C-125/23

Trybunał Sprawiedliwości2024-02-22
cjeuprawo_pracyochrona pracownikow na wypadek niewyplacalnosc pracodawcyWysokatrybunal
niewypłacalność pracodawcyochrona pracownikówinstytucja gwarancyjnarozwiązanie umowy o pracęwina pracodawcydyrektywa 2008/94/WEprawo pracyTSUEpostępowanie prejudycjalne

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że dyrektywa o ochronie pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy stoi na przeszkodzie przepisom krajowym wyłączającym gwarancję roszczeń pracownika, który rozwiązał umowę z winy pracodawcy z powodu jego poważnych uchybień.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 2008/94/WE w kontekście francuskiego prawa pracy, które wyłączało gwarancję AGS dla pracowników rozwiązujących umowę z winy pracodawcy. Pracownicy ci, po postawieniu spółki K w stan likwidacji, złożyli oświadczenia o rozwiązaniu umów z winy pracodawcy, powołując się na jego poważne uchybienia. Francuski sąd apelacyjny zwrócił się do TSUE z pytaniem, czy dyrektywa dopuszcza takie wyłączenie. Trybunał uznał, że dyrektywa stoi na przeszkodzie takim przepisom, ponieważ chroni pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy, a sytuacja pracownika rozwiązującego umowę z winy pracodawcy z powodu jego uchybień jest porównywalna z innymi przypadkami rozwiązania umowy w okresie niewypłacalności.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez francuski sąd apelacyjny w związku ze sporem dotyczącym wypłaty należności pracownikom przez instytucję gwarancyjną AGS. Pracownicy spółki K, wobec której wszczęto postępowanie naprawcze, a następnie likwidacyjne, rozwiązali swoje umowy o pracę z winy pracodawcy, powołując się na jego poważne uchybienia. Francuskie prawo pracy, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Cour de cassation, wyłączało gwarancję AGS w przypadku rozwiązania umowy z inicjatywy pracownika. Sąd odsyłający miał wątpliwości, czy taka wykładnia jest zgodna z dyrektywą 2008/94/WE, która ma na celu ochronę pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, rozpatrując sprawę, przypomniał, że dyrektywa ma zastosowanie do roszczeń pracowników wobec niewypłacalnych pracodawców i wymaga od państw członkowskich ustanowienia instytucji gwarancyjnych. Analizując przepisy dyrektywy, w szczególności art. 3 i 4, Trybunał stwierdził, że nie ma w nich podstaw do wyłączenia gwarantowania roszczeń pracowników w zależności od tego, kto inicjuje rozwiązanie umowy. Podkreślił, że zasada równego traktowania wymaga, aby porównywalne sytuacje nie były traktowane odmiennie bez obiektywnego uzasadnienia. W ocenie Trybunału, rozwiązanie umowy o pracę przez pracownika z winy pracodawcy, uznane przez sąd krajowy za uzasadnione, nie może być postrzegane jako wynikające wyłącznie z woli pracownika, lecz jest konsekwencją uchybień pracodawcy. Dlatego pracownicy ci znajdują się w sytuacji porównywalnej z pracownikami, których umowy zostały rozwiązane z inicjatywy zarządcy, syndyka lub pracodawcy. Trybunał uznał, że argumenty francuskiego rządu dotyczące potrzeby kontynuowania działalności przedsiębiorstwa nie mogą zasłonić społecznego celu dyrektywy, jakim jest zapewnienie minimalnego poziomu ochrony pracownikom. W konsekwencji, Trybunał orzekł, że dyrektywa 2008/94/WE stoi na przeszkodzie przepisom krajowym wyłączającym gwarancję roszczeń pracowników w opisanej sytuacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, dyrektywa 2008/94/WE stoi na przeszkodzie przepisom krajowym, które wyłączają gwarancję roszczeń pracowników przez instytucję gwarancyjną w sytuacji, gdy pracownik rozwiązał umowę o pracę z winy pracodawcy z powodu jego wystarczająco poważnych uchybień, a sąd krajowy uznał to rozwiązanie za uzasadnione.

Uzasadnienie

Dyrektywa ma na celu zapewnienie minimalnego poziomu ochrony pracownikom na wypadek niewypłacalności pracodawcy. Nie przewiduje rozróżnienia w zakresie gwarancji roszczeń w zależności od tego, kto inicjuje rozwiązanie umowy. Sytuacja pracownika rozwiązującego umowę z winy pracodawcy z powodu jego uchybień jest porównywalna z innymi przypadkami rozwiązania umowy w okresie niewypłacalności. Społeczny cel dyrektywy nie może być ograniczany przez argumenty dotyczące potrzeb przedsiębiorstwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

pracownicy (w kontekście wykładni prawa UE)

Strony

NazwaTypRola
Association Unedic délégation AGS de Marseilleinneskarżący
Vosoba_fizycznastrona w postępowaniu głównym
Wosoba_fizycznastrona w postępowaniu głównym
Xosoba_fizycznastrona w postępowaniu głównym
Yosoba_fizycznastrona w postępowaniu głównym
Zosoba_fizycznastrona w postępowaniu głównym
Syndyk masy upadłości spółki Kinnestrona w postępowaniu głównym
rząd francuskiinneinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (10)

Główne

Dyrektywa 2008/94/WE art. 1 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/94/WE z dnia 22 października 2008 r. w sprawie ochrony pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy

Dyrektywa ma zastosowanie do roszczeń pracowników wynikających z umów o pracę lub stosunków pracy wobec pracodawców, którzy są niewypłacalni.

Dyrektywa 2008/94/WE art. 2 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/94/WE z dnia 22 października 2008 r. w sprawie ochrony pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy

Definicja pracodawcy niewypłacalnego.

Dyrektywa 2008/94/WE art. 3 § pierwszy

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/94/WE z dnia 22 października 2008 r. w sprawie ochrony pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy

Państwa członkowskie podejmują środki niezbędne, aby instytucje gwarancyjne zapewniły wypłatę należności z tytułu niezaspokojonych roszczeń pracowników, włączając w to wypłatę odprawy w związku z ustaniem stosunku pracy.

Dyrektywa 2008/94/WE art. 4

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/94/WE z dnia 22 października 2008 r. w sprawie ochrony pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy

Państwa członkowskie mogą ograniczać odpowiedzialność instytucji gwarancyjnych, określając długość okresu i pułapy wypłat.

code du travail art. L. 3253-6

Kodeks pracy

Obowiązek pracodawców prawa prywatnego ubezpieczania pracowników od ryzyka braku zapłaty kwot należnych w przypadku postępowania dotyczącego niewypłacalności.

code du travail art. L. 3253-8 § pkt 1

Kodeks pracy

Ubezpieczenie obejmuje kwoty należne pracownikom w dniu wydania orzeczenia o wszczęciu postępowania naprawczego lub likwidacyjnego.

code du travail art. L. 3253-8 § pkt 2

Kodeks pracy

Ubezpieczenie obejmuje roszczenia wynikające z rozwiązania umów o pracę w określonych okresach związanych z postępowaniem upadłościowym.

Pomocnicze

Dyrektywa 2008/94/WE art. 11

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/94/WE z dnia 22 października 2008 r. w sprawie ochrony pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy

Dyrektywa nie narusza prawa państw członkowskich do stosowania przepisów korzystniejszych dla pracowników ani nie może stanowić uzasadnienia dla regresji w ogólnym poziomie ochrony.

Dyrektywa 2008/94/WE art. 12

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/94/WE z dnia 22 października 2008 r. w sprawie ochrony pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy

Dyrektywa nie narusza prawa państw członkowskich do podjęcia środków koniecznych w celu uniknięcia nadużyć.

code du travail art. L. 3253-14

Kodeks pracy

Opis instytucji gwarancyjnej (AGS) we Francji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dyrektywa 2008/94/WE ma na celu zapewnienie minimalnego poziomu ochrony pracownikom na wypadek niewypłacalności pracodawcy. Brak jest podstaw w dyrektywie do wyłączenia gwarancji roszczeń w zależności od tego, kto inicjuje rozwiązanie umowy o pracę. Sytuacja pracownika rozwiązującego umowę z winy pracodawcy z powodu jego uchybień jest porównywalna z innymi przypadkami rozwiązania umowy w okresie niewypłacalności. Zasada równego traktowania wymaga, aby porównywalne sytuacje nie były traktowane odmiennie bez obiektywnego uzasadnienia. Społeczny cel dyrektywy nie może być ograniczany przez argumenty dotyczące potrzeb przedsiębiorstwa.

Odrzucone argumenty

Francuskie prawo pracy (art. L. 3253-8 pkt 2 kodeksu pracy) wyłącza gwarancję AGS w przypadku rozwiązania umowy z inicjatywy pracownika. Rozwiązanie umowy z inicjatywy pracownika po wszczęciu postępowania naprawczego nie służy potrzebom związanym z dalszym prowadzeniem działalności przedsiębiorstwa, utrzymaniem zatrudnienia i rozliczeniem zobowiązań.

Godne uwagi sformułowania

rozwiązanie umowy o pracę z winy pracodawcy z powodu wystarczająco poważnych uchybień ze strony jego pracodawcy, uniemożliwiających dalsze wykonywanie wspomnianej umowy nie można postrzegać jako wynikającego z woli pracownika, ponieważ jest ono w rzeczywistości konsekwencją wspomnianych uchybień pracodawcy pracownicy, którzy składają oświadczenie o rozwiązaniu ich umowy o pracę z winy pracodawcy, znajdują się w sytuacji porównywalnej z sytuacją, w której znajdują się pracownicy, których umowy zostały rozwiązane z inicjatywy zainteresowanego zarządcy sądowego, syndyka masy upadłości lub pracodawcy wspomniane potrzeby nie mogą zasłonić społecznego celu dyrektywy 2008/94

Skład orzekający

F. Biltgen

prezes izby

N. Wahl

sędzia

M.L. Arastey Sahún

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretację dyrektywy 2008/94/WE w kontekście ochrony pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy, zwłaszcza w sytuacjach, gdy pracownik rozwiązuje umowę z winy pracodawcy z powodu jego uchybień."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy wykładni prawa UE i jego stosowania w kontekście francuskiego prawa pracy. Konkretne zastosowanie w innych państwach członkowskich zależy od ich przepisów krajowych i ich zgodności z dyrektywą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony pracowników w trudnych sytuacjach finansowych pracodawców, a także pokazuje, jak prawo UE może korygować potencjalnie niesprawiedliwe rozwiązania krajowe, chroniąc podstawowe prawa pracownicze.

Czy pracownik rozwiązujący umowę z winy niewypłacalnego pracodawcy traci prawo do odszkodowania? TSUE odpowiada!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI