C-116/23

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2024-04-11
cjeuprawo_ue_ogolnekoordynacja systemów zabezpieczenia społecznegoWysokatrybunal
zabezpieczenie społecznepracownicy migrującyświadczenia rodzinneświadczenia z tytułu chorobyzasiłek pielęgnacyjnyurlop na opiekędyskryminacjaswoboda przepływu pracownikówTSUEprawda prejudycjalne

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że zasiłek z tytułu urlopu na opiekę długoterminową może być uznany za świadczenie z tytułu choroby w rozumieniu prawa UE, a jego odmowa przyznania pracownikowi migrującemu z powodu braku austriackiego zasiłku pielęgnacyjnego dla osoby wymagającej opieki może stanowić dyskryminację.

Sprawa dotyczyła obywatela Włoch pracującego w Austrii, który ubiegał się o zasiłek z tytułu urlopu na opiekę długoterminową dla ojca mieszkającego we Włoszech. Austriacki organ odmówił przyznania zasiłku, ponieważ ojciec nie pobierał austriackiego zasiłku pielęgnacyjnego, co było warunkiem koniecznym. Sąd odsyłający zapytał TSUE, czy zasiłek ten jest świadczeniem z tytułu choroby i czy odmowa jego przyznania pracownikowi migrującemu stanowi dyskryminację. Trybunał uznał, że zasiłek ten może być świadczeniem z tytułu choroby i świadczeniem pieniężnym, a jego uzależnienie od posiadania austriackiego zasiłku pielęgnacyjnego może być niedozwoloną dyskryminacją pośrednią, chyba że zostanie obiektywnie uzasadnione.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów prawa Unii Europejskiej, w tym rozporządzenia nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w kontekście odmowy przyznania obywatelowi Włoch, pracującemu w Austrii, zasiłku z tytułu urlopu na opiekę długoterminową. Zasiłek ten miał być przeznaczony na opiekę nad jego ojcem mieszkającym we Włoszech. Austriacki organ odmówił przyznania świadczenia, ponieważ ojciec skarżącego nie pobierał zasiłku pielęgnacyjnego na podstawie prawa austriackiego, co było warunkiem koniecznym zgodnie z austriackimi przepisami. Skarżący argumentował, że zasiłek ten powinien być traktowany jako świadczenie z tytułu choroby i podlegać prawu austriackiemu, a jego odmowa stanowi dyskryminację pracowników migrujących. Sąd odsyłający przedstawił Trybunałowi szereg pytań dotyczących kwalifikacji zasiłku, jego charakteru (pieniężny czy rzeczowy), zakresu stosowania rozporządzenia nr 883/2004 oraz potencjalnej dyskryminacji. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że zasiłek z tytułu urlopu na opiekę długoterminową, wypłacany pracownikowi zapewniającemu opiekę bliskiemu krewnemu uprawnionemu do zasiłku pielęgnacyjnego w innym państwie członkowskim, może być uznany za świadczenie z tytułu choroby i świadczenie pieniężne w rozumieniu rozporządzenia nr 883/2004. Ponadto, Trybunał stwierdził, że przepisy zakazujące dyskryminacji (art. 45 TFUE, art. 4 rozporządzenia nr 883/2004, art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 492/2011) stoją na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, które uzależnia przyznanie takiego zasiłku od otrzymywania przez osobę wymagającą opieki zasiłku pielęgnacyjnego na podstawie ustawodawstwa państwa członkowskiego, chyba że takie uzależnienie jest obiektywnie uzasadnione celem, jakim jest utrzymanie równowagi finansowej systemu zabezpieczenia społecznego, i stanowi środek proporcjonalny. Trybunał zaznaczył, że różnice między zasiłkiem z tytułu urlopu na opiekę długoterminową a zasiłkiem z tytułu rodzinnego urlopu hospicyjnego, a także brak możliwości zmiany kwalifikacji wniosku, nie stanowią same w sobie naruszenia prawa UE, o ile nie prowadzą do dyskryminacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, zasiłek ten wchodzi w zakres pojęcia „świadczeń z tytułu choroby” w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 883/2004.

Uzasadnienie

Zasiłek ten, mimo że wypłacany pracownikowi, ma na celu umożliwienie zapewnienia opieki osobie wymagającej tego ze względu na stan zdrowia, co przynosi korzyść przede wszystkim tej osobie. Jest przyznawany na podstawie obiektywnych kryteriów i dotyczy ryzyka związanego ze stanem chorobowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (w zakresie wykładni prawa UE)

Strony

NazwaTypRola
XXXXosoba_fizycznaskarżący
Sozialministeriumserviceorgan_krajowypozwany
rząd austriackipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd czeskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (13)

Główne

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 3 § ust. 1 lit. a)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Pojęcie 'świadczeń z tytułu choroby' obejmuje zasiłek z tytułu urlopu na opiekę długoterminową.

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 4

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Zasada równego traktowania w dziedzinie zabezpieczenia społecznego. Stoi na przeszkodzie dyskryminacji pośredniej, chyba że jest uzasadniona i proporcjonalna.

Rozporządzenie nr 492/2011 art. 7 § ust. 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 492/2011

Pracownicy krajowi i obywatele innych państw członkowskich korzystają z tych samych przywilejów socjalnych.

Pomocnicze

TFUE art. 18

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Karta art. 7

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 7

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 11 § ust. 3 lit. a)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 21 § ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Pojęcie 'świadczeń pieniężnych' obejmuje zasiłek z tytułu urlopu na opiekę długoterminową.

AVRAG art. 14a § ust. 1

Arbeitsvertragsrechts-Anpassungsgesetz

AVRAG art. 14c § ust. 1

Arbeitsvertragsrechts-Anpassungsgesetz

BPGG art. 3a § ust. 1

Bundespflegegeldgesetz

BPGG art. 21c § ust. 1

Bundespflegegeldgesetz

BPGG art. 21c § ust. 3

Bundespflegegeldgesetz

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasiłek z tytułu urlopu na opiekę długoterminową powinien być traktowany jako świadczenie z tytułu choroby i świadczenie pieniężne w rozumieniu rozporządzenia nr 883/2004. Uzależnienie przyznania zasiłku od posiadania austriackiego zasiłku pielęgnacyjnego przez osobę wymagającą opieki stanowi dyskryminację pośrednią pracowników migrujących. Dyskryminacja pośrednia może być dopuszczalna tylko, jeśli jest obiektywnie uzasadniona i proporcjonalna.

Odrzucone argumenty

Zasiłek z tytułu urlopu na opiekę długoterminową nie jest świadczeniem z tytułu choroby. Zasiłek z tytułu urlopu na opiekę długoterminową nie jest świadczeniem pieniężnym. Różnice w przesłankach przyznawania zasiłku z tytułu urlopu na opiekę długoterminową i zasiłku z tytułu rodzinnego urlopu hospicyjnego oraz brak możliwości zmiany kwalifikacji wniosku są zgodne z prawem UE.

Godne uwagi sformułowania

Rozporządzenie nr 883/2004 nie wprowadza wspólnego systemu zabezpieczenia społecznego, lecz pozostawia odrębne systemy krajowe. Dyskryminacja pośrednia ze względu na przynależność państwową może być dopuszczalna tylko pod warunkiem obiektywnego uzasadnienia. Cel zachowania równowagi finansowej krajowego systemu zabezpieczenia społecznego może stanowić uzasadnienie dla dyskryminacji pośredniej.

Skład orzekający

F. Biltgen

prezes izby

N. Wahl

sędzia

M.L. Arastey Sahún

sprawozdawczyni

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w UE, w szczególności w zakresie świadczeń chorobowych, świadczeń dla opiekunów oraz zakazu dyskryminacji pracowników migrujących."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego zasiłku austriackiego, ale zasady wykładni prawa UE mają zastosowanie uniwersalne. Konieczność indywidualnej oceny uzasadnienia dyskryminacji przez sądy krajowe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu praw pracowników migrujących w UE – dostępu do świadczeń socjalnych związanych z opieką nad członkami rodziny. Pokazuje, jak prawo UE może chronić przed dyskryminacją na poziomie krajowym.

Pracownik migrujący w UE: Czy odmowa zasiłku opiekuńczego z powodu braku lokalnego świadczenia to dyskryminacja?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI