C-118/23

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że polskie przepisy proceduralne dotyczące łączenia spraw mogą naruszać prawo do rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie, a Bankowy Fundusz Gwarancyjny musi zapewnić operacyjną niezależność przy pełnieniu różnych funkcji.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów UE dotyczących restrukturyzacji instytucji kredytowych, prawa do skutecznego środka prawnego oraz niezależności organów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pytał, czy polskie przepisy proceduralne dotyczące łączenia ponad ośmiu tysięcy skarg na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego o restrukturyzacji Getin Noble Bank S.A. nie naruszają prawa do rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie. Ponadto, sąd pytał o wymóg strukturalnego oddzielenia funkcji Bankowego Funduszu Gwarancyjnego jako organu ds. restrukturyzacji, tymczasowego administratora i gwaranta depozytów. Trybunał orzekł, że prawo do rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie stoi na przeszkodzie stosowaniu przepisów nakazujących łączenie spraw, jeśli grozi to znacznym opóźnieniem. Stwierdził również, że Bankowy Fundusz Gwarancyjny musi zapewnić operacyjną niezależność i unikać konfliktu interesów przy pełnieniu różnych funkcji.

Sprawa dotyczyła wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w związku z ponad ośmioma tysiącami skarg wniesionych na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego (BFG) o wszczęciu restrukturyzacji Getin Noble Bank S.A. (GN Bank). Sąd odsyłający miał wątpliwości co do zgodności z prawem Unii Europejskiej kilku kwestii. Po pierwsze, czy polskie przepisy proceduralne, nakazujące łączne rozpoznanie wszystkich skarg, nie naruszają prawa do rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie, zwłaszcza w obliczu ogromnej liczby spraw. Po drugie, czy Bankowy Fundusz Gwarancyjny, pełniący jednocześnie funkcje organu ds. restrukturyzacji, tymczasowego administratora oraz gwaranta depozytów, zapewnił wymaganą prawem UE operacyjną niezależność i uniknął konfliktu interesów. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w swoim wyroku orzekł, że prawo do rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie, wynikające z Karty praw podstawowych UE, stoi na przeszkodzie stosowaniu krajowych przepisów proceduralnych, które nakazują łączenie spraw, jeśli prowadzi to do nadmiernych opóźnień. TSUE podkreślił, że sąd krajowy powinien mieć możliwość odstąpienia od stosowania takich przepisów, aby zapewnić skuteczną ochronę sądową. W odniesieniu do kwestii niezależności BFG, TSUE stwierdził, że art. 3 ust. 3 dyrektywy 2014/59/UE nakłada obowiązek zapewnienia operacyjnej niezależności i unikania konfliktu interesów, nawet jeśli organ pełni różne funkcje, takie jak nadzór, restrukturyzacja, tymczasowy zarząd czy gwarantowanie depozytów. TSUE wyjaśnił, że wymogi te mogą być spełnione poprzez odpowiednie uzgodnienia strukturalne i organizacyjne, a brak publikacji wewnętrznych przepisów nie powoduje automatycznie nieważności decyzji, ale może wymagać od organu wykazania, że działał zgodnie z celami dyrektywy. Wyrok TSUE ma istotne znaczenie dla interpretacji przepisów dotyczących restrukturyzacji banków i ochrony praw jednostek w postępowaniach administracyjnych i sądowych.

Zagadnienia prawne (3)

Rozstrzygnięcie

Strony

Przepisy (10)

Argumenty

Skład orzekający

Informacje dodatkowe

Powiązane tematy