C-144/04

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2005-11-22
cjeuprawo_pracyrowne_traktowanie_w_zatrudnieniuWysokatrybunal
dyskryminacjawiekpraca na czas określonyprawo pracyrówność traktowaniaTSUEprawo UE

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że niemieckie przepisy zezwalające na zawieranie umów na czas określony z pracownikami powyżej 52. roku życia bez obiektywnego uzasadnienia są sprzeczne z prawem UE, naruszając zasadę równego traktowania ze względu na wiek.

Sprawa dotyczyła zgodności niemieckich przepisów dotyczących umów na czas określony dla osób starszych z prawem UE. Pracownik, który ukończył 56 lat, zawarł umowę na czas określony, która została uzasadniona jego wiekiem. Sąd krajowy pytał, czy przepisy te są zgodne z dyrektywami UE dotyczącymi pracy na czas określony i równego traktowania. Trybunał stwierdził, że niemieckie przepisy zezwalające na zawieranie umów na czas określony z pracownikami powyżej 52. roku życia bez obiektywnego uzasadnienia naruszają zasadę równego traktowania ze względu na wiek, stanowiącą ogólną zasadę prawa wspólnotowego.

Sprawa C-144/04 dotyczyła wykładni dyrektyw UE w zakresie umów o pracę na czas określony i równego traktowania w zatrudnieniu, w szczególności dyskryminacji ze względu na wiek. Niemieckie przepisy (art. 14 ust. 3 TzBfG) zezwalały na zawieranie umów o pracę na czas określony z pracownikami, którzy ukończyli 52. rok życia, bez konieczności obiektywnego uzasadnienia. Pracownik Werner Mangold, mający 56 lat, zawarł taką umowę. Sąd krajowy (Arbeitsgericht München) zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniami prejudycjalnymi dotyczącymi zgodności tych przepisów z klauzulą 8 Porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony oraz z art. 6 dyrektywy 2000/78 ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy. Trybunał orzekł, że klauzula 8 pkt 3 Porozumienia ramowego nie stoi na przeszkodzie obniżeniu granicy wieku dla zawierania umów na czas określony, jeśli jest to uzasadnione celem promowania zatrudnienia. Jednakże, w odniesieniu do dyrektywy 2000/78, Trybunał stwierdził, że niemieckie przepisy zezwalające na zawieranie umów na czas określony z pracownikami powyżej 52. roku życia bez obiektywnego uzasadnienia są sprzeczne z zasadą równego traktowania ze względu na wiek, która jest ogólną zasadą prawa wspólnotowego. Trybunał podkreślił, że sądy krajowe mają obowiązek zapewnić pełną skuteczność prawa wspólnotowego, niestosując przepisów krajowych sprzecznych z zasadą niedyskryminacji, nawet jeśli termin transpozycji dyrektywy jeszcze nie upłynął. W konsekwencji, niemieckie przepisy w tym zakresie zostały uznane za niezgodne z prawem UE.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te są sprzeczne z art. 6 ust. 1 dyrektywy 2000/78, ponieważ stanowią one niedopuszczalne odmienne traktowanie ze względu na wiek, które nie jest obiektywnie i racjonalnie uzasadnione zgodnym z przepisami celem, a środki służące jego realizacji nie są właściwe i konieczne.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że niemieckie przepisy, które zezwalają na zawieranie umów na czas określony z pracownikami powyżej 52. roku życia bez obiektywnego uzasadnienia, naruszają zasadę równego traktowania ze względu na wiek. Choć celem takich przepisów może być promowanie zatrudnienia osób starszych, to samo kryterium wieku, bez uwzględnienia innych czynników, jest niewystarczające i nieproporcjonalne. Sąd krajowy ma obowiązek niestosowania przepisów krajowych sprzecznych z prawem UE.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (w części dotyczącej niezgodności z dyrektywą 2000/78)

Strony

NazwaTypRola
Werner Mangoldosoba_fizycznaskarżący
Rüdiger Helmosoba_fizycznapozwany
Rząd niemieckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Wspólnot Europejskichinstytucja_ueinterwenient

Przepisy (21)

Główne

Dyrektywa 2000/78/WE art. 6 § 1

Dyrektywa Rady 2000/78/WE

Pomocnicze

Porozumienie ramowe art. 2 § 1

Porozumienie ramowe w sprawie pracy na czas określony

Porozumienie ramowe art. 5 § 1

Porozumienie ramowe w sprawie pracy na czas określony

Porozumienie ramowe art. 8 § 3

Porozumienie ramowe w sprawie pracy na czas określony

Dyrektywa 2000/78/WE art. 1

Dyrektywa Rady 2000/78/WE

Dyrektywa 2000/78/WE art. 2 § 1

Dyrektywa Rady 2000/78/WE

Dyrektywa 2000/78/WE art. 2 § 2

Dyrektywa Rady 2000/78/WE

Dyrektywa 2000/78/WE art. 3 § 1

Dyrektywa Rady 2000/78/WE

Dyrektywa 2000/78/WE art. 18 § 1

Dyrektywa Rady 2000/78/WE

Dyrektywa 2000/78/WE art. 18 § 2

Dyrektywa Rady 2000/78/WE

TzBfG z 1996 r. art. 1 § 1

Ustawa o wspieraniu zatrudnienia (Beschäftigungsförderungsgesetz)

TzBfG z 1996 r. art. 1 § 2

Ustawa o wspieraniu zatrudnienia (Beschäftigungsförderungsgesetz)

TzBfG z 1996 r. art. 1 § 3

Ustawa o wspieraniu zatrudnienia (Beschäftigungsförderungsgesetz)

TzBfG art. 1

Ustawa o pracy w niepełnym wymiarze czasu, umowach o pracę na czas określony oraz zmieniająca i uchylająca przepisy prawa pracy

TzBfG art. 14 § 1

Ustawa o pracy w niepełnym wymiarze czasu, umowach o pracę na czas określony oraz zmieniająca i uchylająca przepisy prawa pracy

TzBfG art. 14 § 2

Ustawa o pracy w niepełnym wymiarze czasu, umowach o pracę na czas określony oraz zmieniająca i uchylająca przepisy prawa pracy

TzBfG art. 14 § 3

Ustawa o pracy w niepełnym wymiarze czasu, umowach o pracę na czas określony oraz zmieniająca i uchylająca przepisy prawa pracy

TzBfG art. 14 § 4

Ustawa o pracy w niepełnym wymiarze czasu, umowach o pracę na czas określony oraz zmieniająca i uchylająca przepisy prawa pracy

ustawa z 2002 r. art. 14 § 3

Ustawa o nowoczesnych usługach na rynku pracy

art. 234 WE

Traktat WE

art. 13 WE

Traktat WE

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niemieckie przepisy zezwalające na zawieranie umów na czas określony z pracownikami powyżej 52. roku życia bez obiektywnego uzasadnienia naruszają zasadę równego traktowania ze względu na wiek, która jest ogólną zasadą prawa wspólnotowego. Sądy krajowe mają obowiązek niestosowania przepisów krajowych sprzecznych z prawem UE, nawet jeśli termin transpozycji dyrektywy jeszcze nie upłynął.

Odrzucone argumenty

Obniżenie granicy wieku dla zawierania umów na czas określony nie stanowi naruszenia klauzuli 8 Porozumienia ramowego, jeśli jest niezależne od wykonywania porozumienia i służy promowaniu zatrudnienia.

Godne uwagi sformułowania

zasada niedyskryminacji ze względu na wiek powinna zostać uznana za zasadę ogólną prawa wspólnotowego Na sądzie krajowym spoczywa obowiązek zagwarantowania – w ramach jego kompetencji – ochrony prawnej wynikającej z prawa wspólnotowego oraz zapewnienia jej pełnej skuteczności poprzez niestosowanie jakichkolwiek przepisów prawa krajowego, które mogą być z nim sprzeczne

Skład orzekający

P. Jann

prezes_pierwszej_izby_pelniacy_obowiazki_prezesa

C. W. A. Timmermans

prezes_izby

A. Rosas

prezes_izby

K. Schiemann

prezes_izby

R. Schintgen

sprawozdawca

S. von Bahr

sedzia

J. N. Cunha Rodrigues

sedzia

R. Silva de Lapuerta

sedzia

K. Lenaerts

sedzia

E. Juhász

sedzia

G. Arestis

sedzia

A. Borg Barthet

sedzia

M. Ilešič

sedzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że dyskryminacja ze względu na wiek jest niedopuszczalna w prawie UE, nawet jeśli przepisy krajowe wydają się uzasadnione celami polityki zatrudnienia, jeśli nie są proporcjonalne i konieczne. Podkreślenie obowiązku sądów krajowych do stosowania prawa UE."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych niemieckich przepisów dotyczących umów na czas określony dla osób starszych, ale zasady są uniwersalne dla całej UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu dyskryminacji ze względu na wiek na rynku pracy i pokazuje, jak prawo UE chroni pracowników przed nieuzasadnionymi ograniczeniami zatrudnienia.

Czy wiek może być przeszkodą w zatrudnieniu? TSUE mówi jasno: dyskryminacja ze względu na wiek jest zakazana!

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI