C-128/11
Podsumowanie
Sprawa C-128/11 dotyczyła wykładni dyrektywy 2009/24 w sprawie ochrony prawnej programów komputerowych, w szczególności kwestii wyczerpania prawa do rozpowszechniania używanych licencji na oprogramowanie pobrane z Internetu. Spór powstał między UsedSoft GmbH, która sprzedawała takie licencje, a Oracle International Corp., producentem oprogramowania. Oracle twierdziła, że jej licencje są nieprzenoszalne i że sprzedaż używanych licencji narusza jej prawa autorskie, ponieważ wymaga tworzenia kopii oprogramowania. Bundesgerichtshof (sąd odsyłający) zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniami dotyczącymi interpretacji przepisów o wyczerpaniu prawa do rozpowszechniania oraz pojęcia "uprawnionego nabywcy". Trybunał Sprawiedliwości, orzekając w wielkiej izbie, stwierdził, że pierwsza sprzedaż kopii programu komputerowego, nawet jeśli została ona pobrana z Internetu za zgodą podmiotu praw autorskich i towarzyszy jej umowa licencyjna na korzystanie, prowadzi do wyczerpania prawa do jej dalszego rozpowszechniania na terytorium Unii Europejskiej. Uznał, że pojęcie "sprzedaż" w kontekście art. 4 ust. 2 dyrektywy 2009/24 należy interpretować autonomicznie i jednolicie w całej UE, obejmując transakcje, które wiążą się z przeniesieniem prawa własności kopii programu. Trybunał podkreślił, że wyczerpanie prawa dotyczy zarówno kopii materialnych, jak i niematerialnych (pobranych z Internetu), a także że nabywca używanej licencji jest "uprawnionym nabywcą" w rozumieniu art. 5 ust. 1 dyrektywy, co pozwala mu na legalne korzystanie z oprogramowania, w tym na tworzenie kopii niezbędnych do jego użytkowania. Jednocześnie Trybunał zaznaczył, że pierwszy nabywca, sprzedając licencję, musi dezaktywować swoją kopię, a sprzedaż licencji nie uprawnia do podziału pakietu licencyjnego na mniejszą liczbę użytkowników niż pierwotnie zakupiono.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaLegalność obrotu używanymi licencjami na oprogramowanie cyfrowe, wykładnia pojęcia "sprzedaż" i "uprawniony nabywca" w kontekście wyczerpania prawa autorskiego.
Orzeczenie dotyczy specyficznie oprogramowania komputerowego i jego dystrybucji cyfrowej. Nie wyklucza możliwości stosowania innych przepisów prawa autorskiego w odniesieniu do innych utworów.
Zagadnienia prawne (4)
Czy pierwsza sprzedaż kopii programu komputerowego pobranej z Internetu prowadzi do wyczerpania prawa do jej dalszego rozpowszechniania w Unii Europejskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli sprzedaż wiąże się z przeniesieniem prawa własności kopii programu na czas nieoznaczony w zamian za wynagrodzenie.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że pojęcie "sprzedaż" w art. 4 ust. 2 dyrektywy 2009/24 należy interpretować autonomicznie i jednolicie. Transakcja obejmująca pobranie kopii programu z Internetu i zawarcie umowy licencyjnej na korzystanie, jeśli wiąże się z przeniesieniem prawa własności za zapłatą, stanowi "pierwszą sprzedaż", która wyczerpuje prawo do rozpowszechniania.
Czy nabywca używanej licencji na oprogramowanie pobrane z Internetu jest "uprawnionym nabywcą" w rozumieniu art. 5 ust. 1 dyrektywy 2009/24, uprawnionym do tworzenia kopii programu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli prawo do rozpowszechniania kopii zostało wyczerpane przy pierwszej sprzedaży.
Uzasadnienie
Jeśli prawo do rozpowszechniania kopii programu komputerowego zostało wyczerpane zgodnie z art. 4 ust. 2 dyrektywy 2009/24, drugi nabywca tej licencji jest "uprawnionym nabywcą" i może dokonać zwielokrotnienia programu, które jest konieczne do jego użycia zgodnie z zamierzonym celem.
Czy wyczerpanie prawa do rozpowszechniania dotyczy tylko materialnych nośników oprogramowania, czy również kopii pobranych z Internetu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Dotyczy zarówno kopii materialnych, jak i niematerialnych (pobranych z Internetu).
Uzasadnienie
Dyrektywa 2009/24 traktuje ochronę programów komputerowych w każdej formie, a art. 4 ust. 2 nie rozróżnia między kopiami materialnymi a niematerialnymi. Ograniczenie wyczerpania prawa tylko do nośników materialnych uniemożliwiłoby obrót używanym oprogramowaniem cyfrowym.
Czy umowa serwisowania programu komputerowego wpływa na wyczerpanie prawa do rozpowszechniania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa serwisowania nie wpływa na wyczerpanie prawa do rozpowszechniania, ale aktualizacje i poprawki stają się integralną częścią sprzedanej kopii.
Uzasadnienie
Wyczerpanie prawa dotyczy pierwszej sprzedaży kopii programu. Umowy serwisowania są odrębnymi umowami o świadczenie usług. Jednakże, aktualizacje i poprawki dokonane w ramach umowy serwisowania stają się częścią sprzedanej kopii i mogą być używane przez nabywcę bez ograniczeń czasowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| UsedSoft GmbH | spolka | skarżący |
| Oracle International Corp. | spolka | pozwany |
| Irlandia | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd hiszpański | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd francuski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd włoski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (12)
Główne
Dyrektywa 2009/24/WE art. 4 § 1 lit. a
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/24/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie ochrony prawnej programów komputerowych
Prawo wyłączne uprawnionego obejmuje trwałe lub czasowe powielanie programu komputerowego. Czynności takie jak ładowanie, wyświetlanie, uruchamianie, transmitowanie lub przechowywanie programu wymagają zezwolenia, o ile wiążą się z powielaniem.
Dyrektywa 2009/24/WE art. 4 § 1 lit. c
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/24/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie ochrony prawnej programów komputerowych
Prawo wyłączne uprawnionego obejmuje jakąkolwiek formę publicznej dystrybucji, włącznie z wypożyczeniem oryginalnego programu lub jego kopii.
Dyrektywa 2009/24/WE art. 4 § 2
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/24/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie ochrony prawnej programów komputerowych
Pierwsza sprzedaż na terytorium Wspólnoty kopii programu komputerowego przez uprawnionego lub za jego zgodą wyczerpuje prawo dystrybucji na terytorium Wspólnoty tej kopii, z wyjątkiem prawa do kontroli dalszych wypożyczeń.
Dyrektywa 2009/24/WE art. 5 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/24/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie ochrony prawnej programów komputerowych
W braku szczególnych przepisów umownych czynności powielania programu komputerowego nie wymagają zezwolenia uprawnionego, jeśli są konieczne do użycia programu przez uprawnionego nabywcę zgodnie z zamierzonym celem, włącznie z poprawianiem błędów.
Pomocnicze
Dyrektywa 2001/29/WE art. 3 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/29/WE z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym
Prawo do zezwalania lub zabraniania na jakiekolwiek publiczne udostępnianie utworów.
Dyrektywa 2001/29/WE art. 3 § 3
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/29/WE z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym
Czynności publicznego udostępniania nie powodują wyczerpania praw.
Dyrektywa 2001/29/WE art. 4 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/29/WE z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym
Prawo do zezwalania lub zabraniania jakiejkolwiek formy publicznego rozpowszechniania oryginału lub kopii w drodze sprzedaży lub w inny sposób.
Dyrektywa 2001/29/WE art. 4 § 2
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/29/WE z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym
Prawo do rozpowszechniania na obszarze Wspólnoty wyczerpuje się tylko w przypadku pierwszej sprzedaży lub innego przeniesienia własności na obszarze Wspólnoty przez podmiot praw autorskich lub za jego zezwoleniem.
TPA art. 6 § 1
Traktat WIPO o prawie autorskim
Wyłączne prawo zezwalania na publiczne udostępnianie oryginału i zwielokrotnionych egzemplarzy drogą sprzedaży lub innej formy przeniesienia własności.
TPA art. 6 § 2
Traktat WIPO o prawie autorskim
Nie ogranicza swobody określania warunków wyczerpania prawa po pierwszej sprzedaży lub innej formie przeniesienia własności.
UrhG art. 69c § pkt 3 zdanie drugie
Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Niemcy)
Transpozycja art. 4 ust. 2 dyrektywy 2009/24.
UrhG art. 69d § 1
Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Niemcy)
Transpozycja art. 5 ust. 1 dyrektywy 2009/24.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pierwsza sprzedaż kopii programu komputerowego, nawet pobranej z Internetu, prowadzi do wyczerpania prawa do jej dalszego rozpowszechniania. • Nabywca używanej licencji na oprogramowanie jest "uprawnionym nabywcą" w rozumieniu dyrektywy 2009/24. • Wyczerpanie prawa dotyczy zarówno kopii materialnych, jak i niematerialnych (pobranych z Internetu). • Umowa licencyjna na korzystanie z programu, nawet jeśli określana jako "nieprzenoszalna", nie może uniemożliwić wyczerpania prawa do dalszej odsprzedaży kopii, jeśli doszło do pierwszej sprzedaży.
Odrzucone argumenty
Sprzedaż używanych licencji na oprogramowanie narusza prawa autorskie Oracle, ponieważ licencje są nieprzenoszalne i wymagają tworzenia kopii. • Pobranie programu z Internetu i zawarcie umowy licencyjnej nie stanowi "sprzedaży" w rozumieniu art. 4 ust. 2 dyrektywy 2009/24. • Wyczerpanie prawa dotyczy tylko materialnych nośników oprogramowania. • Umowa serwisowania uniemożliwia wyczerpanie prawa, jeśli sprzedawana kopia nie jest tą samą, która została pobrana pierwotnie.
Godne uwagi sformułowania
"sprzedaż kopii programu komputerowego" należy uznać dla celów stosowania tej dyrektywy jako autonomiczne pojęcie prawa Unii, które należy interpretować na jej terytorium w sposób jednolity • transakcja handlowa pociągająca za sobą [...] wyczerpanie prawa do rozpowszechniania dotyczącego kopii programu komputerowego wiąże się z przeniesieniem prawa własności tej kopii • skuteczność (effet utile) tego przepisu stanęłaby pod znakiem zapytania ze względu na to, iż do obejścia zasady wyczerpania wystarczyłoby, aby dostawcy określali zawarte przez nich umowy sprzedaży jako umowy „licencyjne” • prawodawca unijny miał zamiar zrównać, dla celów przyznanej w dyrektywie 2009/24 ochrony, materialne i niematerialne kopie programów komputerowych • ograniczenie zastosowania przewidzianej w art. 4 ust. 2 dyrektywy 2009/24 zasady wyczerpania prawa do rozpowszechniania tylko do kopii programów komputerowych sprzedawanych na nośnikach materialnych umożliwiałoby podmiotowi praw autorskich sprawowanie kontroli nad odsprzedażą kopii, które zostały pobrane z Internetu, i żądanie przy każdej transakcji odsprzedaży zapłaty kolejnego wynagrodzenia
Skład orzekający
V. Skouris
prezes
A. Tizzano
prezes_izby
J.N. Cunha Rodrigues
prezes_izby
K. Lenaerts
sprawozdawca
J.C. Bonichot
prezes_izby
A. Prechal
prezes_izby
K. Schiemann
sędzia
E. Juhász
sędzia
A. Borg Barthet
sędzia
D. Šváby
sędzia
M. Berger
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Legalność obrotu używanymi licencjami na oprogramowanie cyfrowe, wykładnia pojęcia \"sprzedaż\" i \"uprawniony nabywca\" w kontekście wyczerpania prawa autorskiego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznie oprogramowania komputerowego i jego dystrybucji cyfrowej. Nie wyklucza możliwości stosowania innych przepisów prawa autorskiego w odniesieniu do innych utworów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zakupu i odsprzedaży używanego oprogramowania, co ma bezpośrednie przełożenie na praktykę biznesową i konsumencką. Orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości UE ma kluczowe znaczenie dla rynku cyfrowego.
“Kupujesz używane oprogramowanie? TSUE wyjaśnia, czy możesz je odsprzedać!”
Sektor
IT/technologie
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny