C-121/21 R
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE nakazał Polsce natychmiastowe zaprzestanie wydobycia węgla brunatnego w kopalni Turów do czasu wydania wyroku kończącego sprawę, uznając istnienie pilnej potrzeby ochrony środowiska i zdrowia ludzkiego przed nieodwracalnymi szkodami.
Republika Czeska wniosła o zastosowanie środka tymczasowego, domagając się od Polski natychmiastowego zaprzestania wydobycia w kopalni Turów do czasu wydania wyroku w sprawie skargi o uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego. Polska sprzeciwiła się, argumentując niedopuszczalność wniosku i brak przesłanek pilności. Wiceprezes Trybunału uznał wniosek za dopuszczalny, stwierdził istnienie przesłanki 'fumus boni iuris' (prawdopodobieństwo naruszenia prawa UE) oraz pilny charakter sprawy ze względu na ryzyko poważnej i nieodwracalnej szkody dla środowiska i zdrowia ludzkiego, nakazując tymczasowe zaprzestanie wydobycia.
Wniosek o zastosowanie środka tymczasowego został złożony przez Republikę Czeską w ramach skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej. Republika Czeska domagała się nakazania Polsce natychmiastowego zaprzestania wydobywania węgla brunatnego w kopalni Turów do czasu wydania wyroku rozstrzygającego sprawę co do istoty. Polska wniosła o odrzucenie wniosku jako oczywiście niedopuszczalnego lub bezzasadnego. Wiceprezes Trybunału uznał wniosek za dopuszczalny, stwierdzając, że argumentacja Polski dotycząca braku związku między środkiem tymczasowym a naruszeniami prawa UE jest błędna. Analizując meritum, Trybunał uznał, że przesłanka 'fumus boni iuris' jest spełniona, wskazując na potencjalne naruszenie przez Polskę dyrektywy OOŚ poprzez przedłużenie koncesji bez oceny oddziaływania na środowisko. Stwierdzono również pilny charakter sprawy, ponieważ kontynuacja wydobycia groziła poważną i nieodwracalną szkodą dla środowiska i zdrowia ludzkiego, w tym obniżeniem poziomu wód podziemnych i zagrożeniem zaopatrzenia w wodę pitną. Wyważenie interesów przemawiało za uwzględnieniem wniosku, gdyż potencjalne szkody dla środowiska i zdrowia ludzkiego przeważały nad argumentami Polski dotyczącymi bezpieczeństwa energetycznego i skutków społeczno-gospodarczych. W konsekwencji, Rzeczpospolita Polska została zobowiązana do natychmiastowego zaprzestania wydobycia węgla brunatnego w kopalni Turów do czasu wydania wyroku kończącego postępowanie.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Na pierwszy rzut oka nie można wykluczyć, że art. 72 ust. 2 ustawy o informacji o środowisku narusza wymogi wynikające z art. 4 ust. 1 i 2 dyrektywy OOŚ, zgodnie z którymi rozbudowa przedsięwzięcia dotyczącego kopalni odkrywkowej powinna być przedmiotem oceny oddziaływania na środowisko lub przynajmniej należy uprzednio sprawdzić, czy przeprowadzenie takiej oceny jest konieczne.
Uzasadnienie
Republika Czeska argumentowała, że kopalnie odkrywkowe o powierzchni powyżej 25 ha lub ich zmiany/rozbudowy podlegają ocenie oddziaływania na środowisko zgodnie z dyrektywą OOŚ. Polska ustawa pozwala na przedłużenie koncesji bez takiej oceny. Trybunał uznał, że istnieje poważna podstawa prawna do stwierdzenia naruszenia dyrektywy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Strona wygrywająca
Republika Czeska
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Republika Czeska | panstwo_czlonkowskie | skarżący |
| Rzeczpospolita Polska | panstwo_czlonkowskie | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
TFUE art. 279
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna do wnioskowania o zastosowanie środków tymczasowych.
TFUE art. 259
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna dla skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego.
Dyrektywa OOŚ art. 4 § 1-2
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE
Wymóg przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięć, w tym ich zmian i rozbudowy.
Dyrektywa OOŚ art. 1 § 2
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE
Definicje 'przedsięwzięcia' (w tym wydobywanie zasobów mineralnych) i 'zezwolenia na inwestycję'.
ustawa o informacji o środowisku art. 72 § 2
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Przepis pozwalający na jednokrotne wydłużenie koncesji na wydobywanie węgla brunatnego do 6 lat bez oceny oddziaływania na środowisko.
Pomocnicze
TUE art. 4 § 3
Traktat o Unii Europejskiej
Zasada lojalnej współpracy.
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/60/WE art. 4 § 5
Dotyczy procedury na wypadek braku udzielenia zgody na zastosowanie odstępstw w polityce wodnej.
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/4/WE art. 7 § 1-2
Dotyczy publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska.
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/118/WE art. 1 § 1
Dotyczy ochrony wód podziemnych.
TFUE art. 191 § 1-2
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Polityka Unii Europejskiej w dziedzinie środowiska, zasada ostrożności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Potencjalne naruszenie dyrektywy OOŚ przez Polskę poprzez przedłużenie koncesji bez oceny oddziaływania na środowisko. Ryzyko poważnej i nieodwracalnej szkody dla środowiska i zdrowia ludzkiego (wody podziemne, zaopatrzenie w wodę pitną) wynikające z kontynuacji wydobycia. Interes ochrony środowiska i zdrowia ludzkiego przeważa nad interesami gospodarczymi i energetycznymi Polski.
Odrzucone argumenty
Wniosek o środek tymczasowy jest niedopuszczalny z powodu braku bezpośredniego związku między środkiem a naruszeniami prawa UE. Możliwość konwalidacji naruszeń prawa UE bez konieczności zawieszenia wydobycia. Kontynuacja wydobycia nie spowoduje nieodwracalnej szkody dla środowiska i zdrowia ludzkiego. Zaprzestanie wydobycia zagrozi bezpieczeństwu energetycznemu Polski, zaopatrzeniu w energię i transgranicznym przesyłom. Zaprzestanie wydobycia spowoduje nieodwracalne szkody społeczne (utrata miejsc pracy).
Godne uwagi sformułowania
celem postępowania w przedmiocie środków tymczasowych jest zagwarantowanie pełnej skuteczności orzeczenia, które ma zostać wydane w postępowaniu głównym argumentacja ta jest podnoszona w efekcie pomylenia celu postępowania w przedmiocie środków tymczasowych z zakresem środków zapewniających wykonanie wyroku stwierdzającego uchybienie środki tymczasowe mogą zostać zarządzone przez sąd orzekający w ich przedmiocie jedynie wtedy, gdy zostanie wykazane, że ich zastosowanie jest prima facie prawnie i faktycznie uzasadnione (fumus boni iuris) oraz że mają one pilny charakter szkody związane z obniżaniem się poziomu lustra wód podziemnych oraz z zagrożeniem dla zaopatrzenia w wodę pitną społeczności zależnych od tych części wód mogą stanowić poważną i nieodwracalną szkodę dla środowiska i zdrowia ludzkiego polityka Unii Europejskiej w dziedzinie środowiska przyczynia się w szczególności do zachowania, ochrony i poprawy jakości tego środowiska oraz do ochrony zdrowia ludzkiego zasada ostrożności, będąca jedną z podstaw polityki Unii Europejskiej w dziedzinie środowiska
Skład orzekający
P. Pikamäe
rzecznik_generalny
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważność środków tymczasowych w sprawach środowiskowych i o uchybienie, interpretacja dyrektywy OOŚ, wyważenie interesów ochrony środowiska i bezpieczeństwa energetycznego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kopalni Turów i polskiego prawa, ale stanowi ważny precedens dla podobnych spraw.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Sprawa dotyczy konfliktu między interesami energetycznymi państwa członkowskiego a ochroną środowiska i zdrowia ludzkiego, z bezpośrednim wpływem na sąsiedni kraj. Nakaz natychmiastowego zaprzestania działalności wydobywczej jest znaczącym rozstrzygnięciem.
“Trybunał UE nakazuje Polsce natychmiastowe wstrzymanie wydobycia w kopalni Turów. Czy interesy energetyczne ustąpią miejsca ochronie środowiska?”
Sektor
energetyka
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę