C-109/17

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2018-09-19
cjeuochrona_konsumentownieuczciwe praktyki handloweWysokatrybunal
nieuczciwe praktyki handloweochrona konsumentówkredyt hipotecznypostępowanie egzekucyjneprawo krajoweTSUEdyrektywa 2005/29skuteczność środków prawnych

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że przepisy krajowe zakazujące badania nieuczciwych praktyk handlowych w postępowaniu egzekucyjnym nie naruszają dyrektywy 2005/29, o ile konsumentowi przysługuje ochrona prawna w innym trybie.

Wniosek prejudycjalny dotyczył wykładni dyrektywy 2005/29 w kontekście hiszpańskiego postępowania egzekucyjnego dotyczącego kredytu hipotecznego. Sąd krajowy pytał, czy zakaz badania nieuczciwych praktyk handlowych w tym postępowaniu jest zgodny z prawem UE. Trybunał stwierdził, że dyrektywa 2005/29 nie wymaga od państw członkowskich umożliwienia badania nieuczciwych praktyk handlowych w postępowaniu egzekucyjnym, pod warunkiem że konsument ma dostęp do skutecznych środków ochrony prawnej w innym trybie, np. poprzez odszkodowanie.

Sprawa C-109/17 dotyczyła wykładni art. 11 dyrektywy 2005/29/WE w sprawie nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów. Sąd pierwszej instancji w Kartagenie (Hiszpania) zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniami dotyczącymi zgodności hiszpańskich przepisów proceduralnych z prawem UE. Postępowanie główne dotyczyło egzekucji wierzytelności zabezpieczonej hipoteką, gdzie dłużnicy zarzucili bankowi stosowanie nieuczciwych praktyk handlowych przy restrukturyzacji umowy kredytowej, w tym obniżenie ceny wywoławczej nieruchomości. Hiszpański kodeks postępowania cywilnego ograniczał podstawy do wniesienia powództwa przeciwegzekucyjnego i nie przewidywał możliwości zawieszenia postępowania egzekucyjnego w przypadku zarzutu nieuczciwych praktyk handlowych, dopuszczając jedynie kontrolę nieuczciwych warunków umownych na podstawie dyrektywy 93/13/EWG. Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że dyrektywa 2005/29, w przeciwieństwie do dyrektywy 93/13, nie wymaga od państw członkowskich umożliwienia badania nieuczciwych praktyk handlowych w postępowaniu egzekucyjnym ani zawieszenia tego postępowania. Kluczowe jest zapewnienie konsumentom odpowiednich i skutecznych środków zwalczania nieuczciwych praktyk, co może obejmować również możliwość dochodzenia odszkodowania w odrębnym postępowaniu. Trybunał podkreślił, że stwierdzenie nieuczciwej praktyki handlowej może być jednak brane pod uwagę przy ocenie nieuczciwego charakteru warunków umownych w ramach dyrektywy 93/13. Ponadto, Trybunał uznał, że przepisy krajowe, zgodnie z którymi kodeks postępowania nie ma prawnie wiążącego charakteru, nie naruszają dyrektywy 2005/29.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te nie są sprzeczne z dyrektywą 2005/29, pod warunkiem że konsument ma dostęp do odpowiednich i skutecznych środków zwalczania nieuczciwych praktyk handlowych w innym trybie.

Uzasadnienie

Dyrektywa 2005/29 nie wymaga od państw członkowskich umożliwienia badania nieuczciwych praktyk handlowych w postępowaniu egzekucyjnym ani zawieszenia tego postępowania. Kluczowe jest zapewnienie konsumentom skutecznych środków ochrony, np. odszkodowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

Bankia S.A. (w kontekście dopuszczalności postępowania egzekucyjnego)

Strony

NazwaTypRola
Bankia S.A.spolkapozwany
Juan Carlos Marí Merinoosoba_fizycznapozwany
Juan Pérez Gavilánosoba_fizycznapozwany
María de la Concepción Marí Merinoosoba_fizycznapozwana
Rząd hiszpańskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Irlandiapanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (9)

Główne

Dyrektywa 2005/29/WE art. 11

Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym

Państwa członkowskie zapewniają odpowiednie i skuteczne środki zwalczania nieuczciwych praktyk handlowych, które mogą obejmować postępowanie sądowe lub administracyjne, ale niekoniecznie zawieszenie postępowania egzekucyjnego.

Dyrektywa 2005/29/WE art. 5

Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym

Nieuczciwe praktyki handlowe są zabronione, jeżeli są sprzeczne z wymogami staranności zawodowej i istotnie zniekształcają zachowanie gospodarcze konsumenta.

Dyrektywa 93/13/EWG art. 6 § 1

Dyrektywa 93/13/EWG

Nieuczciwe warunki umowne nie są wiążące dla konsumenta.

k.p.c. art. 695

Kodeks postępowania cywilnego

Określa wyczerpujące podstawy do wniesienia powództwa przeciwegzekucyjnego w postępowaniu egzekucyjnym.

k.p.c. art. 698

Kodeks postępowania cywilnego

Nie przewiduje zawieszenia postępowania egzekucyjnego w przypadku zarzutów innych niż określone w art. 695.

Pomocnicze

Dyrektywa 2005/29/WE art. 3 § 2

Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym

Dyrektywa pozostaje bez uszczerbku dla przepisów prawa zobowiązań umownych, w szczególności dotyczących ważności, zawierania lub skutków umowy.

Dyrektywa 93/13/EWG art. 4 § 1

Dyrektywa 93/13/EWG

Nieuczciwy charakter warunków umowy jest określany z uwzględnieniem okoliczności związanych z wykonaniem umowy.

Real Decreto-ley 6/2012 art. 5

Królewski dekret z mocą ustawy nr 6/2012

Reguluje możliwość zobowiązania się instytucji kredytowych do stosowania kodeksu dobrych praktyk bankowych.

Real Decreto-ley 6/2012 art. 6

Królewski dekret z mocą ustawy nr 6/2012

Reguluje nadzór nad przestrzeganiem kodeksu dobrych praktyk bankowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dyrektywa 2005/29 nie wymaga od państw członkowskich umożliwienia badania nieuczciwych praktyk handlowych w postępowaniu egzekucyjnym. Konsumentowi przysługują inne skuteczne środki ochrony prawnej, np. dochodzenie odszkodowania. Przepisy krajowe dotyczące kodeksów postępowania nie muszą mieć prawnie wiążącego charakteru.

Odrzucone argumenty

Hiszpańskie przepisy proceduralne ograniczające możliwość badania nieuczciwych praktyk handlowych w postępowaniu egzekucyjnym naruszają art. 11 dyrektywy 2005/29. Brak możliwości zawieszenia postępowania egzekucyjnego w przypadku zarzutu nieuczciwych praktyk handlowych podważa skuteczność ochrony konsumentów. Kodeks dobrych praktyk bankowych powinien być traktowany jako prawnie wiążący.

Godne uwagi sformułowania

Dyrektywa 2005/29 nie stanowi uszczerbku dla indywidualnych powództw wnoszonych przez osoby, które ucierpiały na skutek nieuczciwej praktyki handlowej. Rozstrzygnięcie, jakie przyjął Trybunał w przywołanym wyroku, dotyczącym dyrektywy 93/13, nie znajduje zastosowania do dyrektywy 2005/29. Odszkodowanie może być traktowane jako jeden z odpowiednich i skutecznych środków zwalczania nieuczciwych praktyk handlowych.

Skład orzekający

J.L. da Cruz Vilaça

prezes izby

A. Tizzano

sprawozdawca

E. Levits

sędzia

A. Borg Barthet

sędzia

M. Berger

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu stosowania dyrektywy 2005/29 w kontekście postępowań egzekucyjnych i dopuszczalności badania nieuczciwych praktyk handlowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki hiszpańskiego prawa proceduralnego, ale jego zasady dotyczące skuteczności środków ochrony konsumentów mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony konsumentów w kontekście postępowań egzekucyjnych, pokazując granice stosowania prawa UE i rolę prawa krajowego.

Czy bank może wykorzystać postępowanie egzekucyjne do ukrycia nieuczciwych praktyk? TSUE odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI