C-113/22

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2023-09-14
cjeuprawo_pracyrowne_traktowanie_mezczyzn_i_kobietWysokatrybunal
dyskryminacjarówność płcizabezpieczenie społecznedodatek macierzyńskiodszkodowanieprawo pracyTSUEHiszpania

Podsumowanie

TSUE orzekł, że odmowa przyznania mężczyźnie dodatku do świadczenia emerytalno-rentowego, który przysługuje wyłącznie kobietom, stanowi dyskryminację, a poszkodowany ma prawo do odszkodowania obejmującego koszty sądowe.

Sprawa dotyczyła mężczyzny, któremu odmówiono przyznania dodatku do świadczenia emerytalno-rentowego, przysługującego wyłącznie kobietom z co najmniej dwójką dzieci. Mimo wcześniejszego wyroku TSUE stwierdzającego dyskryminację, hiszpański organ ubezpieczeń społecznych kontynuował praktykę odmawiania takich dodatków mężczyznom, zmuszając ich do dochodzenia praw przed sądem. TSUE uznał, że taka praktyka administracyjna stanowi odrębną dyskryminację i że poszkodowany ma prawo nie tylko do przyznania dodatku z mocą wsteczną, ale także do odszkodowania za poniesione szkody, w tym koszty sądowe i wynagrodzenie adwokata.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 79/7/EWG w sprawie równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zabezpieczenia społecznego. Sprawa dotyczyła mężczyzny, któremu odmówiono przyznania dodatku do świadczenia emerytalno-rentowego, przysługującego wyłącznie kobietom posiadającym co najmniej dwoje dzieci. Hiszpański organ ubezpieczeń społecznych (INSS) stosował praktykę administracyjną polegającą na odmawianiu przyznania tego dodatku mężczyznom, nawet po wydaniu przez TSUE wyroku (C-450/18) stwierdzającego, że takie uregulowanie stanowi dyskryminację ze względu na płeć. Mężczyzna musiał dochodzić swoich praw przed sądem, a następnie zwrócił się o przyznanie dodatku z mocą wsteczną oraz o odszkodowanie za naruszenie zasady niedyskryminacji. Sąd odsyłający (Tribunal Superior de Justicia de Galicia) zadał TSUE pytania dotyczące tego, czy praktyka administracyjna INSS stanowi odrębną dyskryminację, od kiedy powinien być przyznany dodatek oraz czy należy się odszkodowanie, w tym zwrot kosztów sądowych i wynagrodzenia adwokata. TSUE uznał pytania za dopuszczalne i orzekł, że praktyka administracyjna polegająca na odmawianiu przyznania dodatku mężczyznom i zmuszaniu ich do dochodzenia praw przed sądem stanowi dyskryminację pod względem warunków proceduralnych. W związku z tym, sąd krajowy powinien nakazać przyznanie dodatku z mocą wsteczną oraz zasądzić odszkodowanie pozwalające na całkowite naprawienie poniesionej szkody, w tym zwrot kosztów sądowych i wynagrodzenia adwokata, jeśli ich poniesienie wynikało z dyskryminujących warunków proceduralnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, taka praktyka administracyjna, która prowadzi do dyskryminacji pod względem warunków proceduralnych, stanowi odrębną dyskryminację ze względu na płeć.

Uzasadnienie

TSUE stwierdził, że praktyka administracyjna INSS, polegająca na odmawianiu przyznania dodatku mężczyznom i zmuszaniu ich do dochodzenia praw przed sądem, stanowi dyskryminację pod względem warunków proceduralnych, niezależnie od dyskryminacji wynikającej z samego przepisu krajowego. Ta praktyka naraża mężczyzn na dłuższy czas oczekiwania i potencjalne dodatkowe wydatki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (DX)

Strony

NazwaTypRola
DXosoba_fizycznaskarżący
Instituto Nacional de la Seguridad Social (INSS)organ_krajowypozwany
Tesorería General de la Seguridad Social (TGSS)organ_krajowypozwany
Rząd hiszpańskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (12)

Główne

Dyrektywa 79/7/EWG art. 4 § 1

Dyrektywa Rady 79/7/EWG

Zasada równego traktowania oznacza brak jakiejkolwiek dyskryminacji ze względu na płeć, bądź bezpośrednio, bądź pośrednio.

Dyrektywa 79/7/EWG art. 5

Dyrektywa Rady 79/7/EWG

Państwa członkowskie podejmują środki niezbędne w celu uchylenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych sprzecznych z zasadą równego traktowania.

Dyrektywa 79/7/EWG art. 6

Dyrektywa Rady 79/7/EWG

Państwa członkowskie wprowadzają do krajowych porządków prawnych środki niezbędne dla umożliwienia każdej osobie, która czuje się poszkodowana z powodu niezastosowania zasady równego traktowania, dochodzenie swych praw przed sądem.

LGSS art. 60 § 1

Ley General de la Seguridad Social (LGSS)

Przepis przyznający dodatek macierzyński wyłącznie kobietom, uznany za dyskryminujący.

TFUE art. 267

TFUE

Pomocnicze

Dyrektywa 79/7/EWG art. 1

Dyrektywa Rady 79/7/EWG

Dyrektywa 79/7/EWG art. 2

Dyrektywa Rady 79/7/EWG

Dyrektywa 79/7/EWG art. 3 § 1

Dyrektywa Rady 79/7/EWG

LGSS art. 53

Ley General de la Seguridad Social (LGSS)

LO 3/2007 art. 10

Ley Orgánica 3/2007 para la igualdad efectiva de mujeres y hombres

Działania dyskryminujące są nieważne i bezskuteczne, prowadzą do odpowiedzialności i odszkodowań.

Ustawa 36/2011 art. 183 § 1

Ley 36/2011 reguladora de la jurisdicción social

Sąd określi wysokość odszkodowania należnego z tytułu dyskryminacji, biorąc pod uwagę szkodę i dodatkowe szkody.

Ustawa 36/2011 art. 183 § 2

Ley 36/2011 reguladora de la jurisdicción social

Sąd określi wysokość odszkodowania według swojego uznania, aby zaspokoić osobę poszkodowaną i przywrócić jej sytuację poprzedzającą naruszenie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Praktyka administracyjna INSS polegająca na odmawianiu przyznania dodatku mężczyznom i zmuszaniu ich do dochodzenia praw przed sądem stanowi odrębną dyskryminację ze względu na płeć. Poszkodowany ma prawo do odszkodowania pieniężnego pozwalającego na całkowite naprawienie poniesionej szkody, w tym zwrotu kosztów sądowych i wynagrodzenia adwokata.

Odrzucone argumenty

Argumenty INSS i rządu hiszpańskiego o niedopuszczalności pytań prejudycjalnych zostały odrzucone przez TSUE. Argument, że przyznanie dodatku z mocą wsteczną wystarcza do naprawienia szkody, został odrzucony.

Godne uwagi sformułowania

praktyka administracyjna polegająca na dalszym stosowaniu tego uregulowania pomimo owego wyroku dyskryminacja odrębna od dyskryminacji wynikającej z art. 60 LGSS konieczność dochodzenia ich prawa do spornego dodatku do świadczenia emerytalno-rentowego na drodze sądowej odszkodowanie pieniężne pozwalające na całkowite naprawienie faktycznie poniesionej w wyniku dyskryminacji szkody zwrot kosztów i wynagrodzenia adwokata opłaconych przez niego w związku z postępowaniem sądowym

Skład orzekający

A. Prechal

sprawozdawca

A. Prechal

prezes izby

M. L. Arastey Sahún

sędzia

F. Biltgen

sędzia

N. Wahl

sędzia

J. Passer

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja dyrektywy 79/7/EWG w kontekście dyskryminacji ze względu na płeć w systemach zabezpieczenia społecznego, w szczególności w zakresie praktyk administracyjnych i prawa do odszkodowania za szkody poniesione w wyniku dyskryminacji."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego uregulowania hiszpańskiego i praktyki administracyjnej, ale zasady interpretacji prawa UE są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa pokazuje, jak praktyki administracyjne mogą utrwalać dyskryminację nawet po wyrokach sądowych, podkreślając znaczenie prawa do odszkodowania i zwrotu kosztów dla ochrony praw jednostki.

Nawet wyrok TSUE nie wystarczył? Hiszpański urzędnik nadal odmawiał ojcu dodatku dla matek – sąd nakazał odszkodowanie i zwrot kosztów!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI