C-122/17
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że sąd krajowy nie jest zobowiązany do odstąpienia od stosowania przepisów krajowych sprzecznych z dyrektywą w sporze między jednostkami, ale poszkodowany może dochodzić odszkodowania od państwa na podstawie orzecznictwa Francovich.
Sprawa dotyczyła możliwości powołania się przez poszkodowanego pasażera na przepisy dyrektywy UE w sporze z prywatnym ubezpieczycielem, gdy prawo krajowe wyłączało ochronę ubezpieczeniową dla pasażerów podróżujących w miejscach nieprzeznaczonych do siedzenia. Sąd krajowy uznał, że nie może dokonać wykładni przepisów krajowych zgodnie z dyrektywą i pytał, czy powinien odstąpić od ich stosowania. Trybunał stwierdził, że w sporze między jednostkami sąd krajowy nie jest zobowiązany do bezpośredniego stosowania dyrektywy, ale poszkodowany może dochodzić odszkodowania od państwa członkowskiego za niezgodność prawa krajowego z prawem UE.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył interpretacji prawa Unii w kontekście sporu między jednostkami, gdzie prawo krajowe było sprzeczne z dyrektywą UE. Chodziło o sytuację, w której polisa ubezpieczeniowa wyłączała ochronę dla pasażerów podróżujących w miejscach nieprzeznaczonych do siedzenia, co było sprzeczne z trzecią dyrektywą UE dotyczącą ubezpieczeń komunikacyjnych. Sąd odsyłający (Court of Appeal w Irlandii) uznał, że nie jest w stanie dokonać wykładni przepisów krajowych zgodnie z dyrektywą i pytał, czy powinien odstąpić od ich stosowania oraz od klauzuli umownej. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wielka izba) przypomniał, że dyrektywa nie może sama z siebie tworzyć obowiązków po stronie jednostki i nie można się na nią powoływać w sporach między jednostkami, aby wyłączyć stosowanie prawa krajowego. Wyjątkiem są sytuacje, gdy przepis prawa krajowego jest sprzeczny z ogólną zasadą prawa UE, która ma skutek bezpośredni. W tej sprawie art. 1 trzeciej dyrektywy nie konkretyzował ogólnej zasady prawa UE. Dlatego sąd krajowy nie jest zobowiązany do odstąpienia od stosowania przepisów krajowych i klauzuli umownej jedynie na podstawie prawa UE. Jednakże, poszkodowany może powołać się na orzecznictwo w sprawie Francovich, aby dochodzić odszkodowania od państwa członkowskiego za szkodę poniesioną w wyniku niezgodności prawa krajowego z prawem UE.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd krajowy nie jest zobowiązany jedynie na podstawie prawa Unii odstąpić od stosowania przepisów prawa krajowego sprzecznych z dyrektywą w sporze między jednostkami.
Uzasadnienie
Dyrektywa nie może sama z siebie tworzyć obowiązków po stronie jednostki i nie można się na nią powoływać w sporach między jednostkami w celu wyłączenia stosowania prawa krajowego, chyba że przepis prawa krajowego jest sprzeczny z ogólną zasadą prawa UE. Artykuł 1 trzeciej dyrektywy nie konkretyzuje ogólnej zasady prawa UE.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
brak jednoznacznego zwycięzcy (sąd krajowy otrzymał wytyczne)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| David Smith | osoba_fizyczna | skarżący |
| Patrick Meade | osoba_fizyczna | pozwany |
| Philip Meade | osoba_fizyczna | pozwany |
| FBD Insurance plc | spolka | pozwany |
| Ireland | panstwo_czlonkowskie | pozwany |
| Attorney General | organ_krajowy | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa do złożenia wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.
TFUE art. 288 § 3
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Przepis określający moc wiążącą dyrektyw i obowiązek osiągnięcia przez państwa członkowskie określonego rezultatu.
Trzecia dyrektywa Rady 90/232/EWG art. 1 § pierwszy akapit
Nakłada obowiązek objęcia ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej uszkodzeń ciała wszystkich pasażerów, innych niż kierowca.
Road Traffic Act 1961 art. 56 § 1
Wymaga posiadania zatwierdzonej polisy ubezpieczeniowej obejmującej odpowiedzialność za szkody wyrządzone innym osobom.
Road Traffic Act 1961 art. 65 § 1 lit. a)
Definiuje 'osobę nieobjętą ochroną ubezpieczeniową', wyłączając pasażerów podróżujących w części pojazdu nieprzeznaczonej do siedzeń, chyba że przepisy stanowią inaczej.
Road Traffic (Compulsory Insurance) Regulations, 1962 art. 6
Określa pojazdy, dla których obowiązkowe ubezpieczenie obejmuje pasażerów podróżujących w miejscach z siedzeniami.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo UE, w tym dyrektywy, nie może być stosowane bezpośrednio w sporach między jednostkami w celu wyłączenia stosowania przepisów krajowych, chyba że dotyczy to ogólnych zasad prawa UE. Poszkodowany może dochodzić odszkodowania od państwa członkowskiego na podstawie orzecznictwa Francovich za szkodę wynikającą z niezgodności prawa krajowego z prawem UE.
Odrzucone argumenty
Sąd krajowy powinien odstąpić od stosowania przepisów krajowych sprzecznych z dyrektywą i klauzuli umownej, nawet w sporze między jednostkami, aby zapewnić pełną skuteczność prawa UE.
Godne uwagi sformułowania
dyrektywa nie może sama z siebie tworzyć obowiązków po stronie jednostki nie można powoływać się na nią wobec jednostki nie może służyć jako podstawa dla dokonywania wykładni prawa krajowego contra legem strona poszkodowana w wyniku niezgodności prawa krajowego z prawem Unii [...] będzie jednak mogła powołać się na orzecznictwo wynikające z wyroku [...] Francovich [...] w celu uzyskania [...] od państwa członkowskiego naprawienia poniesionej szkody.
Skład orzekający
K. Lenaerts
prezes
L. Bay Larsen
prezes_izby
T. von Danwitz
prezes_izby
J.L. da Cruz Vilaça
prezes_izby
A. Rosas
prezes_izby
J. Malenovský
prezes_izby
E. Juhász
sędzia
A. Borg Barthet
sędzia
A. Arabadjiev
sprawozdawca
A. Prechal
sędzia
E. Jarašiūnas
sędzia
K. Jürimäe
sędzia
C. Lycourgos
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ograniczenia bezpośredniego stosowania dyrektyw w sporach między jednostkami oraz możliwość dochodzenia odszkodowania od państwa na podstawie orzecznictwa Francovich."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy prawo krajowe jest sprzeczne z dyrektywą, ale nie można go zinterpretować zgodnie z dyrektywą, a dyrektywa nie konkretyzuje ogólnej zasady prawa UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa wyjaśnia ważne granice bezpośredniego stosowania prawa UE w relacjach między jednostkami, co jest kluczowe dla praktyków prawnych. Pokazuje też, jak można uzyskać rekompensatę od państwa za błędy legislacyjne.
“Czy prawo UE chroni Cię przed prywatnym ubezpieczycielem, gdy prawo kraju zawodzi? TSUE wyjaśnia granice!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI