C-115/21 P

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2022-12-22
cjeuprawo_ue_ogolneimmunitet parlamentarnyWysokatrybunal
immunitetmandat poselskiutrata wybieralnościprawo instytucjonalneTSUEskarga o stwierdzenie nieważnościprawo krajoweHiszpania

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości oddalił odwołanie posła do Parlamentu Europejskiego, O. Junquerasa i Viesa, dotyczące stwierdzenia nieważności ogłoszenia o wakacie jego mandatu i oddalenia wniosku o ochronę immunitetu, uznając skargę za niedopuszczalną.

Sprawa dotyczyła odwołania posła do Parlamentu Europejskiego, Oriola Junquerasa i Viesa, od postanowienia Sądu Unii Europejskiej, które odrzuciło jako niedopuszczalną jego skargę na ogłoszenie o wakacie mandatu oraz oddalenie wniosku o ochronę immunitetu. Poseł został skazany prawomocnym wyrokiem w Hiszpanii, co doprowadziło do utraty mandatu zgodnie z prawem krajowym. Trybunał Sprawiedliwości uznał, że ogłoszenie o wakacie mandatu miało charakter czysto informacyjny i nie podlegało zaskarżeniu, a wniosek o ochronę immunitetu był skierowany przeciwko aktowi nieistniejącemu lub dyskrecjonalnemu. W konsekwencji odwołanie zostało oddalone.

Sprawa C-115/21 P dotyczyła odwołania Oriola Junquerasa i Viesa od postanowienia Sądu Unii Europejskiej z dnia 15 grudnia 2020 r., które odrzuciło jako niedopuszczalną jego skargę na ogłoszenie o wakacie jego mandatu posła do Parlamentu Europejskiego oraz na oddalenie wniosku o ochronę immunitetu. Junqueras i Vies, będący wiceprzewodniczącym rządu Katalonii, został wybrany do Parlamentu Europejskiego w 2019 r., jednakże hiszpański Sąd Najwyższy skazał go na karę pozbawienia wolności i utratę praw publicznych, co skutkowało utratą mandatu zgodnie z prawem krajowym. W dniu 13 stycznia 2020 r. przewodniczący Parlamentu Europejskiego ogłosił, że mandat Junquerasa i Viesa jest wakujący. Poseł zaskarżył tę decyzję oraz wcześniejsze oddalenie wniosku o ochronę immunitetu. Sąd Unii Europejskiej uznał obie skargi za niedopuszczalne, stwierdzając, że ogłoszenie o wakacie mandatu miało charakter czysto informacyjny i nie wywoływało skutków prawnych, a wniosek o ochronę immunitetu był skierowany przeciwko aktowi nieistniejącemu lub dyskrecjonalnemu. Trybunał Sprawiedliwości, rozpatrując odwołanie, potwierdził stanowisko Sądu. Stwierdził, że utrata mandatu wynikająca z prawa krajowego, w tym w wyniku skazania, stanowi przypadek utraty mandatu w rozumieniu art. 13 ust. 3 aktu wyborczego, a Parlament jedynie odnotowuje ten fakt. Parlament nie posiada swobody decyzyjnej w takich przypadkach, a jego rola ogranicza się do otrzymania informacji od władz krajowych. Ponadto, wniosek o podjęcie działań w trybie pilnym w celu ochrony immunitetu, o którym mowa w art. 8 regulaminu Parlamentu, ma charakter dyskrecjonalny i nie tworzy wiążących skutków prawnych. W konsekwencji Trybunał oddalił odwołanie jako bezzasadne i obciążył O. Junquerasa i Viesa kosztami postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, ogłoszenie o wakacie mandatu posła do Parlamentu Europejskiego, wynikające z prawa krajowego, ma charakter czysto informacyjny i nie wywołuje wiążących skutków prawnych, w związku z czym nie podlega zaskarżeniu na podstawie art. 263 TFUE.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ogłoszenie o wakacie mandatu posła do Parlamentu Europejskiego, wynikające z prawa krajowego (w tym przypadku skazania i utraty mandatu), ma charakter czysto informacyjny i stanowi jedynie odnotowanie faktu stwierdzonego przez władze krajowe. Nie wywołuje ono samodzielnych skutków prawnych dla sytuacji prawnej posła, a jego kontrola zgodności z prawem Unii należy do sądów krajowych lub Trybunału w ramach innych postępowań.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_odwolanie

Strona wygrywająca

Parlament Europejski

Strony

NazwaTypRola
Oriol Junqueras i Viesosoba_fizycznastrona wnosząca odwołanie
Parlament Europejskiinstytucja_uestrona pozwana w pierwszej instancji
Królestwo Hiszpaniipanstwo_czlonkowskieinterwenient w postępowaniu odwoławczym

Przepisy (15)

Główne

Akt wyborczy art. 6 § 2

Akt dotyczący wyborów członków Parlamentu Europejskiego w powszechnych wyborach bezpośrednich

Członkowie Parlamentu korzystają z przywilejów i immunitetów na mocy Protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów.

Akt wyborczy art. 13 § 3

Akt dotyczący wyborów członków Parlamentu Europejskiego w powszechnych wyborach bezpośrednich

W przypadku utraty mandatu przewidzianej w prawie państwa członkowskiego, mandat wygasa zgodnie z tym przepisem, a Parlament jest informowany przez władze krajowe.

TFUE art. 263

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Określa możliwość wniesienia skargi o stwierdzenie nieważności aktów instytucji Unii.

Hiszpańska ustawa wyborcza art. 224 § 1

Hiszpańska ustawa organiczna 5/1985 o powszechnym systemie wyborczym

Określa procedurę ogłaszania posłów do Parlamentu Europejskiego.

Hiszpańska ustawa wyborcza art. 224 § 2

Hiszpańska ustawa organiczna 5/1985 o powszechnym systemie wyborczym

Wymaga złożenia ślubowania wierności konstytucji i określa konsekwencje jego niezłożenia.

Pomocnicze

PPI art. 9

Protokół w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej

Immunitet chroni posłów przed zatrzymaniem i immunitetem jurysdykcyjnym, ale nie stanowi przeszkody w wykonywaniu prawa Parlamentu do uchylenia immunitetu ani w przypadkach schwytania na gorącym uczynku.

Akt wyborczy art. 7 § 1

Akt dotyczący wyborów członków Parlamentu Europejskiego w powszechnych wyborach bezpośrednich

Wymienia funkcje niepołączalne z mandatem posła do Parlamentu Europejskiego.

Akt wyborczy art. 7 § 3

Akt dotyczący wyborów członków Parlamentu Europejskiego w powszechnych wyborach bezpośrednich

Pozwala państwom członkowskim na rozszerzenie zakazów łączenia funkcji na płaszczyźnie krajowej.

Akt wyborczy art. 8

Akt dotyczący wyborów członków Parlamentu Europejskiego w powszechnych wyborach bezpośrednich

Procedura wyborcza w każdym państwie członkowskim podlega przepisom krajowym, z zastrzeżeniem postanowień aktu.

Akt wyborczy art. 12

Akt dotyczący wyborów członków Parlamentu Europejskiego w powszechnych wyborach bezpośrednich

Parlament weryfikuje mandaty i rozstrzyga spory wynikające z postanowień aktu, inne niż te podlegające wyłącznie przepisom krajowym.

Regulamin PE art. 3 § 3

Regulamin Parlamentu Europejskiego

Parlament, na podstawie sprawozdania właściwej komisji, weryfikuje mandaty i stwierdza ich ważność, rozstrzygając spory inne niż te podlegające wyłącznie przepisom krajowym.

Regulamin PE art. 4 § 4

Regulamin Parlamentu Europejskiego

W przypadku powiadomienia o wygaśnięciu mandatu z powodu niezgodności z przepisami krajowymi lub cofnięcia mandatu, przewodniczący informuje Parlament o wygaśnięciu mandatu.

Regulamin PE art. 4 § 7

Regulamin Parlamentu Europejskiego

Parlament może unieważnić mandat lub odmówić stwierdzenia wakatu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione, że przyjęcie mandatu lub jego zrzeczenie się wynika z błędów rzeczowych bądź z wady oświadczenia woli.

Regulamin PE art. 8 § 1

Regulamin Parlamentu Europejskiego

Przewodniczący Parlamentu może zainicjować w trybie pilnym działania zmierzające do potwierdzenia przywilejów i immunitetu posła w przypadku podejrzenia naruszenia.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Umożliwia sądom krajowym zwracanie się do Trybunału z pytaniami prejudycjalnymi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ogłoszenie o wakacie mandatu posła, wynikające z prawa krajowego, ma charakter czysto informacyjny i nie podlega zaskarżeniu na podstawie art. 263 TFUE. Wniosek o zainicjowanie działań w trybie pilnym w celu ochrony immunitetu posła jest uprawnieniem dyskrecjonalnym przewodniczącego Parlamentu i nie tworzy wiążących skutków prawnych. Parlament jedynie odnotowuje utratę mandatu posła wynikającą z prawa krajowego i nie dysponuje swobodą decyzyjną w tej kwestii. Utrata mandatu posła w wyniku prawomocnego skazania, przewidziana w prawie krajowym, nie stanowi naruszenia immunitetu parlamentarnego.

Odrzucone argumenty

Sąd popełnił błąd, uznając skargę na ogłoszenie o wakacie mandatu za niedopuszczalną. Sąd naruszył prawo w odniesieniu do art. 4 ust. 7 regulaminu, który przewiduje przypadki, w których Parlament może odmówić stwierdzenia wakatu mandatu. Parlament może podważyć decyzję państwa członkowskiego o utracie mandatu posła. Sąd naruszył prawo, orzekając, że inicjatywa przewodniczącego Parlamentu w sprawie ochrony immunitetu nie ma charakteru wiążącego.

Godne uwagi sformułowania

immunitet parlamentarny nie jest osobistym przywilejem posła, lecz gwarancją niezależności Parlamentu jako całości oraz jego członków Parlament działa w granicach kompetencji przyznanych mu na mocy traktatów Parlament jest po prostu informowany przez władze krajowe o utracie przez zainteresowanego statusu posła do Parlamentu Europejskiego kontrola zgodności z prawem Unii przewidzianej w prawie krajowym procedury prowadzącej do utraty mandatu posła do Parlamentu Europejskiego należy do właściwych sądów krajowych lub do Trybunału

Skład orzekający

C. Lycourgos

prezes_izby

L.S. Rossi

sędzia

J.-C. Bonichot

sprawozdawca

S. Rodin

sędzia

O. Spineanu-Matei

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja roli Parlamentu Europejskiego w przypadku utraty mandatu posła wynikającej z prawa krajowego, dopuszczalność skarg przeciwko aktom informacyjnym i dyskrecjonalnym, zakres immunitetu parlamentarnego."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji prawnej posła do Parlamentu Europejskiego i jego relacji z prawem krajowym państwa członkowskiego. Interpretacja przepisów aktu wyborczego i regulaminu Parlamentu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia immunitetu posłów do Parlamentu Europejskiego i jego relacji z prawem krajowym, co jest istotne dla zrozumienia mechanizmów funkcjonowania UE i praw obywateli.

Czy skazanie w kraju oznacza koniec mandatu w PE? TSUE rozstrzyga w sprawie Junquerasa.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI