C-131/13, C-163/13 i C-164/13

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2014-12-18
cjeupodatkiVAT — transakcje wewnątrzwspólnotowe, oszustwa podatkoweWysokatrybunal
VAToszustwo podatkoweprawo UEodliczenie VATzwolnienie VATzwrot VATtransakcje wewnątrzwspólnotowezasada neutralności VATnadużycie prawa

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że organy podatkowe mogą odmówić prawa do odliczenia, zwolnienia lub zwrotu VAT w przypadku oszustwa, nawet jeśli prawo krajowe tego nie przewiduje.

W sprawach połączonych C-131/13, C-163/13 i C-164/13 Trybunał Sprawiedliwości UE rozpatrywał kwestię odmowy przyznania praw do odliczenia, zwolnienia lub zwrotu VAT w przypadku oszustwa podatkowego. Sprawy dotyczyły niderlandzkich spółek, które uczestniczyły w transakcjach wewnątrzwspólnotowych, w których doszło do oszustwa VAT. Trybunał stwierdził, że organy podatkowe i sądy krajowe są zobowiązane odmówić przyznania tych praw, gdy podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć o udziale w oszustwie, nawet jeśli prawo krajowe nie zawiera przepisów przewidujących taką odmowę. Wnioski w sprawach C-163/13 i C-164/13 zostały uznane za niedopuszczalne jako hipotetyczne.

W niniejszym orzeczeniu Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) rozstrzygnął kluczową kwestię dotyczącą prawa do odliczenia, zwolnienia i zwrotu podatku od wartości dodanej (VAT) w kontekście oszustw podatkowych. Sprawy C-131/13, C-163/13 i C-164/13 dotyczyły niderlandzkich spółek, które uczestniczyły w transakcjach wewnątrzwspólnotowych, a organy podatkowe odmówiły im przyznania wskazanych praw, powołując się na udział w oszustwie VAT. Sąd odsyłający, Hoge Raad der Nederlanden, zwrócił się do TSUE z pytaniami, czy organy krajowe muszą odmówić przyznania tych praw, nawet jeśli prawo krajowe nie przewiduje takiej możliwości, a także jakie są konsekwencje, gdy oszustwo miało miejsce w innym państwie członkowskim. TSUE, opierając się na swoim utrwalonym orzecznictwie, podkreślił, że zwalczanie oszustw, unikania opodatkowania i nadużyć jest celem prawa UE. Stwierdził, że podatnik nie może powoływać się na przepisy prawa UE w celach nieuczciwych lub stanowiących nadużycie. W związku z tym, TSUE orzekł, że krajowe organy i sądy powinny odmówić przyznania praw do odliczenia, zwolnienia lub zwrotu VAT, gdy obiektywne okoliczności wskazują na udział podatnika w oszustwie, nawet jeśli prawo krajowe nie zawiera wyraźnych przepisów w tym zakresie. TSUE wyjaśnił, że odmowa ta nie jest sankcją, lecz wynika z faktu niespełnienia obiektywnych przesłanek wymaganych do uzyskania danego prawa. Trybunał uznał również, że nie ma znaczenia, czy oszustwo miało miejsce w innym państwie członkowskim, ani czy podatnik spełnił formalne wymogi w państwie, w którym ubiega się o prawa. Wnioski w sprawach C-163/13 i C-164/13 zostały uznane za niedopuszczalne, ponieważ opierały się na hipotetycznym założeniu istnienia oszustwa, które nie zostało stwierdzone przez sąd krajowy. W konsekwencji, TSUE udzielił odpowiedzi na pytania w sprawie C-131/13, ustanawiając ważny precedens w zakresie zwalczania oszustw VAT w transakcjach wewnątrzwspólnotowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, krajowe organy i sądy powinny odmówić przyznania tych praw, gdy podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć o udziale w oszustwie, nawet w braku przepisów krajowych.

Uzasadnienie

TSUE podkreślił, że zwalczanie oszustw jest celem prawa UE i podatnik nie może powoływać się na przepisy UE w celach nieuczciwych. Odmowa przyznania prawa jest konsekwencją niespełnienia obiektywnych przesłanek wymaganych przez dyrektywę, a nie sankcją.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

organy podatkowe (w sprawie C-131/13)

Strony

NazwaTypRola
Staatssecretaris van Financiënorgan_krajowypozwany
Schoenimport „Italmoda” Mariano Previti vofspolkaskarżący
Turbu.com BVspolkaskarżący
Turbu.com Mobile Phone’s BVspolkaskarżący
Rząd niderlandzkiorgan_krajowyinterwenient
Rząd włoskiorgan_krajowyinterwenient
Rząd Zjednoczonego Królestwaorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (6)

Główne

szósta dyrektywa art. 17 § 2 lit. a), d)

Szósta dyrektywa Rady 77/388/EWG

Prawo do odliczenia VAT od towarów i usług używanych do celów transakcji podlegających opodatkowaniu.

szósta dyrektywa art. 17 § 3 lit. b)

Szósta dyrektywa Rady 77/388/EWG

Prawo do odliczenia lub zwrotu VAT w zakresie, w jakim towary i usługi są częścią transakcji zwolnionych.

szósta dyrektywa art. 28a § 1 lit. a)

Szósta dyrektywa Rady 77/388/EWG

Przedmiotem podatku VAT są również odpłatne wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów.

szósta dyrektywa art. 28b § Część A ust. 2

Szósta dyrektywa Rady 77/388/EWG

Miejsce wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów jest miejscem, które nadało numer identyfikacji VAT nabywcy, o ile nabycie nie zostało opodatkowane zgodnie z miejscem zakończenia wysyłki.

szósta dyrektywa art. 28c § Część A lit. a)

Szósta dyrektywa Rady 77/388/EWG

Zwolnienie z VAT dla dostaw towarów wysyłanych do innego państwa członkowskiego dla podatnika działającego w tym innym państwie.

Pomocnicze

wet op de omzetbelasting art. 9, 15, 17b i 30

Ustawa o podatku obrotowym (Niderlandy)

Przepisy transponujące szóstą dyrektywę do prawa niderlandzkiego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zwalczanie oszustw, unikania opodatkowania i nadużyć jest celem prawa UE. Podatnik nie może powoływać się na normy prawa UE w celach nieuczciwych lub stanowiących nadużycie. Odmowa przyznania prawa do odliczenia, zwolnienia lub zwrotu VAT jest konsekwencją niespełnienia obiektywnych przesłanek wymaganych przez dyrektywę w przypadku oszustwa. Nie ma znaczenia, czy oszustwo miało miejsce w innym państwie członkowskim, ani czy podatnik spełnił formalne wymogi w państwie wniosku.

Odrzucone argumenty

Prawo krajowe nie przewiduje odmowy przyznania praw do VAT w przypadku oszustwa. Odmowa przyznania praw do VAT stanowiłaby sankcję, co jest niedopuszczalne bez wyraźnego przepisu. Pytania w sprawach C-163/13 i C-164/13 są hipotetyczne, ponieważ nie stwierdzono oszustwa.

Godne uwagi sformułowania

Podmioty prawa nie mogą powoływać się na normy prawa Unii w celach nieuczciwych lub stanowiących nadużycie. Odmowa przyznania prawa do odliczenia [...] nie sprzeciwia się temu, aby owego prawa odmówiono podatnikowi w wypadku udziału w oszustwie. Oszustwo dotyczące podatku VAT [...] często charakteryzuje się tym, że z odrębnego punktu widzenia jednego państwa członkowskiego przesłanki wymagane do powołania się na prawo z dziedziny podatku VAT wydają się spełnione, ponieważ właśnie szczególna kombinacja transakcji dokonanych w kilku państwach członkowskich skutkuje układem stanowiącym oszustwo w odniesieniu do tych transakcji rozważanych jako całość.

Skład orzekający

A. Tizzano

prezes izby

S. Rodin

sprawozdawca

A. Borg Barthet

sędzia

E. Levits

sędzia

F. Biltgen

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyznania praw do VAT w przypadku udowodnionego udziału podatnika w oszustwie, nawet przy braku przepisów krajowych lub gdy oszustwo miało miejsce w innym państwie członkowskim."

Ograniczenia: Wymaga udowodnienia oszustwa na podstawie obiektywnych okoliczności; nie dotyczy sytuacji, gdy podatnik działał w dobrej wierze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu oszustw VAT w transakcjach wewnątrzwspólnotowych i wyjaśnia, jak prawo UE pozwala na walkę z tym zjawiskiem, nawet przy braku odpowiednich przepisów krajowych. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Oszustwo VAT w transakcjach unijnych? TSUE: Można odmówić prawa do odliczenia, nawet jeśli prawo krajowe milczy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI