C-138/22
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE uznał się za oczywiście niewłaściwy do rozstrzygnięcia polskiego sporu dotyczącego wyboru podstawy prawnej nieważności umowy kredytowej, wskazując, że nie jest to zadanie dla TSUE.
Sąd Rejonowy w Warszawie zwrócił się do TSUE z pytaniem prejudycjalnym dotyczącym wykładni dyrektywy o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich w kontekście polskiego prawa cywilnego. Spór dotyczył umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej, gdzie konsumenci domagali się stwierdzenia nieważności umowy z powodu nieuczciwych warunków (art. 385¹ k.c.) lub postanowień sprzecznych z prawem (art. 58 k.c.). TSUE, analizując wniosek, stwierdził, że sąd krajowy nie potrzebuje wykładni prawa UE, a jedynie rozstrzygnięcia konfliktu norm krajowych, co wykracza poza jego kompetencje. W konsekwencji, Trybunał uznał się za oczywiście niewłaściwy do udzielenia odpowiedzi.
Sprawa C-138/22 dotyczyła wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożonego przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie. Wniosek miał na celu wykładnię przepisów dyrektywy 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich oraz zasad skuteczności i równoważności. Postępowanie główne toczyło się między konsumentami (TD i SD) a mBank S.A. w przedmiocie zwrotu kwot zapłaconych na podstawie nieuczciwych warunków umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej. Konsumenci domagali się stwierdzenia nieważności umowy, wskazując na nieuczciwe klauzule przeliczeniowe (art. 385¹ § 1 k.c.) oraz na sprzeczność umowy z prawem (art. 58 §§ 1 i 3 k.c.). Sąd odsyłający zauważył rozbieżności w polskim orzecznictwie dotyczące skutków stwierdzenia nieważności umowy w zależności od podstawy prawnej (art. 385¹ k.c. vs. art. 58 k.c.) i pytał, czy sąd krajowy powinien zawsze stwierdzić bezwzględną nieważność umowy, czy też pozostawić konsumentowi wybór podstawy prawnej nieważności. Trybunał Sprawiedliwości UE, powołując się na art. 53 § 2 swojego regulaminu postępowania, stwierdził, że jest oczywiście niewłaściwy do rozpoznania sprawy. Podkreślił, że procedura prejudycjalna służy współpracy między sądami krajowymi a TSUE w celu zapewnienia jednolitej wykładni prawa UE, a nie wydawania opinii doradczych w kwestiach czysto krajowych. W ocenie TSUE, sąd odsyłający nie potrzebował wykładni prawa UE, a jedynie rozstrzygnięcia konfliktu między dwiema normami prawa krajowego, co wykracza poza kompetencje Trybunału. W związku z tym, TSUE postanowił nie rozpatrywać sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Trybunał Sprawiedliwości UE jest oczywiście niewłaściwy do udzielenia odpowiedzi na to pytanie, ponieważ nie dotyczy ono wykładni prawa Unii, a jedynie rozstrzygnięcia konfliktu norm prawa krajowego.
Uzasadnienie
TSUE podkreślił, że procedura prejudycjalna służy wykładni prawa UE, a nie rozstrzyganiu sporów krajowych lub konfliktów między normami krajowymi. Sąd odsyłający nie potrzebował wykładni prawa UE do rozstrzygnięcia sprawy, a jedynie rozstrzygnięcia kwestii czysto krajowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Strona wygrywająca
brak rozstrzygnięcia merytorycznego
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| TD | osoba_fizyczna | skarżący |
| SD | osoba_fizyczna | skarżący |
| mBank S.A. | spolka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
Dyrektywa 93/13/EWG art. 6 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Państwa członkowskie stanowią, że na mocy prawa krajowego nieuczciwe warunki w umowach zawieranych przez sprzedawców lub dostawców z konsumentami nie będą wiążące dla konsumenta, a umowa w pozostałej części będzie nadal obowiązywała strony, jeżeli jest to możliwe po wyłączeniu z niej nieuczciwych warunków.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 7 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Zarówno w interesie konsumentów, jak i konkurentów państwa członkowskie zapewnią stosowne i skuteczne środki mające na celu zapobieganie dalszemu stosowaniu nieuczciwych warunków w umowach zawieranych przez sprzedawców lub dostawców z konsumentami.
k.c. art. 58 § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy.
k.c. art. 58 § 3
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
Jeżeli nieważnością jest dotknięta tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, iż bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana.
k.c. art. 385 § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Procedura odesłania prejudycjalnego.
Regulamin postępowania art. 53 § 2
Regulamin postępowania przed Trybunałem
Trybunał może w każdej chwili wydać postanowienie z uzasadnieniem, bez dalszych czynności procesowych, jeżeli jest oczywiście niewłaściwy do rozpoznania sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
TSUE nie jest właściwy do rozstrzygania sporów krajowych i konfliktów norm krajowych. Procedura prejudycjalna służy wykładni prawa UE, a nie udzielaniu opinii doradczych w kwestiach hipotetycznych lub czysto krajowych.
Godne uwagi sformułowania
Oczywisty brak właściwości Odesłanie prejudycjalne nie ma służyć wydawaniu opinii doradczych w przedmiocie kwestii ogólnych lub hipotetycznych, lecz ma być podyktowane rzeczywistą potrzebą skutecznego rozstrzygnięcia sporu. Do Trybunału nie należy orzekanie w tej kwestii.
Skład orzekający
L. S. Rossi
prezes izby
S. Rodin
sprawozdawca
O. Spineanu-Matei
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Potwierdzenie kompetencji TSUE w procedurze prejudycjalnej i braku właściwości do rozstrzygania sporów krajowych."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy sąd krajowy potrzebuje rozstrzygnięcia konfliktu norm krajowych, a nie wykładni prawa UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 3/10
Sprawa jest interesująca z perspektywy prawników procesowych i specjalistów od prawa UE, ponieważ ilustruje granice kompetencji TSUE w procedurze prejudycjalnej. Dla szerszej publiczności może być mniej atrakcyjna ze względu na proceduralny charakter rozstrzygnięcia.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI