C-107/19

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2021-09-09
cjeuprawo_pracyczas pracyWysokatrybunal
czas pracyokres odpoczynkuprzerwa w pracydyżurprawo pracypierwszeństwo prawa UETSUEdyrektywa 2003/88/WE

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że przerwy w pracy, podczas których pracownik musi być gotowy do nagłego wyjazdu w ciągu dwóch minut, mogą być uznane za czas pracy, a sądy krajowe muszą stosować prawo Unii nawet wbrew wcześniejszym orzeczeniom krajowym.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 2003/88/WE w kontekście przerw w pracy strażaka, który musiał być gotowy do natychmiastowej interwencji. Trybunał orzekł, że takie przerwy, jeśli znacząco ograniczają swobodę pracownika, należy traktować jako czas pracy. Ponadto, podkreślono zasadę pierwszeństwa prawa UE, zobowiązującą sądy krajowe do niestosowania przepisów krajowych sprzecznych z prawem UE, nawet jeśli są związane wcześniejszymi orzeczeniami krajowymi.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 2 dyrektywy 2003/88/WE w sprawie przerw w pracy strażaka, który w trakcie tych przerw musiał pozostawać w dyspozycji pracodawcy i być gotowym do nagłego wyjazdu w ciągu dwóch minut. Spór dotyczył wynagrodzenia za te przerwy. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) orzekł, że przerwy te mogą być uznane za 'czas pracy' w rozumieniu dyrektywy, jeśli nałożone ograniczenia obiektywnie i znacząco wpływają na zdolność pracownika do swobodnego zarządzania swoim czasem i poświęcenia się własnym sprawom. TSUE podkreślił, że pojęcia 'czas pracy' i 'okres odpoczynku' są autonomiczne i należy je interpretować zgodnie z prawem UE. W drugiej części wyroku, TSUE rozstrzygnął, że zasada pierwszeństwa prawa Unii oznacza, iż sąd krajowy, nawet związany wcześniejszym orzeczeniem sądu wyższej instancji, musi zapewnić pełną skuteczność prawa UE i w razie sprzeczności nie stosować przepisów krajowych niezgodnych z prawem UE.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli nałożone ograniczenia obiektywnie i znacząco wpływają na zdolność pracownika do swobodnego zarządzania swoim czasem i poświęcenia się własnym sprawom.

Uzasadnienie

Trybunał podkreślił, że pojęcia 'czas pracy' i 'okres odpoczynku' są autonomiczne. Okresy dyżuru, nawet pozazakładowego, należy kwalifikować jako czas pracy, jeśli ograniczenia narzucone pracownikowi (np. krótki czas reakcji na wezwanie) znacząco wpływają na jego swobodę. Nieprzewidywalność wezwań dodatkowo ogranicza możliwości pracownika.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (w zakresie kwalifikacji przerw jako czasu pracy) i sądy krajowe (w zakresie obowiązku stosowania prawa UE)

Strony

NazwaTypRola
XRosoba_fizycznaskarżący
Dopravní podnik hl. m. Prahy, akciová společnostspolkapozwany
rząd czeskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (7)

Główne

Dyrektywa 2003/88/WE art. 2

Dyrektywa 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy

Definicja 'czasu pracy' jako każdego okresu, podczas którego pracownik pracuje, jest w dyspozycji pracodawcy oraz wykonuje swoje działania lub spełnia obowiązki. Definicja 'okresu odpoczynku' jako każdego okresu, który nie jest czasem pracy. Pojęcia te są autonomiczne i należy je interpretować zgodnie z prawem UE.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna dla odesłań prejudycjalnych. Zasada pierwszeństwa prawa UE wymaga od sądów krajowych zapewnienia pełnej skuteczności prawa UE.

Pomocnicze

Dyrektywa 2003/88/WE art. 4

Dyrektywa 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy

Państwa członkowskie przyjmują niezbędne środki w celu zapewnienia, że w przypadku gdy dzień roboczy jest dłuższy niż sześć godzin, każdy pracownik jest uprawniony do przerwy na odpoczynek.

czeski kodeks pracy (do 2006) art. 83 § 1

Zákon č. 65/1965 Sb., zákoník práce (kodeks pracy)

Definicja czasu pracy jako okresu, w którym pracownik jest zobowiązany do wykonywania pracy na rzecz pracodawcy.

czeski kodeks pracy (do 2006) art. 89 § 5

Zákon č. 65/1965 Sb., zákoník práce (kodeks pracy)

Przerwy na posiłki i odpoczynek nie są uwzględniane przy obliczaniu czasu pracy.

czeski kodeks pracy (od 2007) art. 78 § 1

Zákon č. 262/2006 Sb., zákoník práce (kodeks pracy)

Definicja czasu pracy jako okresu, w którym pracownik jest zobowiązany do wykonywania pracy na rzecz pracodawcy oraz okresu, w którym pracownik pozostaje w miejscu pracy w gotowości do podjęcia się zadań.

czeski kodeks pracy (od 2007) art. 88 § 1

Zákon č. 262/2006 Sb., zákoník práce (kodeks pracy)

Pracodawca jest zobowiązany do udzielenia pracownikowi przerwy na posiłek i odpoczynek. Okres ten jest uwzględniany przy obliczaniu czasu pracy w przypadku pracy, która nie może zostać przerwana.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przerwy, podczas których pracownik musi być gotowy do nagłego wyjazdu w ciągu dwóch minut, znacząco ograniczają jego swobodę i powinny być traktowane jako czas pracy. Sądy krajowe są zobowiązane do stosowania prawa Unii, nawet jeśli jest to sprzeczne z wcześniejszym orzecznictwem krajowym.

Odrzucone argumenty

Przerwy, nawet jeśli mogą być przerwane, nie powinny być traktowane jako czas pracy, jeśli zakłócenia są sporadyczne i nieprzewidywalne. Sąd krajowy jest związany poglądem prawnym sądu wyższej instancji, nawet jeśli jest on sprzeczny z prawem Unii.

Godne uwagi sformułowania

pojęcia „czasu pracy” i „okresu odpoczynku” stanowią pojęcia prawa Unii, które należy definiować według cech obiektywnych zasadę pierwszeństwa prawa Unii należy interpretować w ten sposób, że stoi ona na przeszkodzie sytuacji, w której sąd krajowy orzekający w następstwie uchylenia jego orzeczenia przez sąd wyższej instancji jest związany [...] oceną prawną dokonaną przez ten sąd wyższej instancji, jeżeli ocena ta nie jest zgodna z prawem Unii.

Skład orzekający

G. Pitruzzella

rzecznik generalny

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Kwalifikacja przerw w pracy jako czasu pracy w specyficznych warunkach oraz obowiązek sądów krajowych do priorytetowego stosowania prawa UE."

Ograniczenia: Ocena wpływu ograniczeń na swobodę pracownika wymaga indywidualnej analizy konkretnych okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu czasu pracy i przerw, a także kluczowej zasady pierwszeństwa prawa UE, co czyni ją interesującą dla prawników i pracowników.

Czy Twoje przerwy w pracy to faktycznie czas wolny? TSUE wyjaśnia, kiedy dyżur staje się czasem pracy!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI