C-115/09
Podsumowanie
Organizacje pozarządowe chroniące środowisko mają prawo do wnoszenia skarg sądowych w sprawach dotyczących zezwoleń na przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, nawet jeśli krajowe prawo procesowe ogranicza to prawo do ochrony interesów jednostek.
Sprawa dotyczyła prawa organizacji pozarządowych do wnoszenia skarg sądowych w sprawach dotyczących zezwoleń na przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko. Sąd krajowy zapytał, czy organizacje te mogą powoływać się na naruszenie przepisów chroniących interes ogółu, a nie tylko jednostek. Trybunał orzekł, że art. 10a dyrektywy 85/337 wymaga przyznania takim organizacjom prawa do wnoszenia skarg, nawet jeśli krajowe prawo procesowe tego nie przewiduje, ponieważ przepisy te chronią interesy zbiorowe.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 85/337 w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia na środowisko naturalne, zmienionej dyrektywą 2003/35. Sprawa wywodziła się ze sporu między niemiecką organizacją pozarządową Bund für Umwelt und Naturschutz Deutschland a Bezirksregierung Arnsberg, dotyczącym zezwolenia na budowę elektrowni węglowej. Organizacja pozarządowa wniosła skargę, powołując się na naruszenie przepisów dotyczących ochrony środowiska, jednak niemieckie prawo procesowe ograniczało możliwość wnoszenia skarg do przypadków naruszenia praw jednostek. Sąd krajowy zapytał Trybunał, czy art. 10a dyrektywy 85/337 wymaga, aby organizacje pozarządowe mogły powoływać się na naruszenie przepisów chroniących interes ogółu, a nie tylko jednostek. Trybunał orzekł, że art. 10a dyrektywy 85/337 sprzeciwia się przepisom, które nie przyznają organizacjom pozarządowym działającym na rzecz ochrony środowiska możliwości powołania się przed sądem na naruszenie przepisu prawa Unii dotyczącego ochrony środowiska, nawet jeśli przepis ten chroni tylko interesy ogółu, a nie interesy jednostek. Ponadto, organizacja pozarządowa może wywodzić z art. 10a akapit trzeci zdanie ostatnie dyrektywy 85/337 prawo do powołania się przed sądem na naruszenie przepisów prawa krajowego wynikających z art. 6 dyrektywy siedliskowej, nawet jeśli krajowe prawo procesowe tego nie dopuszcza, z uwagi na to, że przepisy te chronią interesy ogółu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, art. 10a dyrektywy 85/337 wymaga, aby takie organizacje miały prawo do wnoszenia skarg sądowych w takich przypadkach, nawet jeśli krajowe prawo procesowe tego nie przewiduje.
Uzasadnienie
Dyrektywa 85/337, zmieniona dyrektywą 2003/35, oraz Konwencja z Aarhus mają na celu zapewnienie szerokiego dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sprawach środowiskowych. Ograniczenie prawa do skargi tylko do naruszenia praw jednostek byłoby sprzeczne z tym celem i zasadą skuteczności prawa UE. Organizacje pozarządowe powinny móc podnosić naruszenie przepisów chroniących interes ogólny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
organizacja pozarządowa (skarżący)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Bund für Umwelt und Naturschutz Deutschland, Landesverband Nordrhein-Westfalen eV | inne | skarżący |
| Bezirksregierung Arnsberg | organ_krajowy | pozwany |
| Trianel Kohlekraftwerk Lünen GmbH & Co. KG | spolka | interwenient |
| rząd niemiecki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd grecki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd włoski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (13)
Główne
Dyrektywa 85/337/EWG art. 1 § 1
Dyrektywa Rady 85/337/EWG
Dotyczy oceny skutków środowiskowych przedsięwzięć.
Dyrektywa 85/337/EWG art. 1 § 2
Dyrektywa Rady 85/337/EWG
Definiuje pojęcia społeczeństwa i zainteresowanej społeczności, w tym organizacji pozarządowych.
Dyrektywa 85/337/EWG art. 10a
Dyrektywa Rady 85/337/EWG
Reguluje dostęp do wymiaru sprawiedliwości dla organizacji pozarządowych w sprawach środowiskowych.
Dyrektywa 2003/35/WE art. 1 § b
Dyrektywa 2003/35/WE
Poprawia dostęp do wymiaru sprawiedliwości w ramach dyrektywy 85/337.
Pomocnicze
Dyrektywa siedliskowa art. 6 § 3
Dyrektywa 92/43/EWG
Dotyczy oceny skutków planów lub przedsięwzięć dla obszarów chronionych.
VwGO art. 42 § 2
Kodeks postępowania przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki dopuszczalności skargi, wymagając naruszenia praw skarżącego.
VwGO art. 113 § 1
Kodeks postępowania przed sądami administracyjnymi
Określa skutki uwzględnienia skargi, wymagając zgodności aktu z prawem i naruszenia praw skarżącego.
UVPG art. 2 § 1
Ustawa o ocenie skutków wywieranych na środowisko naturalne
Określa, że ocena skutków jest częścią postępowań administracyjnych.
UVPG art. 2 § 3
Ustawa o ocenie skutków wywieranych na środowisko naturalne
Definiuje 'decyzje' w kontekście postępowań administracyjnych.
UmwRG art. 2 § 1
Ustawa zawierająca przepisy uzupełniające o środkach prawnych w sprawach z zakresu ochrony środowiska na podstawie dyrektywy 2003/35/WE
Pozwala stowarzyszeniom na wnoszenie środków prawnych przeciwko decyzjom dotyczącym dopuszczalności przedsięwzięć.
UmwRG art. 2 § 5
Ustawa zawierająca przepisy uzupełniające o środkach prawnych w sprawach z zakresu ochrony środowiska na podstawie dyrektywy 2003/35/WE
Określa warunki uwzględnienia środków prawnych wnoszonych przez stowarzyszenia.
BImSchG art. 5 § 1
Ustawa o ochronie przed szkodliwym wpływem zanieczyszczenia powietrza, hałasu, wibracji i podobnych zjawisk na środowisko
Dotyczy zapobiegania szkodliwym skutkom dla środowiska.
Bundesnaturschutzgesetz art. 61 § 1
Ustawa o ochronie przyrody i zachowaniu krajobrazu
Pozwala uznanym stowarzyszeniom na wnoszenie środków prawnych w określonych przypadkach ochrony przyrody.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 10a dyrektywy 85/337 wymaga zapewnienia szerokiego dostępu do wymiaru sprawiedliwości dla organizacji pozarządowych. Ograniczenie prawa do skargi do naruszenia praw jednostek jest sprzeczne z celami dyrektywy i Konwencji z Aarhus. Organizacje pozarządowe powinny mieć prawo do kwestionowania naruszeń przepisów chroniących interes ogółu.
Odrzucone argumenty
Krajowe prawo procesowe ogranicza prawo do skargi do naruszenia praw jednostek. Przepisy dotyczące ochrony środowiska, które chronią interes ogółu, nie przyznają praw jednostkom.
Godne uwagi sformułowania
szerokiego dostępu do wymiaru sprawiedliwości przepisy te chronią tylko interesy ogółu, a nie interesy jednostek zasada skuteczności organizacje pozarządowe działające na rzecz ochrony środowiska naruszenie przepisu wynikającego z prawa Unii i mającego za przedmiot ochronę środowiska
Skład orzekający
J.C. Bonichot
prezes_izby
K. Schiemann
sędzia
A. Arabadjiev
sędzia
L. Bay Larsen
sędzia
C. Toader
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Prawo organizacji pozarządowych do dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sprawach środowiskowych, wykładnia art. 10a dyrektywy 85/337, zasada skuteczności prawa UE."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dyrektywy 85/337 i Konwencji z Aarhus; interpretacja prawa krajowego może się różnić.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony środowiska i praw obywatelskich, pokazując, jak organizacje pozarządowe mogą egzekwować przepisy UE, nawet jeśli prawo krajowe stawia przeszkody.
“Organizacje ekologiczne wygrywają z prawem krajowym: TSUE otwiera drzwi do sądów w sprawach środowiskowych!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI