C-144/24

Trybunał Sprawiedliwości2026-01-22
cjeuswobody_rynkuswoboda_przedsiebiorczosciWysokatrybunal
swoboda przedsiębiorczościdyskryminacjaopłata eksploatacyjnamateriały budowlaneprawo węgierskietrybunał sprawiedliwościuchybienie zobowiązaniom

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że Węgry naruszyły prawo UE, wprowadzając przepisy dotyczące dodatkowej opłaty eksploatacyjnej, które dyskryminują przedsiębiorstwa z innych państw członkowskich.

Komisja Europejska wniosła skargę przeciwko Węgrom, zarzucając naruszenie art. 49 TFUE (swoboda przedsiębiorczości) oraz art. 5 ust. 1 dyrektywy 2015/1535 (procedura informacyjna dotycząca przepisów technicznych). Chodziło o węgierskie przepisy nakładające dodatkową opłatę eksploatacyjną na producentów podstawowych materiałów budowlanych, która w praktyce dotykała głównie przedsiębiorstwa z innych państw członkowskich. Trybunał uznał, że przepisy te stanowią niedozwolone ograniczenie swobody przedsiębiorczości, ponieważ są dyskryminujące i nieuzasadnione nadrzędnymi względami interesu ogólnego. Zarzut dotyczący naruszenia dyrektywy o przepisach technicznych został oddalony z powodu braku wystarczającego uzasadnienia ze strony Komisji.

Skarga Komisji Europejskiej przeciwko Węgrom dotyczyła naruszenia art. 49 TFUE (swoboda przedsiębiorczości) oraz art. 5 ust. 1 dyrektywy 2015/1535 (procedura informacyjna dotycząca przepisów technicznych). Komisja zarzuciła Węgrom, że przepisy dotyczące dodatkowej opłaty eksploatacyjnej (dekret nr 404/2021) oraz obowiązek minimalnego wydobycia (dekret nr 405/2021), a także ramy prawne dla nich (art. 27/A-27/C ustawy o górnictwie), naruszają swobodę przedsiębiorczości. Kluczowym elementem sporu była dodatkowa opłata eksploatacyjna, która wynosiła 90% różnicy między ceną referencyjną a ceną sprzedaży, przy czym ceny referencyjne były niższe od rynkowych. Komisja wykazała, że opłata ta dotyczyła głównie czterech przedsiębiorstw, z których trzy miały siedzibę w innych państwach członkowskich, co stanowiło dyskryminację pośrednią. Trybunał zgodził się z tym argumentem, stwierdzając, że opłata ta ogranicza swobodę przedsiębiorczości i nie jest uzasadniona nadrzędnymi względami interesu ogólnego, takimi jak bezpieczeństwo dostaw czy ochrona konsumentów, ponieważ Węgry nie wykazały istnienia rzeczywistego i poważnego zagrożenia. Zarzut dotyczący naruszenia dyrektywy o przepisach technicznych został oddalony, ponieważ Komisja nie przedstawiła wystarczających dowodów na to, że węgierskie przepisy kwalifikują się jako „inne wymagania” w rozumieniu tej dyrektywy. W konsekwencji Trybunał stwierdził uchybienie zobowiązaniom przez Węgry w zakresie art. 49 TFUE, częściowo uwzględniając skargę.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy te stanowią niedozwolone ograniczenie swobody przedsiębiorczości, ponieważ są dyskryminujące pośrednio i nieuzasadnione nadrzędnymi względami interesu ogólnego.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że dodatkowa opłata eksploatacyjna, ustalona na podstawie cen niższych od rynkowych i nakładana głównie na przedsiębiorstwa spoza Węgier, stanowi dyskryminację pośrednią. Węgry nie wykazały, aby opłata ta była uzasadniona nadrzędnymi względami interesu ogólnego, takimi jak bezpieczeństwo dostaw, ponieważ nie udowodniły istnienia rzeczywistego i poważnego zagrożenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_uchybienie

Strona wygrywająca

Komisja Europejska (częściowo)

Strony

NazwaTypRola
Komisja Europejskainstytucja_ueskarżąca
Węgrypanstwo_czlonkowskiepozwana

Przepisy (10)

Główne

TFUE art. 49

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Zakazuje ograniczeń swobody przedsiębiorczości, w tym ukrytych form dyskryminacji.

Dyrektywa 2015/1535 art. 1 § 1 lit. d)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/1535

Definicja 'innych wymagań'.

Dyrektywa 2015/1535 art. 5 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/1535

Obowiązek państw członkowskich do przekazywania Komisji projektów przepisów technicznych.

Ustawa o górnictwie art. 27/A

Ustawa nr XLVIII z 1993 r. o górnictwie

Ramy prawne dla środków nadzoru rynku.

Ustawa o górnictwie art. 27/B

Ustawa nr XLVIII z 1993 r. o górnictwie

Obowiązek minimalnego wydobycia.

Ustawa o górnictwie art. 27/C

Ustawa nr XLVIII z 1993 r. o górnictwie

Dodatkowa opłata eksploatacyjna.

Dekret nr 404/2021 art. 1

Dekret rządowy nr 404/2021

Szczegółowe zasady dodatkowej opłaty eksploatacyjnej.

Dekret nr 405/2021 art. 1

Dekret rządowy nr 405/2021

Szczegółowe zasady obowiązku minimalnego wydobycia.

Pomocnicze

TFUE art. 54

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Definicja przedsiębiorstw.

Dyrektywa 2015/1535 art. 1 § 1 lit. g)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/1535

Definicja 'projektu przepisów technicznych'.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy węgierskie dotyczące dodatkowej opłaty eksploatacyjnej stanowią dyskryminację pośrednią przedsiębiorstw z innych państw członkowskich. Dodatkowa opłata eksploatacyjna nie jest uzasadniona nadrzędnymi względami interesu ogólnego, ponieważ Węgry nie wykazały istnienia rzeczywistego i poważnego zagrożenia dla bezpieczeństwa dostaw. Przepisy dotyczące dodatkowej opłaty eksploatacyjnej ograniczają swobodę przedsiębiorczości i nie są proporcjonalne.

Odrzucone argumenty

Obowiązek minimalnego wydobycia nie stanowi ograniczenia swobody przedsiębiorczości. Przepisy ramowe (art. 27/A-27/C ustawy o górnictwie) nie stanowią naruszenia swobody przedsiębiorczości, ponieważ nie zostały wdrożone. Komisja nie wykazała naruszenia dyrektywy 2015/1535 dotyczącej przepisów technicznych.

Godne uwagi sformułowania

ograniczenie swobody przedsiębiorczości należy uznać wszelkie środki, które uniemożliwiają, utrudniają lub czynią mniej atrakcyjnym korzystanie z tej swobody nie można uznać, iż cel polegający na zapewnieniu bezpieczeństwa dostaw dla sektora budowlanego w zakresie niektórych podstawowych surowców [...] stanowi „podstawowy interes społeczeństwa”

Skład orzekający

M.L. Arastey Sahún

prezeska izby

J. Passer

sędzia

E. Regan

sędzia

D. Gratsias

sędzia

B. Smulders

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 49 TFUE w kontekście krajowych przepisów gospodarczych, które mogą prowadzić do dyskryminacji pośredniej przedsiębiorstw z innych państw członkowskich. Uzasadnianie ograniczeń swobód unijnych nadrzędnymi względami interesu ogólnego."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych węgierskich przepisów dotyczących opłat eksploatacyjnych i wydobycia. Konieczność wykazania przez państwo członkowskie rzeczywistego i poważnego zagrożenia dla uzasadnienia ograniczeń swobód unijnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak krajowe przepisy gospodarcze mogą być sprzeczne z prawem UE, prowadząc do dyskryminacji. Jest to przykład skutecznego egzekwowania zasad jednolitego rynku przez Komisję Europejską.

Węgry ukarane za dyskryminujące opłaty w budownictwie – Trybunał UE stawia na straży jednolitego rynku!

Sektor

budownictwo

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę