C-109/09

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2011-03-10
cjeuprawo_pracypraca na czas określony, równe traktowanieWysokatrybunal
praca na czas określonydyrektywa 1999/70/WEporozumienie ramowenadmierne wykorzystanie umówsąd krajowywykładnia prawarówność traktowaniawiek pracownikaochrona pracowników

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE zinterpretował klauzulę 5 dyrektywy 1999/70/WE, stwierdzając, że nawet wieloletnia przerwa między umowami na czas określony nie wyłącza stosowania przepisów zapobiegających nadużyciom, jeśli stosunek pracy jest kontynuowany.

Sprawa dotyczyła interpretacji dyrektywy 1999/70/WE w kontekście niemieckich przepisów o umowach na czas określony. Pracownica, zatrudniona przez wiele lat na podstawie kolejnych umów na czas określony, kwestionowała zasadność ich dalszego zawierania po osiągnięciu wieku 58 lat. Sąd krajowy pytał, czy niemieckie prawo zezwalające na takie umowy bez obiektywnego powodu, jeśli nie ma ścisłego związku z umową na czas nieokreślony, jest zgodne z prawem UE. Trybunał orzekł, że pojęcie "ścisłego obiektywnego związku" należy interpretować szerzej, obejmując sytuacje kontynuacji zatrudnienia na czas określony, nawet po długiej przerwie, i nakazał sądom krajowym wykładnię zgodną z prawem UE.

Sprawa C-109/09 dotyczyła wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożonego przez niemiecki Bundesarbeitsgericht w związku ze sporem między Deutsche Lufthansa AG a Gertraud Kumpan. Kwestią sporną było stosowanie niemieckich przepisów dotyczących umów o pracę na czas określony (§ 14 TzBfG) w świetle dyrektywy 1999/70/WE, implementującej porozumienie ramowe w sprawie pracy na czas określony. Pani Kumpan, zatrudniona przez Lufthansę od 1991 roku, początkowo na podstawie umów na czas określony, a następnie po ukończeniu 55 roku życia na podstawie kolejnych rocznych umów na czas określony, kwestionowała zasadność wygaśnięcia jej ostatniej umowy w dniu 30 kwietnia 2005 roku. Argumentowała, że niemieckie przepisy pozwalające na zawieranie umów na czas określony bez obiektywnego powodu po osiągnięciu 58 roku życia, jeśli nie ma ścisłego obiektywnego związku z wcześniejszą umową na czas nieokreślony, są niezgodne z prawem Unii. Bundesarbeitsgericht miał wątpliwości, czy § 14 ust. 3 TzBfG, który zezwalał na zawieranie umów na czas określony bez obiektywnego powodu dla pracowników powyżej 58 roku życia, jeśli nie ma ścisłego obiektywnego związku z wcześniejszą umową na czas nieokreślony (zdefiniowanego m.in. przez przerwę poniżej sześciu miesięcy), jest zgodny z klauzulą 5 pkt 1 porozumienia ramowego. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując sprawę, przypomniał, że celem porozumienia ramowego jest zapobieganie nadużyciom wynikającym z kolejnych umów na czas określony. Stwierdził, że niemiecki § 14 ust. 3 TzBfG, w interpretacji stosowanej przez sąd krajowy, nie zapewniał wystarczającej ochrony, ponieważ pozwalał na nieograniczone zawieranie umów na czas określony dla starszych pracowników, nawet jeśli stosunek pracy był kontynuowany w tej samej działalności przez wiele lat poprzez następujące po sobie umowy na czas określony. Trybunał orzekł, że pojęcie "ścisłego obiektywnego związku" należy interpretować w sposób, który obejmuje sytuacje, gdy umowy na czas określony nie poprzedzała bezpośrednio umowa na czas nieokreślony, a obydwie umowy oddziela wieloletnia przerwa, ale pierwotny stosunek zatrudnienia jest kontynuowany w tej samej działalności z tym samym pracodawcą w formie nieprzerwanego następstwa umów na czas określony. Nakazał sądom krajowym dokonywanie wykładni przepisów krajowych, tak dalece, jak jest to możliwe, zgodnie z klauzulą 5 pkt 1 porozumienia ramowego, aby zapewnić pełną skuteczność prawa Unii.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ale z zastrzeżeniem, że pojęcie "ścisłego obiektywnego związku" należy interpretować szerzej, obejmując sytuacje kontynuacji zatrudnienia na czas określony, nawet po wieloletniej przerwie, jeśli stosunek pracy jest kontynuowany w tej samej działalności z tym samym pracodawcą.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że niemiecki § 14 ust. 3 TzBfG, w interpretacji sądu krajowego, nie zapewniał wystarczającej ochrony przed nadużyciami wynikającymi z kolejnych umów na czas określony. Nakazał sądom krajowym dokonywanie wykładni przepisów krajowych, tak dalece, jak jest to możliwe, zgodnie z klauzulą 5 pkt 1 porozumienia ramowego, aby zapewnić pełną skuteczność prawa Unii.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

pracownik (G. Kumpan) - poprzez interpretację prawa UE korzystną dla pracowników

Strony

NazwaTypRola
Deutsche Lufthansa AGspolkaskarżący
Gertraud Kumpanosoba_fizycznapozwany
Rząd niemieckiorgan_krajowyinterwenient
Rząd belgijskiorgan_krajowyinterwenient
Irlandiapanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd niderlandzkiorgan_krajowyinterwenient
Rząd Zjednoczonego Królestwaorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (4)

Główne

Dyrektywa 1999/70/WE § załącznik, klauzula 5 pkt 1

Dyrektywa Rady 1999/70/WE

Pojęcie „ścisły obiektywny związek z wcześniejszą umową o pracę na czas nieokreślony, zawartą z tym samym pracodawcą” należy stosować do sytuacji, w których umowy o pracę na czas określony nie poprzedzała bezpośrednio umowa na czas nieokreślony zawarta z tym samym pracodawcą i w których obydwie umowy oddziela wieloletnia przerwa, gdy podczas całego tego okresu pierwotny stosunek zatrudnienia jest kontynuowany w odniesieniu do tej samej działalności, z tym samym pracodawcą, w formie nieprzerwanego następowania po sobie umów zawartych na czas określony.

TzBfG art. 14 § ust. 3

Ustawa o pracy w niepełnym wymiarze czasu i umowach o pracę na czas określony

Przepis ten, zezwalający na zawieranie umów na czas określony bez obiektywnego powodu dla pracowników powyżej określonego wieku, został zinterpretowany przez TSUE w kontekście dyrektywy 1999/70/WE. TSUE stwierdził, że jego stosowanie w sposób opisany przez sąd krajowy może być niezgodne z prawem UE, jeśli nie zapewnia wystarczającej ochrony przed nadużyciami.

Pomocnicze

TFUE art. 288 § akapit trzeci

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Dyrektywa 2000/78/WE

Dyrektywa Rady 2000/78/WE

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niemieckie przepisy zezwalające na nieograniczone zawieranie umów na czas określony dla starszych pracowników, bez obiektywnego powodu i bez uwzględnienia ciągłości stosunku pracy, naruszają cel dyrektywy 1999/70/WE, jakim jest zapobieganie nadużyciom. Pojęcie "ścisłego obiektywnego związku" powinno być interpretowane szeroko, aby obejmować sytuacje, w których stosunek pracy jest kontynuowany przez kolejne umowy na czas określony, nawet jeśli poprzedzała je umowa na czas nieokreślony z długą przerwą lub jeśli umowy na czas określony następują po sobie bez umowy na czas nieokreślony.

Odrzucone argumenty

Niemieckie przepisy § 14 ust. 3 TzBfG, zezwalające na zawieranie umów na czas określony bez obiektywnego powodu dla pracowników powyżej 58 roku życia, są zgodne z prawem UE, ponieważ zapewniają pewien środek zapobiegawczy (ograniczenie ścisłego obiektywnego związku).

Godne uwagi sformułowania

"ścisły obiektywny związek z wcześniejszą umową o pracę na czas nieokreślony, zawartą z tym samym pracodawcą" "podczas całego tego okresu pierwotny stosunek zatrudnienia jest kontynuowany w odniesieniu do tej samej działalności, z tym samym pracodawcą, w formie nieprzerwanego następowania po sobie umów zawartych na czas określony" "Na sądzie krajowym spoczywa obowiązek dokonania wykładni odnośnych przepisów prawa krajowego, tak dalece, jak jest to możliwe, zgodnej z tą klauzulą 5 pkt 1."

Skład orzekający

J.N. Cunha Rodrigues

prezes izby

A. Arabadjiev

sędzia

A. Rosas

sędzia

U. Lõhmus

sędzia

P. Lindh

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja klauzuli 5 dyrektywy 1999/70/WE w kontekście zapobiegania nadużyciom wynikającym z kolejnych umów na czas określony, zwłaszcza w odniesieniu do pracowników starszych i sytuacji z przerwami w zatrudnieniu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki niemieckiego prawa pracy, ale jego zasady interpretacyjne mają zastosowanie do wszystkich państw członkowskich implementujących dyrektywę 1999/70/WE. Konieczność uwzględnienia specyfiki krajowej i metod wykładni.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu umów na czas określony i ochrony pracowników przed nadużyciami, co jest istotne dla wielu osób i firm. Interpretacja TSUE ma praktyczne konsekwencje dla stosowania prawa pracy.

Czy wieloletnia przerwa w zatrudnieniu chroni pracodawcę przed zarzutem nadużycia umów na czas określony? TSUE odpowiada.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI