Orzeczenie · 2004-09-07

C-127/02

Sąd
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Data
2004-09-07
cjeuochrona_srodowiskaochrona siedlisk przyrodniczych, ocena oddziaływania na środowiskoWysokatrybunal
ochrona środowiskaNatura 2000dyrektywa siedliskowaocena oddziaływania na środowiskoplany i przedsięwzięciatereny chronionepołów sercówekMorze Wattowezasada ostrożności

Podsumowanie

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 6 dyrektywy Rady 92/43/EWG w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory. Sprawa rozpatrywana była w kontekście pozwoleń na mechaniczne połowy sercówek w obszarze specjalnej ochrony Morza Wattowego, wydanych przez holenderskiego sekretarza stanu dla organizacji rybackiej. Organizacje ochrony przyrody Landelijke Vereniging tot Behoud van de Waddenzee i Nederlandse Vereniging tot Bescherming van Vogels zakwestionowały te pozwolenia, twierdząc, że połowy te szkodzą geomorfologii, florze i faunie dna Morza Wattowego oraz zubożają zasoby pokarmowe ptaków. Podniosły również niezgodność decyzji z dyrektywami siedliskową i ptasią. Sąd krajowy (Raad van State) zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniami dotyczącymi interpretacji pojęć 'plan' lub 'przedsięwzięcie', stosunku między art. 6 ust. 2 i 3 dyrektywy, warunków oceny skutków oraz możliwości powoływania się na przepisy dyrektywy przed sądami krajowymi, nawet w przypadku braku jej transpozycji. Trybunał orzekł, że mechaniczne połowy sercówek, nawet jeśli są wykonywane od lat i wymagają corocznych pozwoleń, wchodzą w zakres pojęcia 'planu' lub 'przedsięwzięcia' w rozumieniu art. 6 ust. 3 dyrektywy siedliskowej. Podkreślono, że procedura oceny skutków ma na celu zapewnienie, że pozwolenie zostanie udzielone tylko wtedy, gdy plan lub przedsięwzięcie nie wpłynie niekorzystnie na chroniony teren, co wymaga naukowej pewności braku negatywnych skutków. Stwierdzono również, że art. 6 ust. 3 ustanawia procedurę szczególną, która nie może być stosowana jednocześnie z ogólnym obowiązkiem ochrony z art. 6 ust. 2. Ponadto, sąd krajowy może ocenić zgodność z prawem pozwolenia, nawet jeśli dyrektywa nie została transponowana, co zapewnia jej praktyczną skuteczność.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wykładnia pojęć 'plan' i 'przedsięwzięcie' w kontekście ochrony środowiska UE, obowiązek oceny skutków dla terenów Natura 2000, stosunek art. 6 ust. 2 i 3 dyrektywy siedliskowej, zasada ostrożności w prawie ochrony środowiska, bezpośrednia skuteczność dyrektyw w braku transpozycji.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji dyrektywy siedliskowej i jej zastosowania do działalności połowowej. Konkretne zastosowanie do innych rodzajów działalności wymaga analizy ich charakteru i potencjalnego wpływu na środowisko.

Zagadnienia prawne (5)

Czy działalność taka jak mechaniczne połowy sercówek, wykonywane od wielu lat, na które jednakże każdego roku wydawane jest pozwolenie na czas określony, przy czym za każdym razem dokonuje się nowej oceny kwestii, czy działalność ta może być wykonywana i, jeżeli tak, na jakiej części terenu, wchodzi w zakres pojęcia „plan” lub „przedsięwzięcie” w rozumieniu art. 6 ust. 3 dyrektywy siedliskowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, taka działalność wchodzi w zakres pojęcia „plan” lub „przedsięwzięcie” w rozumieniu art. 6 ust. 3 dyrektywy siedliskowej.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że pojęcie 'przedsięwzięcia' z dyrektywy 85/337/EWG, obejmujące 'inne interwencje w otoczeniu naturalnym i krajobrazie', jest istotne dla wykładni dyrektywy siedliskowej. Działalność połowowa, nawet rutynowa i corocznie odnawiana, stanowi interwencję w środowisko i podlega ocenie skutków.

Jaki jest stosunek między art. 6 ust. 2 a art. 6 ust. 3 dyrektywy siedliskowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Artykuł 6 ust. 3 ustanawia procedurę, która za pomocą uprzedniego badania ma zapewnić, aby pozwolenie na plan lub przedsięwzięcie, które może w istotny sposób oddziaływać na teren, zostało udzielone tylko wtedy, gdy nie wpłynie ono niekorzystnie na ten teren. Artykuł 6 ust. 2 ustanawia ogólny obowiązek ochrony, polegający na unikaniu pogorszeń i niepokojów, i nie może być stosowany jednocześnie z art. 6 ust. 3.

Uzasadnienie

Procedura z art. 6 ust. 3 jest procedurą szczególną, która ma zapewnić, że pozwolenie zostanie wydane tylko po pozytywnej ocenie skutków. Jeśli pozwolenie zostanie udzielone zgodnie z art. 6 ust. 3, nie ma potrzeby stosowania ogólnej normy z art. 6 ust. 2, ponieważ zakłada ona brak negatywnego wpływu. Jednakże art. 6 ust. 2 może mieć zastosowanie w przyszłości, jeśli plan lub przedsięwzięcie wywoła pogorszenia lub niepokoje.

Na jakich warunkach należy dokonać 'odpowiedniej oceny skutków' planu lub przedsięwzięcia dla danego terenu zgodnie z art. 6 ust. 3 dyrektywy siedliskowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Każdy plan lub przedsięwzięcie, które nie jest bezpośrednio związane lub konieczne do zagospodarowania terenu, podlega odpowiedniej ocenie jego skutków dla tego terenu z punktu widzenia założeń jego ochrony, jeżeli na podstawie obiektywnych informacji nie można wykluczyć, że przedmiotowy plan lub przedsięwzięcie będzie oddziaływać na dany teren w istotny sposób, zarówno oddzielnie, jak i w połączeniu z innymi planami lub przedsięwzięciami.

Uzasadnienie

Wymóg oceny skutków jest uzależniony od prawdopodobieństwa lub ryzyka istotnego oddziaływania, a nie od pewności. Ocena powinna uwzględniać charakterystykę i specyficzne uwarunkowania środowiskowe terenu. Zastosowanie zasady ostrożności oznacza, że ocena jest wymagana, gdy istnieją wątpliwości co do braku istotnych oddziaływań.

Czy sąd krajowy może ocenić zgodność z prawem pozwolenia dotyczącego planu lub przedsięwzięcia w rozumieniu art. 6 ust. 3 dyrektywy siedliskowej, nawet jeśli dyrektywa ta nie została transponowana do porządku krajowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd krajowy może ocenić, czy zostały dotrzymane granice zakresu uznania ustanowione w tym przepisie na rzecz właściwych władz krajowych, nawet jeżeli dyrektywa ta nie została transponowana do porządku krajowego Państwa Członkowskiego pomimo upływu przewidzianego w tym celu terminu.

Uzasadnienie

Praktyczna skuteczność (effet utile) dyrektywy byłaby osłabiona, gdyby jednostki nie mogły się na nią powołać przed sądem, a sądy krajowe nie mogłyby jej brać pod uwagę. Sąd krajowy może badać, czy władze krajowe, wydając akt, nie przekroczyły zakresu uznania przyznanego przez dyrektywę.

Na jakich warunkach właściwe władze krajowe mogą udzielić pozwolenia na plan lub przedsięwzięcie zgodnie z art. 6 ust. 3 dyrektywy siedliskowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Właściwe organy państwowe mogą udzielić pozwolenia na plan lub przedsięwzięcie jedynie wówczas, gdy uzyskają pewność, że nie będzie ono miało negatywnych skutków na dany teren. Ma to miejsce wówczas, gdy z naukowego punktu widzenia brak jest racjonalnych wątpliwości co do braku wystąpienia takich skutków.

Uzasadnienie

Ocena skutków musi być dokonana zgodnie z najlepszą wiedzą naukową, uwzględniając wszystkie aspekty mogące oddziaływać na teren. Brak racjonalnych wątpliwości co do braku negatywnych skutków jest kluczowym kryterium udzielenia pozwolenia, co odzwierciedla zasadę ostrożności.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odpowiedz na pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (organizacje ochrony przyrody)

Strony

NazwaTypRola
Landelijke Vereniging tot Behoud van de Waddenzeeinneskarżący
Nederlandse Vereniging tot Bescherming van Vogelsinneskarżący
Staatssecretaris van Landbouw, Natuurbeheer en Visserijorgan_krajowypozwany
Coöperatieve Producentenorganisatie van de Nederlandse Kokkelvisserij UAspolkainterwenient

Przepisy (8)

Główne

Dyrektywa siedliskowa art. 6 § ust. 3

Dyrektywa Rady 92/43/EWG

Pomocnicze

Dyrektywa siedliskowa art. 6 § ust. 2

Dyrektywa Rady 92/43/EWG

Dyrektywa siedliskowa art. 6 § ust. 4

Dyrektywa Rady 92/43/EWG

Dyrektywa ptasia art. 4 § ust. 4

Dyrektywa Rady 79/409/EWG

Dyrektywa Rady 85/337/EWG art. 1 § ust. 2

Definicja pojęcia 'przedsięwzięcia' istotna dla wykładni dyrektywy siedliskowej.

art. 174 ust. 2 WE art. 174 § ust. 2

Traktat WE

Zasada ostrożności jako podstawa polityki środowiskowej UE.

art. 249 akapit trzeci WE art. 249 § akapit trzeci

Traktat WE

Obowiązek państw członkowskich do osiągnięcia celu dyrektywy.

Natuurbeschermingswet art. 12 § ust. 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Mechaniczne połowy sercówek, nawet jeśli są rutynowe i corocznie odnawiane, stanowią 'plan' lub 'przedsięwzięcie' w rozumieniu art. 6 ust. 3 dyrektywy siedliskowej. • Artykuł 6 ust. 3 dyrektywy siedliskowej ustanawia odrębną procedurę oceny skutków, która nie może być stosowana jednocześnie z ogólnym obowiązkiem ochrony z art. 6 ust. 2. • Ocena skutków jest wymagana, gdy istnieje prawdopodobieństwo lub ryzyko istotnego oddziaływania na teren, a nie tylko gdy jest to pewne. • Pozwolenie na plan lub przedsięwzięcie może być wydane tylko wtedy, gdy istnieje naukowa pewność braku negatywnego wpływu na teren. • Sądy krajowe mogą badać zgodność z prawem pozwoleń, nawet jeśli dyrektywa nie została transponowana.

Odrzucone argumenty

Argumenty strony pozwanej (sekretarza stanu) i strony interweniującej (organizacji rybackiej) dotyczące charakteru połowów jako rutynowej działalności niepodlegającej ścisłej ocenie skutków. • Sugestia, że art. 6 ust. 2 i 3 dyrektywy siedliskowej mogą być stosowane kumulatywnie lub że art. 6 ust. 2 dotyczy działań bieżących, a art. 6 ust. 3 nowych planów.

Godne uwagi sformułowania

mechaniczne połowy sercówek [...] wchodzą w zakres pojęcia „plan” lub „przedsięwzięcie” w rozumieniu art. 6 ust. 3 dyrektywy siedliskowej • art. 6 ust. 3 [...] nie może być stosowany jednocześnie z art. 6 ust. 2 • nie można wykluczyć, że przedmiotowy plan lub przedsięwzięcie będzie oddziaływać na dany teren w istotny sposób • właściwe władze krajowe [...] mogą udzielić pozwolenia [...] jedynie wówczas, gdy uzyskają pewność, że nie będzie ona miała negatywnych skutków na ten teren • z naukowego punktu widzenia brak jest racjonalnych wątpliwości co do braku wystąpienia takich skutków • praktyczna skuteczność (effet utile) dyrektywy byłaby osłabiona, gdyby jednostki nie mogły się powołać na ten akt przed sądem

Skład orzekający

V. Skouris

Prezes

P. Jann

sędzia

C. W. A. Timmermans

sędzia

C. Gulmann

sprawozdawca

J.-P. Puissochet

sędzia

J. N. Cunha Rodrigues

sędzia

R. Schintgen

sędzia

S. von Bahr

sędzia

R. Silva de Lapuerta

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia pojęć 'plan' i 'przedsięwzięcie' w kontekście ochrony środowiska UE, obowiązek oceny skutków dla terenów Natura 2000, stosunek art. 6 ust. 2 i 3 dyrektywy siedliskowej, zasada ostrożności w prawie ochrony środowiska, bezpośrednia skuteczność dyrektyw w braku transpozycji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji dyrektywy siedliskowej i jej zastosowania do działalności połowowej. Konkretne zastosowanie do innych rodzajów działalności wymaga analizy ich charakteru i potencjalnego wpływu na środowisko.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy kluczowych aspektów ochrony środowiska w UE, w tym interpretacji ważnych przepisów dyrektywy siedliskowej i zasady ostrożności. Pokazuje, jak nawet rutynowe działania gospodarcze mogą podlegać rygorystycznej ocenie wpływu na środowisko.

Czy coroczne pozwolenia na połów ryb chronią środowisko? TSUE wyjaśnia, kiedy potrzebna jest ocena skutków dla terenów Natura 2000.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy