Orzeczenie · 2026-04-23

C-116/25

Sąd
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Data
2026-04-23
cjeuprawo_ue_ogolnekoordynacja systemów zabezpieczenia społecznegoWysokatrybunal
bezrobociezabezpieczenie społecznepracownicy migrującyswobodny przepływ osóbkoordynacja systemówświadczeniawykładnia prawa UEBułgariaHiszpania

Podsumowanie

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 62 ust. 1 i 2 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Sprawa dotyczyła obywatelki Bułgarii, która pracowała sezonowo w Hiszpanii, a następnie powróciła do Bułgarii, gdzie ubiegała się o świadczenia z tytułu bezrobocia. Bułgarski organ przyznał jej świadczenie w wysokości około 15 EUR, obliczone na podstawie wszystkich dochodów z ostatnich 24 miesięcy, w tym z pracy w Hiszpanii, zgodnie z nowym bułgarskim przepisem (art. 54b ust. 8 KSO). Skarżąca twierdziła, że powinny być stosowane przepisy art. 62 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 883/2004, które nakazują uwzględnianie wyłącznie wynagrodzenia z ostatniego zatrudnienia. Sąd odsyłający miał wątpliwości co do zgodności bułgarskiego przepisu z prawem UE, zwłaszcza w świetle wcześniejszego orzecznictwa Trybunału (wyrok C-29/19). Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując sprawę, stwierdził, że art. 62 ust. 3 rozporządzenia nr 883/2004 stanowi odstępstwo od zasad z ust. 1 i 2, i pozwala instytucji miejsca zamieszkania na uwzględnienie wynagrodzenia z ostatniego zatrudnienia w innym państwie członkowskim. Trybunał orzekł, że przepisy UE nie stoją na przeszkodzie uregulowaniom państwa członkowskiego, które przewidują różne zasady obliczania świadczeń dla bezrobotnych w zależności od tego, czy okresy ubezpieczenia zostały przepracowane w całości w danym państwie, czy też częściowo lub w całości w innym państwie członkowskim. W konsekwencji, bułgarskie przepisy, które różnicują sposób obliczania świadczeń w zależności od miejsca ostatniego zatrudnienia, są zgodne z prawem UE.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

interpretacja art. 62 i 65 rozporządzenia nr 883/2004 w kontekście obliczania świadczeń dla bezrobotnych migrantów, dopuszczalność różnicowania zasad obliczania świadczeń w zależności od miejsca ostatniego zatrudnienia.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji osoby zamieszkującej w państwie członkowskim innym niż państwo ostatniego zatrudnienia, a także interpretacji konkretnych przepisów rozporządzenia nr 883/2004. Nie dotyczy sytuacji, gdy osoba ostatnio pracowała i zamieszkiwała w tym samym państwie członkowskim.

Zagadnienia prawne (2)

Czy art. 62 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 883/2004, nakazujący uwzględnianie wyłącznie wynagrodzenia z ostatniego zatrudnienia przy obliczaniu świadczeń z tytułu bezrobocia, sprzeciwia się przepisom krajowym, które przewidują inną zasadę obliczania dla osób, których okresy ubezpieczenia obejmują pracę w więcej niż jednym państwie członkowskim?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 62 ust. 3 rozporządzenia nr 883/2004, w związku z art. 65 ust. 2 i 5, nie stoi na przeszkodzie uregulowaniom państwa członkowskiego miejsca zamieszkania, które nie ustalają wysokości świadczeń z tytułu bezrobocia, biorąc pod uwagę wyłącznie wynagrodzenie z ostatniego zatrudnienia, jeśli osoba ta ukończyła część lub całość okresu odniesienia w innym państwie członkowskim.

Uzasadnienie

Trybunał wyjaśnił, że art. 62 ust. 3 stanowi odstępstwo od ust. 1 i 2, pozwalając instytucji miejsca zamieszkania na uwzględnienie wynagrodzenia z ostatniego zatrudnienia w innym państwie członkowskim. Brak jest wymogu uwzględniania 'wyłącznie' tego wynagrodzenia przez instytucję miejsca zamieszkania. Ponadto, orzecznictwo dotyczące art. 62 ust. 1 i 2 (wyrok C-29/19) nie ma zastosowania do sytuacji, gdy ostatnie zatrudnienie było w innym państwie członkowskim niż państwo miejsca zamieszkania i wypłaty świadczeń.

Czy art. 62 rozporządzenia nr 883/2004 sprzeciwia się przepisom krajowym, które przewidują różne zasady obliczania świadczeń dla bezrobotnych w zależności od tego, czy okresy ubezpieczenia zostały przepracowane w całości w danym państwie, czy też częściowo lub w całości w innym państwie członkowskim?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 62 rozporządzenia nr 883/2004 nie stoi na przeszkodzie uregulowaniom państwa członkowskiego, które przewidują różne zasady obliczania świadczeń dla bezrobotnych w zależności od tego, czy okresy odniesienia zostały ukończone na podstawie ustawodawstwa tego państwa, czy też na podstawie ustawodawstwa innego państwa członkowskiego.

Uzasadnienie

Przepisy krajowe, które uwzględniają zarówno okresy zatrudnienia w danym państwie, jak i w innych państwach członkowskich, a także wynagrodzenie z ostatniego zatrudnienia w innym państwie członkowskim, są zgodne z celem rozporządzenia nr 883/2004, jakim jest koordynacja systemów i skuteczne wykonywanie prawa do swobodnego przepływu osób.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odpowiedz na pytanie
Strona wygrywająca
państwo członkowskie (Bułgaria)

Strony

NazwaTypRola
Ts.E.S.osoba_fizycznaskarżący
Direktor na Teritorialno podelenie na Natsionalnia osiguritelen institut – Blagoevgradorgan_krajowypozwany
Rząd bułgarskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (7)

Główne

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 62 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

Instytucja właściwa państwa członkowskiego, którego ustawodawstwo przewiduje ustalanie wysokości świadczeń na podstawie wysokości poprzedniego wynagrodzenia lub dochodu zawodowego, bierze pod uwagę wyłącznie wynagrodzenie lub dochód zawodowy, które zainteresowany otrzymywał z tytułu swojego ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek na podstawie wspomnianego ustawodawstwa.

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 62 § 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

Przepisy ust. 1 mają także zastosowanie w przypadkach, w których ustawodawstwo stosowane przez instytucję właściwą przewiduje szczególny okres odniesienia do celów ustalania wynagrodzenia, które służy za podstawę wyliczania świadczeń oraz kiedy przez całość lub przez część tego okresu zainteresowany podlegał ustawodawstwu innego państwa członkowskiego.

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 62 § 3

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

W drodze odstępstwa od przepisów ust. 1 i 2 w odniesieniu do bezrobotnych objętych przepisami art. 65 ust. 5 lit. a) instytucja miejsca zamieszkania bierze pod uwagę wynagrodzenie lub dochód zawodowy, które zainteresowany otrzymywał w państwie członkowskim, którego ustawodawstwu podlegał w okresie swojego ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek zgodnie z przepisami rozporządzenia wykonawczego.

Pomocnicze

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 65 § 5

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

Bezrobotny, o którym mowa w ust. 2 zdanie pierwsze i drugie, otrzymuje świadczenia zgodnie z ustawodawstwem państwa członkowskiego, w którym ma on miejsce zamieszkania, tak jak gdyby podlegał temu ustawodawstwu w okresie swojego ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek. Świadczenia te udzielane są przez instytucję miejsca zamieszkania.

KSO art. 54a

Kodeks za sotsialno osiguryavane

KSO art. 54b § 1

Kodeks za sotsialno osiguryavane

KSO art. 54b § 8

Kodeks za sotsialno osiguryavane

Jeżeli okres, o którym mowa w ust. 1, na podstawie którego ustala się przeciętne dzienne wynagrodzenie albo przeciętny dzienny dochód stanowiący podstawę wymiaru składek, lub miesiąc, w którym ustaje podleganie ubezpieczeniu, obejmuje okresy ubezpieczenia ukończone zgodnie z ustawodawstwem państwa stosującego przepisy Unii Europejskiej dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do celów obliczenia wysokości świadczeń z tytułu bezrobocia uwzględnia się dochody otrzymywane przez daną osobę w okresie jej ostatniego zatrudnienia oraz wszystkie dochody otrzymywane w Bułgarii oraz dochody otrzymywane w innych państwach, do których mają zastosowanie przepisy Unii Europejskiej dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w okresie 24 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc ustania podlegania ubezpieczeniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy UE dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego mają na celu koordynację, a nie ujednolicenie, pozostawiając państwom członkowskim pewną swobodę w kształtowaniu przepisów krajowych. • Artykuł 62 ust. 3 rozporządzenia nr 883/2004 stanowi odstępstwo od zasady uwzględniania wyłącznie wynagrodzenia z ostatniego zatrudnienia, co pozwala na inne podejście w przypadku osób zamieszkujących w państwie innym niż państwo ostatniego zatrudnienia. • Orzecznictwo TSUE dotyczące art. 62 ust. 1 i 2 nie ma zastosowania do sytuacji, gdy ostatnie zatrudnienie miało miejsce w innym państwie członkowskim niż państwo miejsca zamieszkania i wypłaty świadczeń.

Odrzucone argumenty

Skarżąca argumentowała, że jej sytuacja powinna być objęta art. 62 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 883/2004, co oznaczałoby uwzględnienie wyłącznie wynagrodzenia z ostatniego zatrudnienia (w Hiszpanii), a nie stosowanie odmiennych zasad wynikających z bułgarskiego prawa krajowego.

Godne uwagi sformułowania

„uwzględnia się, co następuje: 1. dochody otrzymywane przez daną osobę w okresie jej ostatniego zatrudnienia; 2. wszystkie dochody otrzymywane w Bułgarii […] oraz dochody otrzymywane w innych państwach, do których mają zastosowanie przepisy Unii Europejskiej dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w okresie 24 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc ustania podlegania ubezpieczeniu” (art. 54b ust. 8 KSO) • „instytucja miejsca zamieszkania bierze pod uwagę wynagrodzenie lub dochód zawodowy, któr[e] zainteresowany otrzymywał w państwie członkowskim, którego ustawodawstwu podlegał w okresie swojego ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek” (art. 62 ust. 3 rozporządzenia nr 883/2004) • „właściwa instytucja państwa członkowskiego, którego ustawodawstwo przewiduje, że obliczenie wysokości świadczeń opiera się na wysokości wcześniejszego wynagrodzenia lub dochodu zawodowego, bierze pod uwagę „wyłącznie wynagrodzenie lub dochód zawodowy, któr[e] zainteresowany otrzymywał z tytułu swojego ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek” (art. 62 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004)

Skład orzekający

I. Ziemele

prezes izby

F. Biltgen

prezes pierwszej izby, pełniący obowiązki sędziego szóstej izby, sprawozdawca

A. Kumin

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretacja art. 62 i 65 rozporządzenia nr 883/2004 w kontekście obliczania świadczeń dla bezrobotnych migrantów, dopuszczalność różnicowania zasad obliczania świadczeń w zależności od miejsca ostatniego zatrudnienia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji osoby zamieszkującej w państwie członkowskim innym niż państwo ostatniego zatrudnienia, a także interpretacji konkretnych przepisów rozporządzenia nr 883/2004. Nie dotyczy sytuacji, gdy osoba ostatnio pracowała i zamieszkiwała w tym samym państwie członkowskim.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego problemu pracowników migrujących i ich prawa do świadczeń z tytułu bezrobocia, co jest istotne dla wielu osób w UE. Wyjaśnia złożone zasady koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Niskie świadczenie dla bezrobotnego migranta: czy prawo UE chroni przed nierównym traktowaniem?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy