C-130/24

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2025-05-08
cjeuprawo_ue_ogolneobywatelstwo UE, prawo pobytuWysokatrybunal
obywatelstwo UEprawo pobytuobywatel państwa trzeciegodzieckoopieka rodzicielskawizaTFUEswoboda przemieszczania się

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że pochodne prawo pobytu obywatela państwa trzeciego, sprawującego opiekę nad dzieckiem będącym obywatelem UE, wynika bezpośrednio z prawa Unii i nie może być uzależnione od uzyskania wizy a posteriori.

Sprawa dotyczyła obywatelki państwa trzeciego, która sprawowała wyłączną pieczę nad swoim małoletnim dzieckiem posiadającym obywatelstwo niemieckie. Kobieta ubiegała się o zezwolenie na pobyt w Niemczech, jednak władze odmówiły, powołując się na nielegalny wjazd i brak wymaganej wizy. Sąd administracyjny w Düsseldorfie zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniem, czy prawo pobytu wynikające z art. 20 TFUE jest prawem pochodnym, które powstaje automatycznie z prawa UE i czy może być uzależnione od uzyskania wizy a posteriori. Trybunał stwierdził, że prawo to wynika bezpośrednio z prawa Unii i nie może być warunkowane uzyskaniem wizy, gdyż podważałoby to jego skuteczność.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez niemiecki sąd administracyjny w sprawie obywatelki państwa trzeciego (YC), która sprawowała wyłączną pieczę nad swoim małoletnim dzieckiem posiadającym obywatelstwo niemieckie. YC wjechała do strefy Schengen na podstawie wizy studenckiej, a następnie złożyła wniosek o zezwolenie na pobyt w Niemczech w celu sprawowania opieki rodzicielskiej. Miasto Wuppertal odmówiło wydania zezwolenia, wskazując na nielegalny pobyt YC na terytorium Niemiec oraz na fakt, że nie posiadała ona wymaganej wizy do celów pobytowych. Sąd odsyłający miał wątpliwości, czy prawo pobytu wynikające z art. 20 TFUE (obywatelstwo Unii i związane z nim prawo do swobodnego przemieszczania się) powstaje automatycznie z prawa Unii i czy może być uzależnione od uzyskania wizy a posteriori. Trybunał Sprawiedliwości UE, rozpatrując pytanie drugie, orzekł, że pochodne prawo pobytu obywatela państwa trzeciego, będącego członkiem rodziny obywatela Unii, wynika bezpośrednio z prawa Unii i nie ma charakteru konstytutywnego, co oznacza, że dokument pobytowy wydany przez organy krajowe jest jedynie aktem deklaratoryjnym. Odpowiadając na pytanie trzecie, Trybunał stwierdził, że prawo to powstaje z chwilą powstania stosunku zależności między obywatelem państwa trzeciego a obywatelem Unii, a nie z chwilą złożenia wniosku. W odpowiedzi na pytanie pierwsze, Trybunał uznał, że art. 20 TFUE stoi na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, które uzależnia przyznanie pochodnego prawa pobytu od uzyskania wizy a posteriori w państwie trzecim. Taki wymóg jest sprzeczny z celem art. 20 TFUE, ponieważ może pozbawić obywatela Unii możliwości skutecznego korzystania z praw wynikających ze statusu obywatela UE, zmuszając go do opuszczenia terytorium Unii.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Pochodne prawo pobytu wynika bezpośrednio z prawa Unii i nie ma charakteru konstytutywnego.

Uzasadnienie

Trybunał powołuje się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym w szczególnych sytuacjach, gdy odmowa przyznania prawa pobytu obywatelowi państwa trzeciego podważyłaby skuteczność obywatelstwa Unii, prawo to wynika bezpośrednio z art. 20 TFUE. Dokument pobytowy jest jedynie aktem deklaratoryjnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (YC)

Strony

NazwaTypRola
YCosoba_fizycznaskarżący
Stadt Wuppertalorgan_krajowypozwany
Rząd niemieckiorgan_krajowyinterwenient
Rząd duńskiorgan_krajowyinterwenient
Rząd greckiorgan_krajowyinterwenient
Rząd niderlandzkiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (6)

Główne

TFUE art. 20

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Obywatelstwo Unii przyznaje każdemu obywatelowi państwa członkowskiego dodatkowe prawa, w tym prawo do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich. W bardzo szczególnych sytuacjach, gdy odmowa przyznania prawa pobytu obywatelowi państwa trzeciego podważyłaby skuteczność obywatelstwa Unii, prawo to wynika bezpośrednio z art. 20 TFUE.

Pomocnicze

AufenthG art. 5 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o pobycie, działalności zarobkowej i integracji cudzoziemców na terytorium federalnym

Określa warunki wydania dokumentu pobytowego, w tym wymóg braku interesu w deportacji.

AufenthG art. 28 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o pobycie, działalności zarobkowej i integracji cudzoziemców na terytorium federalnym

Dotyczy wydawania zezwolenia na pobyt rodzicom małoletnich obywateli niemieckich w celu sprawowania nad nimi pieczy.

AufenthG art. 95 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o pobycie, działalności zarobkowej i integracji cudzoziemców na terytorium federalnym

Określa sankcje karne za przebywanie na terytorium federalnym bez wymaganego dokumentu pobytowego.

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1612/68 art. 12

Dotyczy swobodnego przepływu pracowników i praw członków ich rodzin.

Dyrektywa Rady 90/364/EWG

Dotyczy prawa pobytu obywateli państw członkowskich, którzy nie wykonują działalności zarobkowej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pochodne prawo pobytu obywatela państwa trzeciego, będącego członkiem rodziny obywatela Unii, wynika bezpośrednio z prawa Unii i nie może być uzależnione od uzyskania wizy a posteriori. Prawo pobytu powstaje z chwilą powstania stosunku zależności, a nie z chwilą złożenia wniosku. Dokument pobytowy wydany na podstawie art. 20 TFUE ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny.

Odrzucone argumenty

Prawo pobytu obywatela państwa trzeciego może być uzależnione od uzyskania wizy a posteriori, jeśli procedura wizowa jest krótka i racjonalna. Prawo pobytu obywatela państwa trzeciego musi być konstytutywnie przyznane przez organy krajowe.

Godne uwagi sformułowania

pochodne prawo pobytu [...] wynika bezpośrednio z art. 20 TFUE dokument pobytowy [...] nie ma charakteru aktu konstytutywnego prawo pobytu [...] powstaje [...] z chwilą powstania stosunku zależności art. 20 TFUE stoi na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, które uzależnia przyznanie [...] prawa pobytu od warunku, zgodnie z którym obywatel ten powinien otrzymać a posteriori wizę w tym państwie trzecim.

Skład orzekający

D. Gratsias

prezes_izby

E. Regan

sprawozdawca

J. Passer

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 20 TFUE w kontekście pochodnego prawa pobytu obywateli państw trzecich, będących członkami rodzin obywateli Unii, zwłaszcza w sprawach dotyczących wymogów wizowych i momentu powstania prawa pobytu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych, 'bardzo szczególnych sytuacji', w których odmowa przyznania prawa pobytu podważyłaby skuteczność obywatelstwa Unii i prawa do swobodnego przemieszczania się.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych praw obywateli UE i ich rodzin, a także kwestii imigracyjnych i wizowych, które są aktualne i budzą duże zainteresowanie.

Czy prawo pobytu Twojej rodziny w UE zależy od wizy? TSUE odpowiada: Niekoniecznie!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI