C-129/20

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2021-02-25
cjeuprawo_pracyurlop rodzicielskiWysokatrybunal
urlop rodzicielskiprawo pracyrówność płcigodzenie życia zawodowego i prywatnegodyrektywa UETSUEprawo luksemburskiezatrudnienie

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że prawo UE dotyczące urlopu rodzicielskiego nie pozwala na uzależnianie przyznania tego urlopu od posiadania statusu pracownika w momencie narodzin dziecka, ale dopuszcza wymóg ciągłego zatrudnienia przez 12 miesięcy poprzedzających urlop.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy UE w sprawie urlopu rodzicielskiego. Pracownica z Luksemburga złożyła wniosek o urlop rodzicielski po urodzeniu bliźniąt, ale odmówiono jej z powodu braku zatrudnienia w momencie narodzin dzieci. Sąd kasacyjny Luksemburga zwrócił się do TSUE z pytaniem, czy przepisy UE dopuszczają takie uzależnienie. Trybunał stwierdził, że prawo UE chroni prawo pracownika do urlopu rodzicielskiego, nie pozwalając na wykluczenie osób, które nie były zatrudnione w momencie narodzin dziecka, ale dopuszczając wymóg minimalnego okresu zatrudnienia przed rozpoczęciem urlopu.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni klauzul dyrektywy Rady 96/34/WE oraz zmienionej dyrektywy 2010/18/UE w sprawie urlopu rodzicielskiego. Sprawa wywodziła się ze sporu między pracownicą (XI) a luksemburską kasą świadczeń rodzinnych (Caisse pour l’avenir des enfants). Pracownica złożyła wniosek o urlop rodzicielski po urodzeniu bliźniąt, jednak odmówiono jej z powodu niespełnienia warunku legalnego zatrudnienia i obowiązkowej przynależności do systemu zabezpieczenia społecznego w dniu narodzin dzieci. Luksemburskie sądy krajowe wydały sprzeczne orzeczenia, co doprowadziło do skierowania sprawy do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Sąd kasacyjny Luksemburga zapytał, czy przepisy UE dotyczące urlopu rodzicielskiego sprzeciwiają się luksemburskiemu przepisowi uzależniającemu przyznanie urlopu od podwójnego warunku: ciągłego zatrudnienia przez 12 miesięcy poprzedzających urlop oraz zatrudnienia w momencie narodzin dziecka. Trybunał, po analizie przepisów i celów dyrektyw, stwierdził, że prawo UE chroni prawo pracownika do urlopu rodzicielskiego, które ma na celu ułatwienie godzenia życia zawodowego z rodzinnym oraz wspieranie równości płci. Trybunał uznał, że przepisy UE nie stoją na przeszkodzie wymogowi ciągłego zatrudnienia przez 12 miesięcy poprzedzających urlop, ale sprzeciwiają się uzależnianiu przyznania urlopu od posiadania statusu pracownika w momencie narodzin dziecka. Orzeczenie podkreśla znaczenie prawa socjalnego Unii i potrzebę szerokiej interpretacji praw pracowniczych.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te stoją na przeszkodzie takiemu uzależnieniu.

Uzasadnienie

Prawo do urlopu rodzicielskiego jest prawem socjalnym Unii Europejskiej, mającym na celu ułatwienie godzenia życia zawodowego z rodzinnym oraz wspieranie równości płci. Interpretacja zawężająca, która wykluczałaby rodziców niepracujących w momencie narodzin dziecka, byłaby sprzeczna z celami i zakresem tych przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (XI)

Strony

NazwaTypRola
XIosoba_fizycznaskarżący
Caisse pour l’avenir des enfantsorgan_krajowypozwany
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (6)

Główne

Dyrektywa 96/34/WE art. Załącznik (Porozumienie ramowe) § Klauzule 1.1, 1.2, 2.1, 2.3 lit. b)

Dyrektywa Rady 96/34/WE z dnia 3 czerwca 1996 r.

Ustanawia minimalne wymogi dotyczące urlopu rodzicielskiego, mające na celu ułatwienie godzenia obowiązków rodzicielskich i zawodowych. Pozwala na uzależnienie przyznania urlopu od kwalifikującego okresu zatrudnienia nieprzekraczającego jednego roku.

Dyrektywa 2010/18/UE art. Załącznik (Zmienione porozumienie ramowe) § Klauzule 1.1, 1.2, 2.1, 3.1 lit. b)

Dyrektywa Rady 2010/18/UE z dnia 8 marca 2010 r.

Wdraża zmienione porozumienie ramowe dotyczące urlopu rodzicielskiego. Utrzymuje możliwość uzależnienia urlopu od okresu zatrudnienia nieprzekraczającego roku, ale sprzeciwia się uzależnianiu go od statusu pracownika w momencie narodzin dziecka.

Pomocnicze

Zmieniona ustawa z dnia 16 kwietnia 1979 r. art. Art. 29 bis

Ustawa z dnia 16 kwietnia 1979 r. określająca ogólne warunki zatrudnienia urzędników państwowych (Luksemburg)

Luksemburski przepis uzależniający przyznanie urlopu rodzicielskiego od zatrudnienia i ubezpieczenia w dniu narodzin dziecka oraz przez 12 miesięcy poprzedzających urlop.

TFUE art. Art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna dla procedury odesłania prejudycjalnego.

TFUE art. Art. 153

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Umożliwia Unii wspieranie i uzupełnianie działań państw członkowskich w dziedzinie polityki społecznej, w tym równości mężczyzn i kobiet.

Karta praw podstawowych art. Art. 33 ust. 2

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Gwarantuje prawo do ochrony socjalnej i pomocy rodzinnej, a także prawo do urlopu rodzicielskiego po urodzeniu lub przysposobieniu dzieci.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo UE dotyczące urlopu rodzicielskiego ma na celu ułatwienie godzenia życia zawodowego z rodzinnym oraz wspieranie równości płci. Indywidualne prawo do urlopu rodzicielskiego nie powinno być interpretowane zawężająco. Wykluczenie rodziców niepracujących w momencie narodzin dziecka byłoby sprzeczne z celami urlopu rodzicielskiego. Podwójny warunek luksemburskiego prawa (zatrudnienie w momencie narodzin i przez 12 miesięcy przed urlopem) w praktyce wydłuża wymóg okresu zatrudnienia ponad dopuszczalny limit jednego roku.

Odrzucone argumenty

Argument Caisse pour l’avenir des enfants, że status pracownika w momencie narodzin dziecka jest konieczny, a wykluczenie niepracujących rodziców jest uzasadnione możliwością zorganizowania opieki nad dzieckiem.

Godne uwagi sformułowania

„indywidualne prawo każdego będącego pracownikiem rodzica do urlopu rodzicielskiego [...] należy rozumieć jako odzwierciedlenie prawa socjalnego Unii, które ma szczególne znaczenie” „nie można interpretować zawężająco” „Wykluczenie rodziców, którzy nie pracowali w chwili narodzin lub przysposobienia ich dziecka, sprowadzałoby się do ograniczenia prawa tych rodziców do ewentualnego skorzystania z urlopu rodzicielskiego w późniejszym okresie ich życia” „podwójny warunek [...] prowadzi w rzeczywistości [...] do wydłużenia warunku dotyczącego okresu zatrudnienia lub stażu pracy, który nie może jednak [...] przekraczać jednego roku”

Skład orzekający

N. Wahl

prezes_izby

A. Prechal

sprawozdawczyni

F. Biltgen

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów UE dotyczących urlopu rodzicielskiego, zwłaszcza w kontekście wymogów dotyczących zatrudnienia w momencie narodzin dziecka oraz wymaganego okresu zatrudnienia."

Ograniczenia: Dotyczy głównie państw członkowskich wdrażających dyrektywy UE dotyczące urlopu rodzicielskiego. Konkretne przepisy krajowe mogą się różnić.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego prawa pracowniczego, jakim jest urlop rodzicielski, i wyjaśnia istotne kwestie związane z dostępem do niego, co jest interesujące dla prawników pracy, rodziców i pracodawców.

Urlop rodzicielski: czy musisz pracować w dniu narodzin dziecka, by go dostać? TSUE odpowiada.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę