C-108/20

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2021-04-14
cjeupodatkiVATWysokatrybunal
VATprawo do odliczeniaoszustwo podatkowełańcuch dostawdyrektywa 2006/112/WEwiedza o oszustwieneutralność podatkowawspółsprawca

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że podatnikowi można odmówić prawa do odliczenia VAT, jeśli wiedział lub powinien był wiedzieć o oszustwie VAT na wcześniejszym etapie łańcucha dostaw, nawet jeśli nie brał w nim czynnego udziału.

Sprawa dotyczyła interpretacji przepisów VAT w kontekście oszustwa. Podatnik HR odliczył VAT naliczony od nabytych napojów, mimo że dostawca (P GmbH) działał w ramach oszustwa VAT. Niemiecki sąd zapytał, czy wiedza podatnika o oszustwie na wcześniejszym etapie, bez jego czynnego udziału, wystarcza do odmowy prawa do odliczenia. Trybunał Sprawiedliwości UE stwierdził, że taka odmowa jest zgodna z prawem UE, ponieważ wiedza lub powinność wiedzy o oszustwie wystarcza do uznania podatnika za współsprawcę i pozbawienia go prawa do odliczenia.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 167 i 168 dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. Sprawa rozpatrywana przez Finanzgericht Berlin-Brandenburg dotyczyła odmowy prawa do odliczenia VAT naliczonego przez podatniczkę HR z tytułu nabycia napojów w latach 2009 i 2010. Odmowa wynikała z faktu, że dostawca napojów, P GmbH, działał w ramach oszustwa VAT, a małżonek HR dostarczał towary do P GmbH bez faktur, podczas gdy P GmbH wystawiało fikcyjne faktury. Niemiecki sąd miał wątpliwości, czy sama wiedza podatnika (HR) lub powinność wiedzy o oszustwie VAT popełnionym na wcześniejszym etapie łańcucha dostaw, bez jego czynnego udziału w tym oszustwie, jest wystarczającą podstawą do odmowy prawa do odliczenia VAT. Trybunał Sprawiedliwości UE, powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo (m.in. sprawy Kittel i Recolta Recycling, Mahagében i Dávid), orzekł, że zwalczanie oszustw jest celem wspieranym przez dyrektywę. Podatnikowi można odmówić prawa do odliczenia, jeżeli wiedział lub powinien był wiedzieć, że poprzez nabycie towarów lub usług uczestniczy w transakcji związanej z oszustwem VAT. W takim przypadku podatnik jest uważany za współsprawcę oszustwa, nawet jeśli nie brał w nim czynnego udziału, nie zachęcał do niego ani nie ułatwiał. Wiedza lub powinność wiedzy o oszustwie, poparta obiektywnymi dowodami, jest wystarczająca do odmowy prawa do odliczenia. Trybunał podkreślił, że nie jest to sankcja, lecz konsekwencja udziału w oszustwie, a zasada neutralności podatkowej nie może być wykorzystywana przez podatnika, który uczestniczył w oszustwie. W związku z tym, dyrektywa 2006/112/WE nie stoi na przeszkodzie krajowej praktyce odmawiania prawa do odliczenia VAT w takich okolicznościach.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, wiedza lub powinność wiedzy o oszustwie VAT na wcześniejszym etapie łańcucha dostaw, nawet bez czynnego udziału podatnika, jest wystarczająca do odmowy prawa do odliczenia naliczonego VAT.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że podatnik, który wiedział lub powinien był wiedzieć o oszustwie VAT na wcześniejszym etapie, staje się współsprawcą i podaje pomocną dłoń sprawcom oszustwa. Odmowa prawa do odliczenia w takich okolicznościach jest zgodna z celem zwalczania oszustw i nie narusza zasady neutralności podatkowej, ponieważ zasada ta nie może być stosowana przez podatnika uczestniczącego w oszustwie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
HRinneskarżący
Finanzamt Wilmersdorforgan_krajowypozwany
Rząd niemieckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd czeskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (4)

Główne

Dyrektywa VAT art. 167

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Określa moment powstania prawa do odliczenia.

Dyrektywa VAT art. 168 § lit. a)

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Określa prawo podatnika do odliczenia VAT naliczonego od towarów i usług wykorzystywanych na potrzeby opodatkowanych transakcji.

Pomocnicze

Dyrektywa VAT art. 273

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Pozwala państwom członkowskim na nakładanie dodatkowych obowiązków w celu zapewnienia prawidłowego poboru VAT i zapobiegania oszustwom.

UStG art. 15 § ust. 1

Umsatzsteuergesetz

Niemiecki przepis o prawie do odliczenia VAT naliczonego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wiedza podatnika o oszustwie VAT na wcześniejszym etapie łańcucha dostaw, nawet bez czynnego udziału, wystarcza do odmowy prawa do odliczenia. Podatnik, który wiedział lub powinien był wiedzieć o oszustwie, staje się współsprawcą. Odmowa prawa do odliczenia jest konieczna do zwalczania oszustw i nie narusza zasady neutralności podatkowej w przypadku udziału w oszustwie.

Odrzucone argumenty

Odmowa prawa do odliczenia powinna być uzależniona od czynnego udziału podatnika w oszustwie. Rozszerzająca wykładnia pojęcia 'łańcucha dostaw' jest zbyt szeroka i stanowi nieproporcjonalne ograniczenie zasady neutralności podatkowej. Odmowa prawa do odliczenia nie może mieć charakteru sankcji.

Godne uwagi sformułowania

podaje pomocną dłoń sprawcom tego oszustwa i staje się jego współsprawcą nie należy dokonywać rozróżnienia pomiędzy transakcjami zgodnymi i niezgodnymi z prawem ustanowienie systemu odpowiedzialności bez winy wykraczałoby poza to, co jest konieczne dla ochrony interesów skarbu państwa przezorny przedsiębiorca powinien, zależnie od okoliczności konkretnego przypadku, zasięgnąć informacji na temat innego przedsiębiorcy

Skład orzekający

M. Ilešič

prezes izby

E. Juhász

sędzia

I. Jarukaitis

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że wiedza o oszustwie VAT na wcześniejszym etapie łańcucha dostaw jest wystarczająca do odmowy prawa do odliczenia, nawet bez czynnego udziału podatnika."

Ograniczenia: Wymaga obiektywnych dowodów na wiedzę lub powinność wiedzy podatnika o oszustwie. Konieczność wykazania, jakie racjonalne działania powinien podjąć podatnik.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu oszustw VAT i kluczowej dla przedsiębiorców kwestii prawa do odliczenia. Wyjaśnia granice odpowiedzialności podatnika.

Czy Twoja wiedza o oszustwie VAT może pozbawić Cię prawa do odliczenia? TSUE wyjaśnia.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę