Orzeczenie · 2017-03-22

C-124/16, C-188/16 i C-213/16

Sąd
Trybunał Sprawiedliwości
Data
2017-03-22
cjeuprawo_ue_ogolnewspółpraca sądowa w sprawach karnychWysokatrybunal
prawo do informacjipostępowanie karnewyrok nakazowyprawo do obronypełnomocnik do doręczeńprawomocnośćprzywrócenie terminudyrektywa 2012/13/UETSUE

Podsumowanie

Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczyły wykładni dyrektywy 2012/13/UE w sprawie prawa do informacji w postępowaniu karnym. Sądy niemieckie (Amtsgericht München i Landgericht München I) zwróciły się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniami dotyczącymi zgodności niemieckich przepisów proceduralnych z prawem UE. Przepisy te nakładały na oskarżonych, którzy nie mieli miejsca zamieszkania ani pobytu w Niemczech, obowiązek ustanowienia pełnomocnika do doręczeń dla celów wyroku nakazowego. Bieg dwutygodniowego terminu na wniesienie sprzeciwu od wyroku nakazowego rozpoczynał się od momentu doręczenia go pełnomocnikowi. W przypadku upływu tego terminu, wyrok stawał się prawomocny. Sądy odsyłające miały wątpliwości, czy takie rozwiązanie, zwłaszcza gdy oskarżony nie miał możliwości faktycznego dowiedzenia się o wyroku w terminie, jest zgodne z dyrektywą, która ma na celu zapewnienie rzetelności postępowania i prawa do obrony. Trybunał, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo (wyrok w sprawie C-216/14 Covaci), stwierdził, że przepisy te nie stoją na przeszkodzie takiemu rozwiązaniu, pod warunkiem, że oskarżony ma faktyczną możliwość wykorzystania w całości terminu na wniesienie sprzeciwu. Kluczowe jest zapewnienie, aby po faktycznym dowiedzeniu się o wyroku, sytuacja prawna oskarżonego została zrównana z sytuacją, gdyby wyrok został mu doręczony osobiście, co obejmuje możliwość skorzystania z pełnego terminu na sprzeciw, w tym poprzez przywrócenie terminu, jeśli zaszły ku temu podstawy. Do sądów krajowych należy zapewnienie zgodności stosowania przepisów o przywróceniu terminu z wymogami dyrektywy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja dyrektywy 2012/13/UE w kontekście doręczania wyroków nakazowych oskarżonym zagranicznym i zapewnienia im prawa do obrony.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych niemieckich przepisów proceduralnych, ale zasady wykładni prawa UE są uniwersalne.

Zagadnienia prawne (2)

Czy obowiązek ustanowienia pełnomocnika do doręczeń dla oskarżonego niemającego miejsca zamieszkania w państwie członkowskim, z rozpoczęciem biegu terminu na sprzeciw od wyroku nakazowego od momentu doręczenia pełnomocnikowi, jest zgodny z prawem UE (dyrektywą 2012/13/UE)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, pod warunkiem że oskarżony ma faktyczną możliwość wykorzystania w całości terminu na wniesienie sprzeciwu, co może być zapewnione m.in. poprzez instytucję przywrócenia terminu.

Uzasadnienie

Dyrektywa 2012/13/UE wymaga zapewnienia rzetelności postępowania i prawa do obrony. Choć przepisy krajowe mogą nakładać obowiązek ustanowienia pełnomocnika i rozpoczynać bieg terminu od doręczenia mu, kluczowe jest, aby oskarżony nie utracił możliwości obrony. Jeśli oskarżony dowie się o wyroku dopiero po upływie terminu, jego sytuacja powinna zostać zrównana z sytuacją doręczenia osobistego, co obejmuje możliwość przywrócenia terminu.

Czy przepisy państwa członkowskiego, które przewidują, że wyrok nakazowy staje się prawomocny po upływie terminu do wniesienia sprzeciwu (biegnącego od doręczenia pełnomocnikowi), są zgodne z dyrektywą 2012/13/UE, jeśli oskarżony może następnie wnioskować o przywrócenie terminu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli przywrócenie terminu zapewnia oskarżonemu możliwość skorzystania z pełnego terminu na wniesienie sprzeciwu od momentu faktycznego dowiedzenia się o wyroku.

Uzasadnienie

Prawo UE nie wymaga, aby termin na sprzeciw biegł od momentu faktycznego dowiedzenia się o wyroku, ale wymaga rzetelności postępowania. Jeśli przepisy krajowe pozwalają na przywrócenie terminu, gdy oskarżony dowiedział się o wyroku po jego uprawomocnieniu, i zapewniają mu pełny termin na obronę, są zgodne z dyrektywą.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odpowiedz na pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Ianos Tranceosoba_fizycznaoskarżony
Tanja Reiterosoba_fizycznaoskarżony
Ionel Opriaosoba_fizycznaoskarżony
Staatsanwaltschaft München Iorgan_krajowyuczestnik postępowania
Rząd niemieckiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (9)

Główne

Dyrektywa 2012/13/UE art. 2

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/13/UE

Dyrektywa 2012/13/UE art. 3 § 1 lit. c)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/13/UE

Dyrektywa 2012/13/UE art. 6 § 1 i 3

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/13/UE

Pomocnicze

StPO art. 44

Strafprozessordnung

Uchybienie terminu do wniesienia środka prawnego uznaje się za niezawinione w przypadku braku pouczenia przewidzianego w § 35a zdanie pierwsze i drugie.

StPO art. 116

Strafprozessordnung

StPO art. 116a § 3

Strafprozessordnung

Podejrzany, który wnosi o zawieszenie wykonania postanowienia o tymczasowym aresztowaniu za złożeniem zabezpieczenia i nie mieszka na obszarze obwiązywania niniejszej ustawy, jest zobowiązany do umocowania osoby zamieszkującej w okręgu właściwego sądu do odbioru korespondencji sądowej.

StPO art. 127a

Strafprozessordnung

StPO art. 132 § 1

Strafprozessordnung

StPO art. 410

Strafprozessordnung

Oskarżonemu przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu do sądu który wydał wyrok nakazowy, na piśmie lub do protokołu, w terminie dwóch tygodni od doręczenia tego wyroku. Wyrok nakazowy, od którego nie wniesiono sprzeciwu w terminie, staje się prawomocny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek ustanowienia pełnomocnika do doręczeń dla oskarżonych spoza UE jest dopuszczalny, jeśli zapewnia faktyczną możliwość obrony. • Instytucja przywrócenia terminu na wniesienie sprzeciwu od wyroku nakazowego może zrekompensować brak osobistego doręczenia i zapewnić zgodność z prawem UE.

Godne uwagi sformułowania

aby umożliwić skuteczne wykonywanie tych praw • na tyle szczegółowe, na ile jest to konieczne do zagwarantowania rzetelności postępowania oraz skutecznego wykonywania prawa do obrony • aby oskarżony mógł wykorzystać w całości termin na wniesienie sprzeciwu • aby oskarżony nie utracił możliwości wniesienia sprzeciwu • jej sytuacja prawna powinna zostać zrównana z sytuacją, w której ta osoba znalazłaby się, gdyby ów wyrok został jej doręczony osobiście

Skład orzekający

J.L. da Cruz Vilaça

prezes izby

A. Tizzano

wiceprezes Trybunału, sprawozdawca

M. Berger

sędzia

A. Borg Barthet

sędzia

F. Biltgen

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja dyrektywy 2012/13/UE w kontekście doręczania wyroków nakazowych oskarżonym zagranicznym i zapewnienia im prawa do obrony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych niemieckich przepisów proceduralnych, ale zasady wykładni prawa UE są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do obrony w kontekście transgranicznych postępowań karnych i wyroków nakazowych, co jest istotne dla praktyków prawa i obywateli UE.

Wyrok nakazowy za granicą: czy możesz stracić prawo do obrony przez doręczenie pełnomocnikowi?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy