C-114/23
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości uznał za niedopuszczalne wnioski o wykładnię prawa UE złożone przez polski sąd okręgowy dotyczące możliwości kwestionowania prawomocnych wyroków skazujących w postępowaniu wykonawczym z powodu wadliwości powołania sędziów.
Sąd Okręgowy w Warszawie zwrócił się do TSUE z pytaniami prejudycjalnymi dotyczącymi możliwości badania przez sąd wykonawczy, czy prawomocny wyrok skazujący został wydany przez sąd spełniający wymogi niezawisłości i bezstronności, a w przypadku stwierdzenia wad, czy można umorzyć postępowanie wykonawcze. TSUE uznał wnioski za niedopuszczalne, stwierdzając, że sąd wykonawczy nie jest kompetentny do badania zgodności z prawem UE obsadzenia składów orzekających, które wydały prawomocne wyroki, a pytania wykraczają poza ramy współpracy sądowej.
Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym zostały złożone przez Sąd Okręgowy w Warszawie w ramach postępowań o wykonanie czterech prawomocnych wyroków skazujących w sprawach karnych. Sąd odsyłający powziął wątpliwości co do niezawisłości i bezstronności sędziów, którzy wydali te wyroki, ze względu na sposób ich powołania związany z Krajową Radą Sądownictwa. Sąd Okręgowy pytał, czy prawo UE pozwala na badanie tych kwestii w postępowaniu wykonawczym i czy w przypadku stwierdzenia wad można umorzyć postępowanie wykonawcze. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał wnioski za niedopuszczalne. Stwierdził, że sąd wykonawczy nie jest kompetentny do badania zgodności z prawem UE obsadzenia składów orzekających, które wydały prawomocne wyroki, ponieważ postępowanie wykonawcze jest odrębne od postępowania merytorycznego, które zostało prawomocnie zakończone. Pytania prejudycjalne wykraczały poza ramy współpracy sądowej i miały charakter oderwany od potrzeb rozstrzygnięcia spraw w postępowaniach głównych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wnioski o wykładnię prawa UE w tym zakresie są niedopuszczalne, ponieważ sąd wykonawczy nie jest kompetentny do badania zgodności z prawem UE obsadzenia składów orzekających, które wydały prawomocne wyroki, a pytania wykraczają poza ramy współpracy sądowej.
Uzasadnienie
TSUE stwierdził, że sąd wykonawczy nie jest kompetentny do badania zgodności z prawem UE obsadzenia składów orzekających, które wydały prawomocne wyroki skazujące w sprawach karnych. Postępowanie wykonawcze jest odrębne od postępowania merytorycznego, które zostało prawomocnie zakończone. Pytania prejudycjalne wykraczały poza ramy funkcji sądowniczej powierzonej Trybunałowi i były oderwane od potrzeb rozstrzygnięcia spraw w postępowaniach głównych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Strona wygrywająca
sąd odsyłający (wnioski odrzucone)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| KB | osoba_fizyczna | oskarżony w postępowaniu głównym |
| RZ | osoba_fizyczna | oskarżony w postępowaniu głównym |
| AN | osoba_fizyczna | oskarżony w postępowaniu głównym |
| CG | osoba_fizyczna | oskarżony w postępowaniu głównym |
| Prokuratura Rejonowa Warszawa Ochota | organ_krajowy | strona w postępowaniu głównym |
| Prokuratura Okręgowa w Warszawie | organ_krajowy | strona w postępowaniu głównym |
| Rzeczpospolita Polska | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (6)
Główne
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Procedura prejudycjalna jest instrumentem współpracy między TSUE a sądami krajowymi, dostarczającym wykładni prawa UE niezbędnej do rozstrzygnięcia sporów. Nie służy wydawaniu opinii doradczych w sprawach ogólnych i hipotetycznych, lecz musi być podyktowana potrzebą skutecznego rozstrzygnięcia sporu. Warunkiem zastosowania procedury jest rzeczywiste istnienie przed sądem krajowym sporu, w którym sąd ten ma wydać orzeczenie pozwalające na uwzględnienie orzeczenia prejudycjalnego.
Karta art. 47
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu.
TUE art. 19 § 1 akapit drugi
Traktat o Unii Europejskiej
Państwa członkowskie zapewniają środki niezbędne do zapewnienia, aby sądy i trybunały były niezawisłe i bezstronne.
Pomocnicze
kkw art. 9 § § 1 i 2
Ustawa - Kodeks karny wykonawczy
Postępowanie wykonawcze wszczyna się bezzwłocznie, gdy orzeczenie stało się wykonalne. Wyrok i postanowienia dotyczące przepadku lub dowodów rzeczowych stają się wykonalne z chwilą uprawomocnienia.
kkw art. 13 § § 1
Ustawa - Kodeks karny wykonawczy
Organ wykonujący orzeczenie oraz każdy, kogo orzeczenie bezpośrednio dotyczy, może zwrócić się do sądu, który je wydał, o rozstrzygnięcie wątpliwości co do wykonania orzeczenia lub zarzutów co do obliczenia kary.
kkw art. 15 § § 1
Ustawa - Kodeks karny wykonawczy
Sąd umarza postępowanie wykonawcze w razie przedawnienia wykonania kary, śmierci skazanego lub innej przyczyny wyłączającej to postępowanie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wnioski o wykładnię prawa UE nie są niezbędne do wydania wyroku przez sąd odsyłający, ponieważ sąd wykonawczy nie jest kompetentny do badania zgodności z prawem UE obsadzenia składów orzekających, które wydały prawomocne wyroki. Pytania prejudycjalne wykraczają poza ramy funkcji sądowniczej powierzonej Trybunałowi na mocy art. 267 TFUE i mają charakter oderwany od potrzeb rozstrzygnięcia spraw w postępowaniach głównych.
Godne uwagi sformułowania
procedura ustanowiona w art. 267 TFUE jest instrumentem współpracy pomiędzy Trybunałem i sądami krajowymi odesłanie prejudycjalne nie ma służyć wydawaniu opinii doradczych w przedmiocie pytań ogólnych i hipotetycznych, lecz ma być podyktowane potrzebą skutecznego rozstrzygnięcia sporu orzeczenie w trybie prejudycjalnym musi być „niezbędne”, aby umożliwić sądowi odsyłającemu „wydanie wyroku” w zawisłej przed nim sprawie nie wydaje się, aby sąd odsyłający był kompetentny na podstawie przepisów prawa polskiego do oceny zgodności z prawem [...] obsadzenia składów orzekających
Skład orzekający
K. Jürimäe
sprawozdawczyni, prezes izby
K. Lenaerts
prezes Trybunału, pełniący funkcję sędziego trzeciej izby
N. Piçarra
sędzia
N. Jääskinen
sędzia
M. Gavalec
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady niedopuszczalności pytań prejudycjalnych, gdy sąd krajowy nie posiada kompetencji do badania danej kwestii w ramach prowadzonego postępowania, a pytania mają charakter hipotetyczny lub oderwany od potrzeb sprawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji polskiego postępowania wykonawczego w sprawach karnych i kompetencji sądu wykonawczego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i niezawisłości sędziowskiej w Polsce, a także relacji między prawem krajowym a unijnym w kontekście postępowań karnych. Decyzja TSUE o niedopuszczalności wniosków jest istotna dla zrozumienia granic współpracy prejudycjalnej.
“TSUE: Polski sąd wykonawczy nie zbada wadliwości powołania sędziów w prawomocnych wyrokach karnych.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI