C-121/24
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że dochodzenie odpowiedzialności solidarnej za VAT jest dopuszczalne nawet po wykreśleniu głównego dłużnika z rejestru, jeśli osoba trzecia wiedziała o niezapłaceniu podatku.
Sprawa dotyczyła możliwości dochodzenia przez bułgarski organ podatkowy odpowiedzialności solidarnej od spółki Vaniz za VAT niezapłacony przez spółkę Stars International, która została następnie wykreślona z rejestru handlowego. Sąd odsyłający pytał, czy takie działanie jest zgodne z dyrektywą VAT oraz zasadami pewności prawa i proporcjonalności, zwłaszcza gdy główny dłużnik już nie istnieje. Trybunał uznał, że odpowiedzialność solidarna może być dochodzona nawet po likwidacji głównego dłużnika, pod warunkiem, że osoba trzecia wiedziała lub powinna była wiedzieć o niezapłaceniu VAT i sama skorzystała z prawa do odliczenia.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 205 dyrektywy Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (VAT) oraz zasad proporcjonalności i pewności prawa. Sprawa wywodziła się ze sporu między bułgarską spółką „Vaniz” EOOD a lokalnym organem podatkowym, dotyczącym obciążenia spółki Vaniz solidarną odpowiedzialnością za zapłatę VAT, który nie został wpłacony przez dostawcę „Stars International” EOOD. Stars International została następnie wykreślona z rejestru handlowego po zakończeniu postępowania upadłościowego. Sąd odsyłający (Administrativen sad Veliko Tarnovo) powziął wątpliwości, czy dochodzenie odpowiedzialności solidarnej od Vaniz jest dopuszczalne po wykreśleniu głównego dłużnika, argumentując, że zobowiązania osoby prawnej wygasają po jej rozwiązaniu. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, rozpatrując sprawę, przypomniał, że art. 205 dyrektywy VAT pozwala państwom członkowskim na ustanowienie odpowiedzialności solidarnej w celu zapewnienia skutecznego poboru VAT. Trybunał stwierdził, że sama natura odpowiedzialności solidarnej oznacza, iż wykreślenie jednego z dłużników nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania ciążącego na pozostałych. Podkreślono, że możliwość dochodzenia odpowiedzialności osoby trzeciej po likwidacji głównego dłużnika jest niezbędna dla zapewnienia skuteczności przepisów, zwłaszcza w przypadkach niewypłacalności lub zniknięcia dłużnika, zapobiegając jednocześnie próbom obejścia prawa przez dłużników działających w złej wierze. Odnosząc się do zasady pewności prawa, Trybunał wskazał, że przepisy krajowe muszą być jasne i precyzyjne, a możliwość zakwestionowania sytuacji podatnika nie może istnieć w nieskończoność. W analizowanym przypadku, bułgarskie przepisy (art. 177 ZDDS i art. 168 DOPK) przewidywały możliwość dochodzenia odpowiedzialności osób trzecich nawet po wykreśleniu osoby prawnej, a termin przedawnienia wierzytelności publicznych był przestrzegany. W konsekwencji, Trybunał orzekł, że art. 205 dyrektywy VAT, w świetle zasad proporcjonalności i pewności prawa, nie stoi na przeszkodzie uregulowaniom krajowym pozwalającym na dochodzenie odpowiedzialności solidarnej po wykreśleniu głównego dłużnika, pod warunkiem udowodnienia, że osoba solidarnie odpowiedzialna wiedziała lub powinna była wiedzieć o niezapłaceniu VAT i sama skorzystała z prawa do odliczenia.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, art. 205 dyrektywy VAT nie stoi na przeszkodzie takim uregulowaniom krajowym.
Uzasadnienie
Odpowiedzialność solidarna ma na celu zapewnienie skutecznego poboru VAT. Fakt wykreślenia głównego dłużnika nie zwalnia osoby trzeciej z odpowiedzialności, jeśli wiedziała ona o niezapłaceniu podatku i skorzystała z odliczenia. Jest to zgodne z zasadą proporcjonalności i pewności prawa, pod warunkiem przestrzegania terminów przedawnienia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
organ podatkowy (w kontekście dopuszczalności i wykładni)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Vaniz EOOD | spolka | skarżący |
| Direktor na Direktsia „Obzhalvane i danachno-osiguritelna praktika” – Veliko Tarnovo | organ_krajowy | pozwany |
| Rząd bułgarski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd hiszpański | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (21)
Główne
Dyrektywa VAT art. 205
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
podstawa do złożenia wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
procedura współpracy między Trybunałem a sądami krajowymi
Pomocnicze
Dyrektywa VAT art. 193
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Dyrektywa VAT art. 194
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Dyrektywa VAT art. 199b
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Dyrektywa VAT art. 202
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Dyrektywa VAT art. 203
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Dyrektywa VAT art. 204
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Dyrektywa VAT art. 207
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
DOPK art. 21 § 1
Kodeks postępowania w sprawach podatkowych i zabezpieczenia społecznego
DOPK art. 112 § 1
Kodeks postępowania w sprawach podatkowych i zabezpieczenia społecznego
DOPK art. 168 § 6
Kodeks postępowania w sprawach podatkowych i zabezpieczenia społecznego
DOPK art. 168 § 7
Kodeks postępowania w sprawach podatkowych i zabezpieczenia społecznego
ZDDS art. 177 § 1
Ustawa o podatku od wartości dodanej
ZDDS art. 177 § 2
Ustawa o podatku od wartości dodanej
ZDDS art. 177 § 3
Ustawa o podatku od wartości dodanej
ZDDS art. 177 § 4
Ustawa o podatku od wartości dodanej
ZDDS art. 177 § 5
Ustawa o podatku od wartości dodanej
ZDDS art. 177 § 6
Ustawa o podatku od wartości dodanej
ZDDS art. 177 § 7
Ustawa o podatku od wartości dodanej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dochodzenie odpowiedzialności solidarnej po wykreśleniu głównego dłużnika jest zgodne z celem dyrektywy VAT, jakim jest zapewnienie skutecznego poboru podatku. Zasada proporcjonalności nie stoi na przeszkodzie dochodzeniu odpowiedzialności solidarnej po likwidacji dłużnika głównego, gdyż jest to niezbędne do zapobiegania nadużyciom i zapewnienia skuteczności poboru VAT. Zasada pewności prawa jest zachowana, gdy przepisy krajowe są jasne, a możliwość zakwestionowania sytuacji podatnika nie istnieje w nieskończoność (terminy przedawnienia).
Odrzucone argumenty
Po wykreśleniu osoby prawnej z rejestru, jej zobowiązania wygasają, co uniemożliwia dochodzenie odpowiedzialności solidarnej od osób trzecich. Dochodzenie odpowiedzialności solidarnej po likwidacji głównego dłużnika narusza zasadę pewności prawa, gdyż osoba trzecia dowiaduje się o odpowiedzialności w momencie, gdy główny dłużnik już nie istnieje.
Godne uwagi sformułowania
Z samego charakteru odpowiedzialności solidarnej wynika jednak, że każdy dłużnik jest odpowiedzialny za całkowitą kwotę tego długu i że wierzyciel może zażądać zapłaty od jednego lub wielu dłużników, wedle swego wyboru. Fakt, że jeden z dłużników solidarnych przestał istnieć, nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania ciążącego na dłużniku lub dłużnikach solidarnych. Możliwość ta jest niezbędna, tym bardziej w sytuacji gdy osoba zobowiązana do zapłaty podatku stała się niewypłacalna lub przestała istnieć jako podmiot prawa. Ponadto osoba zobowiązana do zapłaty podatku działająca w złej wierze mogłaby doprowadzić do swej likwidacji, w szczególności w celu zapobieżenia powstaniu odpowiedzialności osób trzecich, które przyczyniły się do nadużycia leżącego u podstaw zobowiązania z tytułu VAT.
Skład orzekający
I. Ziemele
prezeska izby
A. Kumin
sędzia
S. Gervasoni
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności dochodzenia odpowiedzialności solidarnej za VAT od osób trzecich nawet po likwidacji głównego dłużnika, w kontekście zasad pewności prawa i proporcjonalności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy wykładni prawa UE i jego stosowania w kontekście konkretnych przepisów krajowych (bułgarskich), ale jego zasady mogą być stosowane w innych państwach członkowskich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa podatkowego UE – odpowiedzialności solidarnej za VAT – i wyjaśnia, jak zasady pewności prawa i proporcjonalności wpływają na możliwość dochodzenia należności od osób trzecich, nawet gdy główny dłużnik już nie istnieje. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego i przedsiębiorców.
“Czy można ścigać za VAT po śmierci firmy? TSUE daje odpowiedź!”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę