C-119/23
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że państwo członkowskie może zaproponować kandydata na sędziego Sądu UE innego niż najwyżej oceniony w krajowym rankingu, pod warunkiem że spełnia on wymagane kryteria niezależności i kwalifikacji.
Sprawa dotyczyła krajowej procedury wyłonienia kandydata na sędziego Sądu UE. Litwa, po ocenie kandydatów przez grupę niezależnych ekspertów i sporządzeniu rankingu, zaproponowała kandydata z drugiego miejsca, a nie z pierwszego. Sąd odsyłający zapytał, czy taka praktyka jest zgodna z wymogami niezależności i kwalifikacji sędziów UE. Trybunał stwierdził, że państwo członkowskie ma swobodę w wyborze procedury, ale musi zapewnić, że proponowany kandydat spełnia wymogi niezależności i kwalifikacji, a ostateczna decyzja o mianowaniu należy do rządów państw członkowskich.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 19 ust. 2 akapit trzeci TUE i art. 254 akapit drugi TFUE w kontekście krajowej procedury wyłonienia kandydata na sędziego Sądu Unii Europejskiej. Sprawa wybuchła, gdy Litwa, po ocenie kandydatów przez grupę niezależnych ekspertów i sporządzeniu rankingu, zaproponowała kandydata z drugiego miejsca, a nie najwyżej ocenionego. Sąd odsyłający zapytał, czy taka praktyka jest zgodna z wymogami niezależności i kwalifikacji sędziów UE. Trybunał przypomniał, że wymogi niezawisłości i bezstronności są kluczowe dla prawa do skutecznej ochrony sądowej i stanowią fundamentalną wartość Unii. Choć państwa członkowskie mają swobodę w ustalaniu krajowych procedur wyłonienia kandydatów, muszą one gwarantować, że proponowani kandydaci spełniają wymogi niezależności i kwalifikacji. Udział niezależnych organów konsultacyjnych i istnienie obowiązku uzasadnienia mogą zwiększyć obiektywność procesu. Trybunał uznał, że fakt zaproponowania kandydata innego niż najwyżej oceniony w rankingu nie jest sam w sobie sprzeczny z prawem UE, pod warunkiem że zaproponowany kandydat spełnia wymagane kryteria, a jego kandydatura została pozytywnie zaopiniowana przez komitet doradczy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wymóg ten nie wymaga wyłącznego wyboru na podstawie kwalifikacji zawodowych, ale państwo członkowskie ma swobodę w ustalaniu procedury, pod warunkiem że proponowany kandydat spełnia wymogi niezależności i kwalifikacji.
Uzasadnienie
Państwa członkowskie mają swobodę w ustalaniu krajowych procedur wyłonienia kandydatów, o ile nie wzbudzają one uzasadnionych wątpliwości co do spełniania przez kandydata wymogów niezależności i kwalifikacji. Rząd może zaproponować kandydata innego niż najwyżej oceniony w rankingu, jeśli spełnia on te wymogi, a jego kandydatura została pozytywnie zaopiniowana przez komitet doradczy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Virgilijus Valančius | osoba_fizyczna | skarżący |
| Lietuvos Respublikos Vyriausybė | organ_krajowy | pozwany |
| Lietuvos Respublikos Seimo kanceliarija | organ_krajowy | interwenient |
| Lietuvos Respublikos Prezidento kanceliarija | organ_krajowy | interwenient |
| Saulius Lukas Kalėda | osoba_fizyczna | interwenient |
| Republika Czeska | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Irlandia | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Węgry | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Niderlandy | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Polska | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Szwecja | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (6)
Główne
TUE art. 19 § 2
Traktat o Unii Europejskiej
Określa wymogi dotyczące niezależności i kwalifikacji sędziów Sądu UE.
TFUE art. 254 § 2
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Określa wymogi dotyczące niezależności i kwalifikacji sędziów Sądu UE.
Pomocnicze
TFUE art. 255
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Dotyczy komitetu opiniującego kandydatów na sędziów.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.
Ustawa o rządzie art. 52 § 3
Ustawa o rządzie Republiki Litewskiej
Reguluje krajową procedurę wyznaczania kandydatów na sędziów.
Opis procedury
Opis procedury wyłonienia kandydata na stanowisko sędziego Sądu Unii Europejskiej
Szczegółowo opisuje krajową procedurę wyłonienia kandydata.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Państwa członkowskie mają swobodę w ustalaniu krajowych procedur wyłonienia kandydatów na sędziów Sądu UE, o ile zapewniają one spełnienie wymogów niezależności i kwalifikacji. Rząd może zaproponować kandydata innego niż najwyżej oceniony w krajowym rankingu, jeśli spełnia on wymagane kryteria. Procedura wyłonienia kandydata przez grupę niezależnych ekspertów i sporządzenie rankingu stanowi rekomendację, a nie wiążącą decyzję dla rządu.
Odrzucone argumenty
Wykładnia prawa UE nie ma związku ze sporem w postępowaniu głównym, ponieważ podlega on wyłącznie prawu krajowemu. Pytania prejudycjalne są hipotetyczne, a spór stał się bezprzedmiotowy z powodu mianowania innego kandydata.
Godne uwagi sformułowania
niekwestionowana niezależność i mogących zajmować wysokie stanowiska sądowe wymóg niezawisłości i bezstronności stanowi integralny element sądzenia nieprawidłowość, której dopuszczono się przy powołaniu sędziów [...] może pociągać za sobą naruszenie prawa podstawowego do niezawisłego i bezstronnego sądu lista rankingowa [...] ma jedynie charakter rekomendacji dla litewskiego rządu
Skład orzekający
N. Emiliou
rzecznik generalny
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów niezależności i kwalifikacji sędziów sądów UE oraz dopuszczalności krajowych procedur nominacyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wyłonienia kandydata na sędziego Sądu UE, ale zasady dotyczące niezależności sądownictwa mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowych zasad niezależności sądownictwa w UE i pokazuje, jak krajowe procedury nominacyjne są interpretowane w świetle prawa unijnego, co jest istotne dla prawników i instytucji.
“Czy rząd może wybrać "słabszego" kandydata na sędziego Sądu UE? TSUE wyjaśnia zasady niezależności.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI