C-143/23

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2025-10-30

cjeuochrona_konsumentowkredyty konsumenckie, prawo odstąpienia od umowyWysokatrybunal

kredyt konsumenckiprawo odstąpieniaochrona konsumentówumowa powiązanastopa odsetek za opóźnienierekompensatautrata wartości pojazduTSUEdyrektywa 2008/48/WE

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł w sprawie kredytów konsumenckich na zakup pojazdów, wyjaśniając zasady odstąpienia od umowy, obliczania rekompensaty za utratę wartości pojazdu oraz naliczania odsetek w przypadku braku pełnych informacji o stopie odsetek za opóźnienie.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 2008/48/WE w kontekście umów o kredyt konsumencki na zakup pojazdów. Konsumenci KI i FA odstąpili od umów, kwestionując sposób naliczania rekompensaty za utratę wartości pojazdu oraz brak pełnych informacji o stopie odsetek za opóźnienie. Landgericht Ravensburg zwrócił się do TSUE z pytaniami dotyczącymi m.in. rozpoczęcia biegu terminu na odstąpienie od umowy, możliwości nadużycia prawa do odstąpienia oraz skutków prawnych odstąpienia od umowy powiązanej.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 2008/48/WE w sprawie umów o kredyt konsumencki, złożony przez Landgericht Ravensburg w ramach sporów między konsumentami KI i FA a bankami Mercedes-Benz Bank AG i Volkswagen Bank GmbH. Spory dotyczyły skuteczności odstąpienia od umów o kredyt na zakup pojazdów, zawartych przez konsumentów. Kluczowe kwestie obejmowały: sposób obliczania rekompensaty za utratę wartości finansowanego pojazdu po odstąpieniu od umowy, pełną harmonizację przepisów dotyczących skutków odstąpienia od umowy powiązanej, obowiązek zapłaty odsetek po odstąpieniu od umowy, rozpoczęcie biegu terminu na odstąpienie od umowy w przypadku braku wskazania stopy odsetek za opóźnienie oraz możliwość uznania odstąpienia za nadużycie prawa. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że termin na odstąpienie od umowy nie rozpoczyna biegu, gdy w umowie nie wskazano stopy odsetek za opóźnienie w postaci konkretnej wartości procentowej, dopóki informacja ta nie zostanie należycie przekazana. Stwierdził również, że kredytodawca nie może skutecznie podnieść zarzutu nadużycia prawa do odstąpienia, jeśli wymagane informacje nie zostały podane. Odnosząc się do sposobu obliczania rekompensaty za utratę wartości pojazdu, TSUE uznał, że metoda oparta wyłącznie na różnicy między ceną zakupu a odsprzedaży, uwzględniająca elementy niezwiązane z używaniem pojazdu (marże, koszty odsprzedaży, VAT), stoi w sprzeczności z zasadą skuteczności prawa do odstąpienia, jeśli prowadzi do nieproporcjonalnego obciążenia konsumenta. Jednocześnie Trybunał uznał, że dyrektywa nie dokonuje pełnej harmonizacji skutków odstąpienia od umowy powiązanej i nie stoi na przeszkodzie krajowym uregulowaniom nakładającym na konsumenta obowiązek zapłaty odsetek za okres od wypłaty kredytu do zwrotu pojazdu, pod warunkiem przestrzegania zasad równoważności i skuteczności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism

Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Metoda obliczania rekompensaty, która uwzględnia elementy niezwiązane z używaniem pojazdu przez konsumenta (marże handlowe, koszty odsprzedaży, VAT), może naruszać zasadę skuteczności prawa do odstąpienia od umowy, jeśli prowadzi do nieproporcjonalnego obciążenia konsumenta lub czyni skorzystanie z prawa niemożliwym lub nadmiernie utrudnionym.

Uzasadnienie

TSUE stwierdził, że rekompensata powinna odzwierciedlać rzeczywisty spadek wartości pojazdu wynikający z używania go przez konsumenta. Metoda uwzględniająca koszty odsprzedaży, marże i VAT nie spełnia tego wymogu, ponieważ obciąża konsumenta kosztami niezwiązanymi z jego użytkowaniem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

konsumenci (w zakresie interpretacji prawa UE)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
KI	osoba_fizyczna	strona w postępowaniu głównym
FA	osoba_fizyczna	strona w postępowaniu głównym
Mercedes-Benz Bank AG	spolka	pozwany
Volkswagen Bank GmbH	spolka	pozwany
Rząd czeski	panstwo_czlonkowskie	interwenient
Komisja Europejska	instytucja_ue	interwenient

Przepisy (14)

Główne

Dyrektywa 2008/48/WE art. 10 § 2

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki

W umowie o kredyt należy w sposób jasny i zwięzły określić stopę oprocentowania mającą zastosowanie do opóźnionych płatności obowiązującą w chwili zawarcia umowy o kredyt oraz ustalenia dotyczące jej zmian, a także, w stosownych przypadkach, opłaty z tytułu zaległości w spłacie. Brak wskazania tej informacji w postaci konkretnej wartości procentowej uniemożliwia rozpoczęcie biegu terminu na odstąpienie od umowy.

Dyrektywa 2008/48/WE art. 14 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki

Konsumentowi przysługuje prawo do odstąpienia od umowy o kredyt bez podania przyczyny w terminie czternastu dni kalendarzowych. Okres ten rozpoczyna bieg w dniu zawarcia umowy lub w dniu otrzymania warunków umowy i informacji, jeśli przypada po dniu zawarcia umowy. Termin ten nie rozpoczyna biegu, jeśli brak jest wymaganych informacji, w tym o stopie odsetek za opóźnienie.

Dyrektywa 2008/48/WE art. 14 § 3

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki

W przypadku odstąpienia od umowy konsument spłaca kapitał oraz odsetki należne od dnia wypłaty kredytu do dnia spłaty kapitału. Dyrektywa nie reguluje szczegółowo skutków odstąpienia od umowy powiązanej, pozostawiając to prawu krajowemu z poszanowaniem zasad UE.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.

Pomocnicze

Dyrektywa 2008/48/WE art. 15 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki

Jeżeli konsument skorzystał z prawa do odstąpienia od umowy dotyczącej dostawy towarów lub usług, przestaje być związany umową o kredyt wiązany.

Dyrektywa 2008/48/WE art. 22 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki

W zakresie, w jakim dyrektywa zawiera zharmonizowane przepisy, państwa członkowskie nie mogą utrzymywać ani wprowadzać przepisów krajowych odbiegających od tych ustanowionych w dyrektywie.

BGB art. 355 § 1