C-124/20

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że unijne rozporządzenie chroniące przed eksterytorialnym stosowaniem sankcji USA wobec Iranu zakazuje europejskim firmom stosowania się do tych sankcji, nawet bez bezpośredniego nakazu, ale dopuszcza wypowiedzenie umów, jeśli stwierdzenie nieważności naraziłoby firmę na nieproporcjonalne straty.

Sprawa dotyczyła interpretacji rozporządzenia UE nr 2271/96, które chroni europejskie firmy przed eksterytorialnym stosowaniem sankcji USA wobec Iranu. Bank Melli Iran pozwał niemiecką firmę Telekom Deutschland za wypowiedzenie umów, twierdząc, że było to spowodowane chęcią zastosowania się do sankcji USA. Trybunał orzekł, że rozporządzenie zakazuje stosowania się do sankcji USA, nawet bez bezpośredniego nakazu, i że wypowiedzenie umowy jest dopuszczalne, jeśli jego nieważność spowodowałaby nieproporcjonalne straty dla firmy. Sąd krajowy musi ocenić proporcjonalność.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 2271/96, które chroni przed eksterytorialnym stosowaniem ustawodawstwa państw trzecich. Sprawa wywodziła się ze sporu między Bankiem Melli Iran (BMI) a niemiecką firmą Telekom Deutschland GmbH (Telekom) w przedmiocie ważności wypowiedzenia umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Telekom wypowiedział umowy po tym, jak BMI zostało objęte amerykańskimi sankcjami wtórnymi wobec Iranu. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wielka izba) orzekł, że art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 2271/96 zakazuje europejskim podmiotom stosowania się do wymogów lub zakazów wynikających z eksterytorialnych przepisów prawnych państw trzecich, nawet jeśli nie otrzymały one bezpośredniego polecenia od organów tych państw. Zakaz ten ma na celu ochronę ustanowionego porządku prawnego UE i interesów unijnych podmiotów. Odnosząc się do możliwości wypowiedzenia umów, Trybunał stwierdził, że rozporządzenie nie stoi na przeszkodzie wypowiedzeniu umowy przez europejski podmiot bez podania uzasadnienia, nawet jeśli jest to spowodowane sankcjami państwa trzeciego. Jednakże, jeśli sąd krajowy stwierdzi, że wypowiedzenie narusza zakaz stosowania się do sankcji, musi zbadać, czy stwierdzenie nieważności takiego wypowiedzenia nie naruszyłoby zasady proporcjonalności i wolności prowadzenia działalności gospodarczej chronionej przez Kartę praw podstawowych UE. W szczególności, jeśli stwierdzenie nieważności naraziłoby firmę na nieproporcjonalne straty gospodarcze, może to stanowić podstawę do odstępstwa. Sąd krajowy musi wyważyć interesy UE z potencjalnymi stratami firmy, biorąc pod uwagę również fakt, czy firma ubiegała się o zwolnienie z zakazu w Komisji Europejskiej.

Zagadnienia prawne (3)

Rozstrzygnięcie

Strony

Przepisy (6)

Argumenty

Skład orzekający

Informacje dodatkowe

Powiązane tematy