C-107/17

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2018-07-25
cjeuprawo_ue_ogolneswobody_rynkuWysokatrybunal
zabezpieczenia finansowepostępowanie upadłościowedyrektywa UETSUEbankowośćwierzytelnościskuteczność zabezpieczeń

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że dyrektywa o zabezpieczeniach finansowych wymaga od państw członkowskich zapewnienia możliwości zaspokojenia wierzytelności z zabezpieczenia, nawet jeśli zdarzenie uprawniające do egzekwowania nastąpiło po wszczęciu postępowania upadłościowego wobec przyjmującego zabezpieczenie.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 2002/47/WE w kontekście postępowania upadłościowego wobec banku (Ūkio bankas), który był przyjmującym zabezpieczenie finansowe. Sąd najwyższy Litwy zapytał, czy zabezpieczenie to powinno wejść do masy upadłości i czy bank jest zobowiązany do zaspokojenia swojej wierzytelności z tego zabezpieczenia. Trybunał orzekł, że dyrektywa wymaga od państw członkowskich zapewnienia skuteczności zabezpieczeń finansowych niezależnie od postępowania upadłościowego wobec przyjmującego zabezpieczenie, ale nie nakłada na niego obowiązku zaspokojenia wierzytelności w pierwszej kolejności z tego zabezpieczenia.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 2002/47/WE w sprawie uzgodnień dotyczących zabezpieczeń finansowych. Sprawa rozpatrywana przez litewski sąd najwyższy dotyczyła sporu między Aviabaltika a bankiem Ūkio bankas, który był w likwidacji. Aviabaltika zdeponowała środki jako zabezpieczenie gwarancji udzielonych przez bank. Po wszczęciu postępowania upadłościowego wobec banku, pojawiło się pytanie, czy zabezpieczenie to wchodzi do masy upadłości i czy bank może zaspokoić swoje wierzytelności z innych aktywów Aviabaltiki. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując art. 4 ust. 5 dyrektywy, orzekł, że państwa członkowskie są zobowiązane do przyjęcia przepisów zapewniających skuteczność zabezpieczeń finansowych, nawet jeśli zdarzenie uprawniające do egzekwowania nastąpiło po wszczęciu postępowania upadłościowego wobec przyjmującego zabezpieczenie. Jednocześnie, Trybunał stwierdził, że dyrektywa nie nakłada na przyjmującego zabezpieczenie obowiązku zaspokojenia swojej wierzytelności w pierwszej kolejności z tego zabezpieczenia, pozostawiając tę kwestię warunkom umownym lub przepisom krajowym. Trzecie pytanie dotyczące uprzywilejowania dającego zabezpieczenie w postępowaniu upadłościowym zostało uznane za niedopuszczalne z uwagi na jego hipotetyczny charakter.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, art. 4 ust. 5 dyrektywy 2002/47/WE zobowiązuje państwa członkowskie do przyjęcia uregulowań, które pozwalają, by przyjmujący zabezpieczenie ustanowione na podstawie uzgodnień dotyczących zabezpieczeń finansowych w formie gwarancji zaspokoił swoją wierzytelność powstałą wskutek niewykonania odpowiednich zobowiązań finansowych z tego zabezpieczenia, jeżeli zdarzenie uprawniające do egzekwowania następuje po wszczęciu postępowania upadłościowego względem przyjmującego zabezpieczenie.

Uzasadnienie

Dyrektywa 2002/47/WE ma na celu stabilizację systemu finansowego i ograniczenie formalności. Artykuł 4 ust. 5 wyraźnie stanowi, że uzgodnienia dotyczące zabezpieczeń finansowych mogą stać się skuteczne niezależnie od wszczęcia postępowania likwidacyjnego wobec którejkolwiek ze stron. Interpretacja, która uniemożliwiałaby zaspokojenie z zabezpieczenia w przypadku upadłości przyjmującego, byłaby sprzeczna z celami dyrektywy i mogłaby prowadzić do efektu domina.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

Aviabaltika (w zakresie możliwości zaspokojenia z zabezpieczenia, choć nie obowiązku banku)

Strony

NazwaTypRola
Aviabaltikaspolkaskarżący
Ūkio bankasspolkapozwany
Rząd litewskiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (5)

Główne

Dyrektywa 2002/47/WE art. 4 § 1

Dyrektywa 2002/47/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 czerwca 2002 r. w sprawie uzgodnień dotyczących zabezpieczeń finansowych

Przyjmujący zabezpieczenie jest uprawniony do realizacji zabezpieczenia, a nie zobowiązany. Pierwszeństwo mają warunki umowne.

Dyrektywa 2002/47/WE art. 4 § 5

Dyrektywa 2002/47/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 czerwca 2002 r. w sprawie uzgodnień dotyczących zabezpieczeń finansowych

Uzgodnienia dotyczące zabezpieczeń finansowych mogą stać się skuteczne niezależnie od wszczęcia postępowania likwidacyjnego wobec dającego lub przyjmującego zabezpieczenie. Państwa członkowskie są zobowiązane do zapewnienia tej skuteczności.

litewska ustawa dotycząca zabezpieczeń finansowych w formie gwarancji art. 9 § 3

Ustawa Republiki Litewskiej dotycząca zabezpieczeń finansowych w formie gwarancji

Przy wystąpieniu zdarzenia uprawniającego do egzekwowania, przyjmujący zabezpieczenie ma prawo do zrealizowania zabezpieczenia.

litewska ustawa dotycząca zabezpieczeń finansowych w formie gwarancji art. 9 § 8

Ustawa Republiki Litewskiej dotycząca zabezpieczeń finansowych w formie gwarancji

Uzgodnienie dotyczące zabezpieczeń finansowych staje się skuteczne w terminach w nim określonych, niezależnie od wszczęcia postępowań likwidacyjnych.

Pomocnicze

Dyrektywa 2002/47/WE art. 8

Dyrektywa 2002/47/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 czerwca 2002 r. w sprawie uzgodnień dotyczących zabezpieczeń finansowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zabezpieczenie finansowe powinno być skuteczne niezależnie od wszczęcia postępowania upadłościowego wobec przyjmującego zabezpieczenie, zgodnie z art. 4 ust. 5 dyrektywy 2002/47/WE. Interpretacja dyrektywy powinna zapobiegać sytuacji, w której dający zabezpieczenie musiałby zapłacić dwukrotnie.

Odrzucone argumenty

Bank (przyjmujący zabezpieczenie) jest zobowiązany do zaspokojenia swojej wierzytelności w pierwszej kolejności z zabezpieczenia finansowego. Dający zabezpieczenie powinien być uprzywilejowany w postępowaniu upadłościowym wobec przyjmującego zabezpieczenie w celu odzyskania zabezpieczenia.

Godne uwagi sformułowania

przyjmujący zabezpieczenie jest uprawniony do realizacji każdego zabezpieczenia finansowego uzgodnienia dotyczące zabezpieczeń finansowych mogą stać się skuteczne zgodnie z warunkami w nich zawartymi, niezależnie od rozpoczęcia albo kontynuowania postępowania likwidacyjnego interpretacja [...] byłaby sprzeczna zarówno z brzmieniem tego artykułu, jak i z celami dyrektywy 2002/47 przyjmujący ma uprawnienie, a nie obowiązek realizacji tej gwarancji

Skład orzekający

T. von Danwitz

sprawozdawca

C. Vajda

sędzia

E. Juhász

sędzia

K. Jürimäe

sędzia

C. Lycourgos

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dyrektywy 2002/47/WE dotyczących skuteczności zabezpieczeń finansowych w kontekście postępowania upadłościowego wobec przyjmującego zabezpieczenie."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej wykładni prawa UE, a jego zastosowanie w konkretnych przypadkach zależy od przepisów krajowych regulujących postępowanie upadłościowe i warunków umownych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa finansowego i upadłościowego, wyjaśniając, jak przepisy UE chronią zabezpieczenia finansowe w przypadku bankructwa instytucji finansowej, co ma istotne znaczenie praktyczne dla rynku.

Bank w upadłości nie może ignorować zabezpieczeń finansowych: TSUE wyjaśnia zasady ochrony wierzycieli.

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI