C-111/10

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2013-12-04
cjeupomoc_panstwapomoc na zakup gruntów rolnychWysokatrybunal
pomoc państwarolnictwoLitwakryzys gospodarczyRada UEKomisja EuropejskaTFUEwyjątkowe okolicznościproporcjonalność

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości oddalił skargę Komisji Europejskiej o stwierdzenie nieważności decyzji Rady dotyczącej pomocy państwa na Litwie, uznając, że Rada działała w ramach swoich kompetencji w wyjątkowych okolicznościach kryzysu gospodarczego.

Komisja Europejska wniosła skargę o stwierdzenie nieważności decyzji Rady, która zezwoliła Republice Litewskiej na przyznanie pomocy państwa na zakup gruntów rolnych w latach 2010-2013. Komisja zarzucała Radzie brak kompetencji, nadużycie władzy, naruszenie zasady lojalnej współpracy oraz oczywisty błąd w ocenie wyjątkowych okoliczności i naruszenie zasady proporcjonalności. Trybunał Sprawiedliwości, analizując sprawę, uznał, że Rada miała kompetencje do wydania decyzji w sytuacji, gdy wystąpiły nowe, wyjątkowe okoliczności związane z kryzysem gospodarczym, które uzasadniały odstępstwo od standardowych procedur. Skarga została oddalona.

Skarga Komisji Europejskiej dotyczyła decyzji Rady z dnia 16 grudnia 2009 r. (2009/983/UE), która zezwoliła Republice Litewskiej na przyznanie pomocy państwa na zakup państwowych gruntów rolnych w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2013 r. Komisja podnosiła cztery zarzuty: brak kompetencji Rady, nadużycie władzy, naruszenie zasady lojalnej współpracy oraz oczywisty błąd w ocenie istnienia wyjątkowych okoliczności i naruszenie zasady proporcjonalności. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wielka izba) analizował przede wszystkim kompetencje Rady do wydania takiej decyzji w sytuacji, gdy Komisja wcześniej zajęła stanowisko w sprawie podobnego systemu pomocy. Trybunał orzekł, że choć kompetencja Rady na mocy art. 108 ust. 2 akapit trzeci TFUE ma charakter wyjątkowy, to jednak w niniejszej sprawie Rada działała uprawnienie, ponieważ wystąpiły nowe, wyjątkowe okoliczności związane z kryzysem gospodarczym i finansowym, które znacząco wpłynęły na sytuację litewskich rolników i uzasadniały odmienną ocenę niż ta dokonana przez Komisję w 2006 r. dla istniejącego systemu pomocy. Trybunał podkreślił, że ocena Rady uwzględniała te nowe okoliczności, co odróżniało tę sprawę od poprzednich, w których stwierdzono brak kompetencji Rady. Zarzuty dotyczące nadużycia władzy, naruszenia lojalnej współpracy oraz oczywistego błędu w ocenie i naruszenia proporcjonalności również zostały oddalone. W konsekwencji, skarga Komisji została oddalona, a Komisja została obciążona kosztami postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Tak, Rada posiadała kompetencję, ponieważ wystąpiły nowe, wyjątkowe okoliczności związane z kryzysem gospodarczym, które uzasadniały odmienną ocenę.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że kompetencja Rady na mocy art. 108 ust. 2 akapit trzeci TFUE, choć wyjątkowa, może być wykonana w sytuacji istotnej zmiany okoliczności, która nie była znana Komisji podczas jej pierwotnej oceny. Kryzys gospodarczy stanowił taką wyjątkową okoliczność, która uzasadniała ponowne rozpatrzenie sprawy przez Radę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skarge

Strona wygrywająca

Rada Unii Europejskiej

Strony

NazwaTypRola
Komisja Europejskainstytucja_ueskarżący
Rada Unii Europejskiejinstytucja_uepozwana
Republika Litewskapanstwo_czlonkowskieinterwenient
Węgrypanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rzeczpospolita Polskapanstwo_czlonkowskieinterwenient

Przepisy (12)

Główne

TFUE art. 108 § 1

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Dotyczy bieżącej i okresowej współpracy między Komisją a państwami członkowskimi w badaniu istniejących systemów pomocy i proponowaniu stosownych środków.

TFUE art. 108 § 2

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Umożliwia Radzie, na wniosek państwa członkowskiego i w wyjątkowych okolicznościach, uznanie pomocy za zgodną z rynkiem wewnętrznym na zasadzie odstępstwa.

TFUE art. 108 § 3

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Dotyczy procedury zgłaszania pomocy państwa Komisji.

TFUE art. 263

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna skargi o stwierdzenie nieważności.

Rozporządzenie 659/1999 art. 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 659/1999

Definicje 'istniejącej pomocy' i 'nowej pomocy'.

Rozporządzenie 659/1999 art. 17

Rozporządzenie Rady (WE) nr 659/1999

Procedura oceny istniejących programów pomocy przez Komisję.

Rozporządzenie 659/1999 art. 18

Rozporządzenie Rady (WE) nr 659/1999

Zalecenia Komisji dotyczące stosownych środków dla istniejących programów pomocy.

Rozporządzenie 659/1999 art. 19

Rozporządzenie Rady (WE) nr 659/1999

Skutki przyjęcia przez państwo członkowskie proponowanych środków.

Rozporządzenie 1857/2006 art. 4

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1857/2006

Warunki zgodności pomocy na inwestycje w gospodarstwach rolnych ze wspólnym rynkiem.

Rozporządzenie 1535/2007 art. 3

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1535/2007

Pomoc de minimis w sektorze produkcji rolnej.

Pomocnicze

TFUE art. 107

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TFUE art. 109

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rada działała w ramach swoich kompetencji, ponieważ wystąpiły nowe, wyjątkowe okoliczności (kryzys gospodarczy) uzasadniające odmienną ocenę pomocy. Decyzja Rady nie stanowiła nadużycia władzy ani naruszenia zasady lojalnej współpracy. Rada nie dopuściła się oczywistego błędu w ocenie wyjątkowych okoliczności ani naruszenia zasady proporcjonalności.

Odrzucone argumenty

Rada nie miała kompetencji do wydania decyzji, ponieważ Komisja wcześniej zajęła ostateczne stanowisko w sprawie podobnego systemu pomocy. Rada nadużyła władzy, próbując zneutralizować ocenę Komisji. Decyzja Rady naruszyła zasadę lojalnej współpracy. Rada dopuściła się oczywistego błędu w ocenie wyjątkowych okoliczności. Decyzja Rady naruszyła zasadę proporcjonalności.

Godne uwagi sformułowania

uprawnienie przysługujące Radzie na podstawie art. 108 ust. 2 akapit trzeci TFUE ma charakter wyjątkowy Rada nie jest właściwa do uchylenia decyzji Komisji stwierdzającej niezgodność pomocy z rynkiem wewnętrznym ani też nie może starać się obejść takiej decyzji system pomocy zatwierdzony w zaskarżonej decyzji stanowi nowy system pomocy, odrębny od systemu pomocy zatwierdzonego przez Komisję nie ma znaczenia okoliczność, czy pomoc będąca przedmiotem decyzji Rady stanowi pomocą istniejącą czy też nową pomoc skuteczność decyzji Komisji zostaje podważona nie tylko wówczas, gdy Rada wydaje decyzję uznającą za zgodną z rynkiem wewnętrznym pomoc, w przedmiocie której Komisja zajęła już wcześniej stanowisko, ale również wtedy, gdy pomoc będąca przedmiotem decyzji Rady stanowi pomoc mającą na celu zrekompensowanie beneficjentom pomocy przyznanej bezprawnie nie można twierdzić, że Rada dopuściła się oczywistego błędu w ocenie, uznając, iż ów wpływ stanowił wyjątkową okoliczność w rozumieniu art. 108 ust. 2 akapit trzeci TFUE wyłącznie ewidentnie nieodpowiedni charakter środka podjętego na podstawie art. 108 ust. 2 akapit trzeci TFUE w stosunku do celu zamierzonego przez Radę może wpływać na zgodność z prawem takiego środka

Skład orzekający

V. Skouris

prezes

K. Lenaerts

wiceprezes

A. Tizzano

sędzia

R. Silva de Lapuerta

sędzia

L. Bay Larsen

sprawozdawca

E. Juhász

sędzia

A. Borg Barthet

sędzia

C.G. Fernlund

prezes_izby

J.L. da Cruz Vilaça

prezes_izby

A. Rosas

sędzia

G. Arestis

sędzia

J. Malenovský

sędzia

A. Prechal

sędzia

E. Jarašiūnas

sędzia

C. Vajda

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja kompetencji Rady UE w zakresie pomocy państwa w wyjątkowych okolicznościach, zwłaszcza w kontekście kryzysu gospodarczego. Ustalenie granic między kompetencjami Komisji i Rady w sprawach pomocy państwa. Znaczenie 'wyjątkowych okoliczności' dla stosowania art. 108 ust. 2 akapit trzeci TFUE."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pomocy państwa na zakup gruntów rolnych na Litwie w kontekście kryzysu gospodarczego. Stosowanie do innych sektorów lub sytuacji wymaga analizy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy konfliktu kompetencji między kluczowymi instytucjami UE (Komisja vs. Rada) w ważnej dziedzinie pomocy państwa, a jej rozstrzygnięcie opiera się na analizie 'wyjątkowych okoliczności' związanych z kryzysem gospodarczym, co czyni ją interesującą dla prawników specjalizujących się w prawie konkurencji i pomocy państwa.

Komisja kontra Rada: Kto decyduje o pomocy państwa w czasach kryzysu?

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI