C-110/24
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że czas przejazdu pracowników do i z miejsc pracy w terenie, jeśli odbywa się pojazdem służbowym i w godzinach wyznaczonych przez pracodawcę, stanowi czas pracy.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 2003/88/WE w kontekście pracowników zajmujących się ochroną obszarów przyrodniczych. Pracownicy ci codziennie dojeżdżali z wyznaczonej przez pracodawcę bazy do odległych miejsc pracy w terenie i z powrotem, korzystając z pojazdów służbowych i w ściśle określonych godzinach. Sąd odsyłający zapytał, czy ten czas przejazdu powinien być wliczany do czasu pracy. Trybunał Sprawiedliwości UE, opierając się na definicji czasu pracy z dyrektywy, uznał, że jeśli pracownicy nie mają stałego miejsca pracy, muszą przemieszczać się do miejsc świadczenia pracy, a czas przejazdu jest narzucony przez pracodawcę i odbywa się pojazdem służbowym, to taki czas należy uznać za czas pracy.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Tribunal Superior de Justicia de la Comunidad Valenciana w Hiszpanii w związku ze sporem dotyczącym wliczania czasu przejazdu pracowników zajmujących się ochroną obszarów przyrodniczych do czasu pracy. Pracownicy ci, zatrudnieni przez VAERSA, spółkę publiczną odpowiedzialną za inwestycje w obszary Natura 2000, codziennie przemieszczali się z wyznaczonej przez pracodawcę bazy do odległych mikrorezerwatów przyrodniczych i z powrotem, korzystając z pojazdów służbowych i w ściśle określonych godzinach. Indywidualne umowy o pracę nie uznawały tego czasu za czas pracy, jednak praktyka pracodawcy wliczała czas dojazdu do miejsca pracy, ale nie powrotu. Sąd odsyłający, powołując się na sprzeczne orzecznictwo hiszpańskiego Sądu Najwyższego, zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniem, czy czas przejazdu w obie strony powinien być traktowany jako „czas pracy” w rozumieniu art. 2 pkt 1 dyrektywy 2003/88/WE. Trybunał przypomniał, że pojęcia „czasu pracy” i „okresu odpoczynku” są pojęciami prawa Unii i należy je interpretować autonomicznie. Analizując trzy elementy definicji czasu pracy (praca, dyspozycyjność wobec pracodawcy, wykonywanie obowiązków), Trybunał stwierdził, że w sytuacji pracowników, którzy nie mają stałego miejsca pracy, muszą przemieszczać się do miejsc świadczenia pracy, a czas i środek transportu są narzucone przez pracodawcę, czas przejazdu w obie strony należy uznać za czas pracy. Pracownicy ci nie mogą swobodnie dysponować swoim czasem, są zobowiązani do wykonywania poleceń pracodawcy i wykonują swoje obowiązki w trakcie tych przejazdów, które są nierozerwalnie związane z charakterem ich pracy. W konsekwencji, Trybunał orzekł, że czas poświęcony na takie przejazdy stanowi czas pracy w rozumieniu dyrektywy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, czas przejazdu w obie strony, który pracownicy muszą wykonywać razem w godzinach określonych przez pracodawcę i należącym do niego pojazdem, aby udać się z miejsca wskazanego przez pracodawcę do miejsca świadczenia zasadniczej części pracy i z powrotem, należy uznać za „czas pracy” w rozumieniu art. 2 pkt 1 dyrektywy 2003/88/WE.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że pracownicy, którzy nie mają stałego miejsca pracy i muszą przemieszczać się do miejsc świadczenia pracy pojazdem służbowym w narzuconych przez pracodawcę godzinach, wykonują swoje obowiązki i są do dyspozycji pracodawcy podczas tych przejazdów. Przejazdy te są nierozerwalnie związane z charakterem ich pracy i nie pozwalają na swobodne dysponowanie czasem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (poprzez udzielenie odpowiedzi na pytanie)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Sindicat de Treballadores i Treballadors de les Administracions i els Serveis Públics (STAS-IV) | inne | skarżący |
| Valenciana d’Estratègies i Recursos per a la Sostenibilitat Ambiental SA (VAERSA) | spolka | pozwany |
| Comissions Obreres del País Valencià (CCOO-PV) | inne | interwenient |
| Confederació General del Treball del País Valencià i Múrcia – (CGT-PV) | inne | interwenient |
| Unión General de Trabajadores del País Valenciano – (UGT-PV) | inne | interwenient |
| Sindicato Intercomarcal de Trabajadores de Castellón (SIT) | inne | interwenient |
| Unión Sindical Obrera de la Comunidad Valenciana (USO) | inne | interwenient |
| Colectivo de Personal Administrativo y Técnico de VAERSA (CPAT VAERSA) | inne | interwenient |
| Rząd hiszpański | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (4)
Główne
Dyrektywa 2003/88/WE art. 2 § pkt 1
Dyrektywa 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy
Definicja „czasu pracy” jako każdego okresu, podczas którego pracownik pracuje, jest do dyspozycji pracodawcy oraz wykonuje swoje działania lub spełnia obowiązki, zgodnie z przepisami krajowymi lub praktyką krajową.
Pomocnicze
Dyrektywa 2003/88/WE art. 2 § pkt 2
Dyrektywa 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy
Definicja „okresu odpoczynku” jako każdego okresu, który nie jest czasem pracy.
Dyrektywa 89/391/EWG art. art. 2
Dyrektywa 89/391/EWG Rady z dnia 12 czerwca 1989 r. w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy
Estatuto de los Trabajadores art. 34 § ust. 1, 3 i 5
Ley del Estatuto de los Trabajadores (ustawa – kodeks pracy)
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pracownicy nie mają stałego miejsca pracy i muszą przemieszczać się do miejsc świadczenia pracy. Czas przejazdu jest narzucony przez pracodawcę (wyznaczone miejsce wyjazdu, godzina, pojazd służbowy). Pracownicy nie mogą swobodnie dysponować swoim czasem podczas przejazdu. Przejazdy są nierozerwalnie związane z charakterem pracy i wykonywaniem obowiązków. Pracownicy są do dyspozycji pracodawcy podczas przejazdu.
Odrzucone argumenty
Czas przejazdu z bazy do miejsca pracy nie jest czasem pracy (stanowisko VAERSA i indywidualne umowy).
Godne uwagi sformułowania
każdy okres, podczas którego pracownik pracuje, jest do dyspozycji pracodawcy oraz wykonuje swoje działania lub spełnia obowiązki nie przewiduje kategorii pośredniej między okresami pracy a okresami odpoczynku pojęcia „czasu pracy” oraz „okresu odpoczynku” [...] stanowią pojęcia prawa Unii, które należy definiować według obiektywnych cech pracownicy ci nie mają stałego i zwykłego miejsca pracy nie mogą rozporządzać swobodnie swym czasem i zajmować się własnymi sprawami, skutkiem czego pozostają oni do dyspozycji pracodawców
Skład orzekający
I. Ziemele
prezes izby
A. Kumin
sędzia
S. Gervasoni
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wliczanie czasu przejazdu do pracy do czasu pracy w specyficznych okolicznościach (brak stałego miejsca pracy, narzucony środek transportu i harmonogram)."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pracownicy nie mają stałego miejsca pracy, a przejazdy są organizowane i narzucone przez pracodawcę. Nie dotyczy sytuacji, gdy pracownik sam decyduje o sposobie i czasie dojazdu do ustalonego miejsca pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu czasu dojazdu do pracy i jego potencjalnego wliczania do czasu pracy, co ma bezpośrednie przełożenie na prawa pracowników i obowiązki pracodawców.
“Czy Twój dojazd do pracy to już praca? TSUE wyjaśnia, kiedy czas przejazdu wlicza się do etatu.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI