi jak bezpieczeństwo dostaw czy ochrona konsumentów, ponieważ Węgry nie wykazały istnienia rzeczywistego i poważnego zagrożenia. Zarzut dotyczący naruszenia dyrektywy o przepisach technicznych został oddalony, ponieważ Komisja nie przedstawiła wystarczających dowodów na to, że węgierskie przepisy kwalifikują się jako „inne wymagania” w rozumieniu tej dyrektywy. W konsekwencji Trybunał stwierdził uchybienie zobowiązaniom przez Węgry w zakresie art. 49 TFUE, częściowo uwzględniając skargę.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 49 TFUE w kontekście krajowych przepisów gospodarczych, które mogą prowadzić do dyskryminacji pośredniej przedsiębiorstw z innych państw członkowskich. Uzasadnianie ograniczeń swobód unijnych nadrzędnymi względami interesu ogólnego.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznych węgierskich przepisów dotyczących opłat eksploatacyjnych i wydobycia. Konieczność wykazania przez państwo członkowskie rzeczywistego i poważnego zagrożenia dla uzasadnienia ograniczeń swobód unijnych.

Zagadnienia prawne (4)

Czy przepisy węgierskie nakładające dodatkową opłatę eksploatacyjną na producentów podstawowych materiałów budowlanych, które w praktyce dotykają głównie przedsiębiorstwa z innych państw członkowskich, stanowią naruszenie swobody przedsiębiorczości (art. 49 TFUE)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy te stanowią niedozwolone ograniczenie swobody przedsiębiorczości, ponieważ są dyskryminujące pośrednio i nieuzasadnione nadrzędnymi względami interesu ogólnego.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że dodatkowa opłata eksploatacyjna, ustalona na podstawie cen niższych od rynkowych i nakładana głównie na przedsiębiorstwa spoza Węgier, stanowi dyskryminację pośrednią. Węgry nie wykazały, aby opłata ta była uzasadniona nadrzędnymi względami interesu ogólnego, takimi jak bezpieczeństwo dostaw, ponieważ nie udowodniły istnienia rzeczywistego i poważnego zagrożenia.

Czy przepisy węgierskie dotyczące dodatkowej opłaty eksploatacyjnej oraz obowiązek minimalnego wydobycia powinny były zostać notyfikowane Komisji Europejskiej zgodnie z dyrektywą 2015/1535 (procedura informacyjna dotycząca przepisów technicznych)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Komisja Europejska nie wykazała w sposób wymagany prawem, że przepisy te wchodzą w zakres pojęcia „innych wymagań” w rozumieniu dyrektywy 2015/1535.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że Komisja nie przedstawiła wystarczających dowodów ani analizy, aby wykazać, iż węgierskie przepisy spełniają kumulatywne przesłanki definicji „innych wymagań” zawartej w dyrektywie 2015/1535. Brak szczegółowego uzasadnienia ze strony Komisji uniemożliwił Trybunałowi zbadanie zarzucanego uchybienia.

Czy obowiązek minimalnego wydobycia nałożony przez Węgry stanowi naruszenie swobody przedsiębiorczości (art. 49 TFUE)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Komisja Europejska nie przedstawiła dowodu, że obowiązek ten stanowi ograniczenie swobody przedsiębiorczości.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że obowiązek minimalnego wydobycia nie jest powiązany z dodatkową opłatą eksploatacyjną, a Komisja nie wykazała, że utrudnia on dostęp do rynku lub czyni korzystanie ze swobody przedsiębiorczości mniej atrakcyjnym. Ponadto, obowiązek ten dotyczy wszystkich przedsiębiorstw, niezależnie od ich siedziby, a Komisja nie przedstawiła dowodów na jego dyskryminacyjny charakter.

Czy ramy prawne dla dodatkowej opłaty eksploatacyjnej i obowiązku minimalnego wydobycia (art. 27/A-27/C ustawy o górnictwie) stanowią naruszenie swobody przedsiębiorczości (art. 49 TFUE)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jako takie, w braku ich wdrożenia, nie stanowią one ograniczenia swobody przedsiębiorczości.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że przepisy te stanowią jedynie ogólne ramy prawne, które wymagają wdrożenia poprzez dekrety. Ponieważ dekrety te nie zostały wydane, a przepisy te nie są identyczne z tymi z dekretów, nie można było stwierdzić naruszenia swobody przedsiębiorczości.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Stwierdzono uchybienie
Strona wygrywająca
Komisja Europejska (częściowo)

Strony

NazwaTypRola
Komisja Europejskainstytucja_ueskarżąca
Węgrypanstwo_czlonkowskiepozwana

Przepisy (10)

Główne

TFUE art. 49

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Zakazuje ograniczeń swobody przedsiębiorczości, w tym ukrytych form dyskryminacji.

Dyrektywa 2015/1535 art. 1 § 1 lit. d)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/1535

Definicja 'innych wymagań'.

Dyrektywa 2015/1535 art. 5 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/1535

Obowiązek państw członkowskich do przekazywania Komisji projektów przepisów technicznych.

Ustawa o górnictwie art. 27/A

Ustawa nr XLVIII z 1993 r. o górnictwie

Ramy prawne dla środków nadzoru rynku.

Ustawa o górnictwie art. 27/B

Ustawa nr XLVIII z 1993 r. o górnictwie

Obowiązek minimalnego wydobycia.

Ustawa o górnictwie art. 27/C

Ustawa nr XLVIII z 1993 r. o górnictwie

Dodatkowa opłata eksploatacyjna.

Dekret nr 404/2021 art. 1

Dekret rządowy nr 404/2021

Szczegółowe zasady dodatkowej opłaty eksploatacyjnej.

Dekret nr 405/2021 art. 1

Dekret rządowy nr 405/2021

Szczegółowe zasady obowiązku minimalnego wydobycia.

Pomocnicze

TFUE art. 54

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Definicja przedsiębiorstw.

Dyrektywa 2015/1535 art. 1 § 1 lit. g)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/1535

Definicja 'projektu przepisów technicznych'.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy węgierskie dotyczące dodatkowej opłaty eksploatacyjnej stanowią dyskryminację pośrednią przedsiębiorstw z innych państw członkowskich. • Dodatkowa opłata eksploatacyjna nie jest uzasadniona nadrzędnymi względami interesu ogólnego, ponieważ Węgry nie wykazały istnienia rzeczywistego i poważnego zagrożenia dla bezpieczeństwa dostaw. • Przepisy dotyczące dodatkowej opłaty eksploatacyjnej ograniczają swobodę przedsiębiorczości i nie są proporcjonalne.

Odrzucone argumenty

Obowiązek minimalnego wydobycia nie stanowi ograniczenia swobody przedsiębiorczości. • Przepisy ramowe (art. 27/A-27/C ustawy o górnictwie) nie stanowią naruszenia swobody przedsiębiorczości, ponieważ nie zostały wdrożone. • Komisja nie wykazała naruszenia dyrektywy 2015/1535 dotyczącej przepisów technicznych.

Godne uwagi sformułowania

ograniczenie swobody przedsiębiorczości należy uznać wszelkie środki, które uniemożliwiają, utrudniają lub czynią mniej atrakcyjnym korzystanie z tej swobody • nie można uznać, iż cel polegający na zapewnieniu bezpieczeństwa dostaw dla sektora budowlanego w zakresie niektórych podstawowych surowców [...] stanowi „podstawowy interes społeczeństwa”

Skład orzekający

M.L. Arastey Sahún

prezeska izby

J. Passer

sędzia

E. Regan

sędzia

D. Gratsias

sędzia

B. Smulders

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 49 TFUE w kontekście krajowych przepisów gospodarczych, które mogą prowadzić do dyskryminacji pośredniej przedsiębiorstw z innych państw członkowskich. Uzasadnianie ograniczeń swobód unijnych nadrzędnymi względami interesu ogólnego."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych węgierskich przepisów dotyczących opłat eksploatacyjnych i wydobycia. Konieczność wykazania przez państwo członkowskie rzeczywistego i poważnego zagrożenia dla uzasadnienia ograniczeń swobód unijnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak krajowe przepisy gospodarcze mogą być sprzeczne z prawem UE, prowadząc do dyskryminacji. Jest to przykład skutecznego egzekwowania zasad jednolitego rynku przez Komisję Europejską.

Węgry ukarane za dyskryminujące opłaty w budownictwie – Trybunał UE stawia na straży jednolitego rynku!

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy